Từ cải thiện PCI đến nâng tầm kinh tế tư nhân Tây Ninh

Nhìn thẳng những điểm nghẽn để cải cách

Khi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) lần đầu công bố PCI theo bộ tiêu chí PCI 2.0 gồm 9 chỉ số thành phần và 98 tiêu chí đánh giá đối với 34 tỉnh, thành phố sau sáp nhập, Tây Ninh đạt 58,54 điểm, thuộc nhóm "tương đối thấp", thấp hơn mức trung vị cả nước 5,36 điểm và thấp hơn trung vị vùng Đông Nam Bộ 5,41 điểm.

Tuy nhiên, kết quả này cũng phản ánh rõ những lĩnh vực tỉnh đang làm tốt. Trong 9 chỉ số thành phần, Chi phí tuân thủ hành chính đạt 8,86 điểm, xếp thứ 2 toàn quốc; Thiết chế pháp lý đạt 7,91 điểm, đứng thứ 3 cả nước. Đây là những chỉ số cho thấy nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả giải quyết công việc và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.

Song, bên cạnh những điểm sáng, tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều tồn tại. Ba chỉ số có thứ hạng thấp nhất gồm Chính quyền kiến tạo chỉ đạt 3,23 điểm (xếp 32/34), Tiếp cận nguồn lực đạt 4,75 điểm (xếp 32/34) và Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đạt 4,37 điểm, đứng cuối bảng xếp hạng. Đây đều là những chỉ số có trọng số lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến điểm PCI tổng hợp và phản ánh cảm nhận thực tế của doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Đối với Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI), Tây Ninh đạt 4,01 điểm, xếp thứ 24/34 địa phương. Báo cáo đánh giá cho thấy khu vực kinh tế tư nhân của tỉnh có những tín hiệu tích cực về gia nhập thị trường, mật độ doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ số, nhưng vẫn còn hạn chế về khả năng sinh lời, liên kết chuỗi cung ứng, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và tăng trưởng hộ kinh doanh phi nông nghiệp.

Việc nhìn nhận rõ các "điểm nghẽn" không chỉ để đánh giá kết quả mà còn là cơ sở để tỉnh xây dựng các giải pháp cải thiện có trọng tâm, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Đồng bộ giải pháp để doanh nghiệp thực sự được phục vụ

Trên cơ sở phân tích từng chỉ số thành phần, UBND tỉnh Tây Ninh đã xây dựng hệ thống nhiệm vụ khá toàn diện, giao trách nhiệm cụ thể cho từng sở, ngành và chính quyền địa phương.

Mục tiêu được đặt ra là đưa PCI năm 2026 đạt từ 66,90 điểm, vươn lên nhóm "Khá" theo khung PCI 2.0; đồng thời nâng BPI lên từ 4,20 điểm trở lên, tiệm cận mức trung vị cả nước.

Một trong những nội dung trọng tâm là tiếp tục rút ngắn thời gian gia nhập thị trường. Sở Tài chính được giao cải tiến quy trình đăng ký doanh nghiệp theo hướng số hóa, phấn đấu thời gian hoàn thành thủ tục còn tối đa 5 ngày, giảm tỷ lệ hồ sơ phải sửa đổi nhiều lần và nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục trực tuyến.

Ở lĩnh vực tiếp cận nguồn lực, tỉnh yêu cầu số hóa dữ liệu quy hoạch, quỹ đất, tiến độ giải phóng mặt bằng; đồng thời tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp để mở rộng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mục tiêu là giảm đáng kể tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn khi tìm kiếm mặt bằng sản xuất, nâng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận vốn vay và cải thiện khả năng tiếp cận dữ liệu mở phục vụ hoạt động đầu tư.

Song song đó, nhiều giải pháp hướng đến nâng cao tính minh bạch cũng được triển khai như nâng cấp Cổng thông tin điện tử của tỉnh, công khai tiến độ xử lý kiến nghị doanh nghiệp, rút ngắn thời gian phản hồi, chuẩn hóa việc công bố dữ liệu, đồng thời công khai đầy đủ các dự thảo chính sách có tác động đến hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Đáng chú ý, Tây Ninh xác định phải tiếp tục giữ vững lợi thế ở những chỉ số đang đứng trong nhóm dẫn đầu cả nước như Chi phí tuân thủ hành chính và Thiết chế pháp lý. Cùng với đó là quyết liệt phòng chống nhũng nhiễu, giảm chi phí không chính thức, tăng cường kỷ luật công vụ và lấy mức độ hài lòng của doanh nghiệp làm tiêu chí đánh giá người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình phát triển

Điểm đáng chú ý trong kế hoạch lần này là Tây Ninh không chỉ đặt mục tiêu cải thiện thứ hạng PCI mà còn hướng đến nâng cao chất lượng phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

Theo đó, tỉnh sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, mở rộng quy mô sản xuất, tăng số lượng doanh nghiệp thành lập mới, nâng tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động thực chất, cải thiện doanh thu bình quân trên lao động, tăng tỷ lệ doanh nghiệp có lãi và có kế hoạch mở rộng đầu tư.

Bên cạnh đó là các chương trình kết nối chuỗi cung ứng, xúc tiến thương mại, thúc đẩy doanh nghiệp tham gia mạng lưới sản xuất của doanh nghiệp FDI; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đăng ký sở hữu trí tuệ và phát triển khoa học công nghệ.

Một điểm mới khác là tỉnh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của chính quyền kiến tạo. Các sở, ngành và UBND cấp xã được yêu cầu chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không để xảy ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, né tránh xử lý công việc hoặc yêu cầu hồ sơ ngoài quy định. Tiến độ giải quyết kiến nghị doanh nghiệp sẽ được theo dõi, công khai và gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Có thể thấy, mục tiêu lớn nhất mà Tây Ninh hướng đến không đơn thuần là tăng điểm số hay cải thiện thứ hạng trên các bảng xếp hạng quốc gia. Điều tỉnh kỳ vọng là tạo dựng một môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng và thuận lợi hơn, nơi doanh nghiệp được đồng hành, hỗ trợ và phát triển lâu dài. Khi những cam kết cải cách được triển khai đồng bộ và đi vào thực chất, PCI và BPI sẽ không chỉ là những con số, mà trở thành thước đo cho chất lượng điều hành, sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và năng lực cạnh tranh của Tây Ninh trong giai đoạn phát triển mới.