Tự hào đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc

Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm 2011 diễn ra khi hồ sơ đề nghị tổ chức UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương” của Việt Nam là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vừa được đệ trình. Sự kiện này góp phần khẳng định giá trị tinh thần to lớn và tự hào lễ hội, đồng thời là một trong những hoạt động thiết thực hướng về Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội đền Hùng năm nay…

Hành trình tôn vinh nét văn hóa độc đáo
Cứ mỗi năm đến ngày Giỗ Tổ, cả nước lại hướng về đền Hùng, nhớ về cội nguồn, thắt chặt thêm tình đoàn kết và biểu dương sức mạnh cộng đồng. Theo nhiều nhà nghiên cứu, xuất phát từ tâm thức lấy khung ứng xử gia đình mở rộng cho cả xã hội của người Việt, có thể khẳng định, tục thờ Quốc tổ chính là hình thức phóng đại của thờ cúng tổ tiên trong mỗi gia đình. Và đó là cái gốc của đạo lý uống nước nhớ nguồn trong truyền thống dân tộc, tạo ra sự kết nối trong cộng đồng. Bằng lòng biết ơn tổ tiên, kính trọng các bậc tiền nhân, nhân dân ta đã phát triển hình thức sinh hoạt văn hóa tinh thần thờ cúng Hùng Vương thành một đạo lý và tín ngưỡng dân tộc độc đáo, cơ sở để hình thành hồ sơ trình UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương” là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Người dân từ mọi miền đất nước về dâng hương dền Hùng.

Để hoàn thiện hồ sơ, Ban xây dựng hồ sơ tiến hành 2 đợt kiểm kê di sản tại 226 di tích thuộc 106 xã; sưu tầm tư liệu tại 226 điểm thờ Hùng Vương; điều tra, thu thập tư liệu trong và ngoài nước về tín ngưỡng thờ Hùng Vương, xây dựng sách “Tuyển tập các công trình nghiên cứu về Hùng Vương”. Qua quá trình kiểm kê di sản, các chuyên gia nhận định, sự thiêng liêng và đức tin là hai yếu tố cơ bản của tín ngưỡng thờ Hùng Vương. Vua Hùng trở thành biểu tượng mang tính tâm linh thống nhất của quốc gia, là chỗ dựa niềm tin trong suốt quá trình lịch sử xây dựng và phát triển của dân tộc. Đó chính là giá trị độc đáo ẩn trong lễ hội Đền Hùng mà không nước nào có được. Trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội đền Hùng năm 2011, hội thảo quốc tế “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương” được tổ chức với sự tham dự của Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam. Đây là một bước quan trọng nhằm hoàn thiện hồ sơ khoa học để “tín ngưỡng thờ Hùng Vương” được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Những nỗ lực xây dựng hồ sơ khoa học về “tín ngưỡng thờ Hùng Vương” là hoạt động đầy ý nghĩa hướng về ngày Quốc giỗ - Lễ hội Đền Hùng năm 2011.

Dự án “Trống đồng – Âm vang đất Tổ”
Cũng hướng về Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm 2011, Hội Di sản và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam thực hiện dự án “Trống đồng – Âm vang đất Tổ” đúc 37 chiếc trống đồng dâng lên vua Hùng nhân ngày Giỗ Tổ. Để thực hiện dự án này, hàng trăm nghệ nhân và thợ đúc đồng lành nghề của đất Thanh Hóa miệt mài lao động trong thời gian 6 tháng. Ngoài những chiếc trống thường có khuôn sẵn, dự án còn đúc những chiếc trống đặc biệt như trống mô phỏng hoa văn, họa tiết các di sản văn hóa của Việt Nam hay chiếc trống mô phỏng theo hoa văn trống đồng Hy Cương với đường kính 108cm, cao 88cm, nặng 470kg, dâng thờ tại Đền Thượng. Đối với những nghệ nhân đúc trống, dù khó khăn nhưng ước muốn dâng trống đồng lên tổ tiên, bày tỏ lòng thành kính, biết ơn đối với những người đi trước chính là động lực giúp họ hoàn thành tốt nhiệm vụ to lớn này.
Hòa cùng không khí lễ hội và hàng loạt hoạt động trải dài từ Khu di tích lịch sử Đền Hùng (TP Việt Trì) đến các xã, phường vùng ven khu di tích trong thời gian lễ hội, dự án đúc trống đồng dâng lên lễ Tổ của các nghệ nhân trống đồng Thanh Hóa cùng những nỗ lực của các nhà khoa học để “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương” được UNESCO vinh danh thể hiện tấm lòng của những người con đất Việt hôm nay, dù đi đâu, làm gì cũng luôn hướng về nguồn cội.

Như Vân tổng hợp