Tu bổ, tôn tạo các di tích văn hóa tâm linh: Hiệu quả từ xã hội hóa
Gần đây, nhiều công trình văn hóa tâm linh trên địa bàn thành phố được tu bổ, tôn tạo khang trang hơn. Đặc biệt, từ những dấu tích xưa còn lại, một số công trình văn hóa tâm linh mới khang trang, đẹp xuất hiện, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân; thể hiện ý nghĩa thiết thực khi thành phố hằng ngày đổi mới, hội nhập phát triển, nhưng những giá trị truyền thống không mai một.
Gần đây, nhiều công trình văn hóa tâm linh trên địa bàn thành phố được tu bổ, tôn tạo khang trang hơn. Đặc biệt, từ những dấu tích xưa còn lại, một số công trình văn hóa tâm linh mới khang trang, đẹp xuất hiện, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân; thể hiện ý nghĩa thiết thực khi thành phố hằng ngày đổi mới, hội nhập phát triển, nhưng những giá trị truyền thống không mai một.

Lễ cất nóc chùa Sắn phường Nam Sơn
Cảnh quan mới
Trở lại chùa Thắng Phúc ở xã Toàn Thắng (Tiên Lãng), chúng tôi ngỡ ngàng trước công trình văn hóa tâm linh lớn ở địa phương đang hình thành. Nằm ở vị trí đẹp, bao quanh là con sông Văn Úc và cánh đồng trù phú, chùa xây dựng to, đẹp, khang trang kết hợp kiến trúc cổ xưa và hiện đại. Đại đức Thích Quảng Minh, Trưởng ban đại diện Hội Phật giáo huyện, cho biết: “Từ xa xưa, ở làng Mỹ Lộc có ngôi chùa lớn với tháp chuông cổ, hàng trăm gian nhà là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của các tăng ni, phật tử. Trải qua năm tháng chiến tranh, chùa bị tàn phá. Nay chùa được xây dựng lại mới hoàn toàn, mô phỏng kiến trúc xưa”. Trong gần 2 năm từ khi bắt đầu khởi công xây dựng, đến nay, chùa cơ bản hoàn thiện ngôi bảo điện chính. Nét độc đáo là chùa có tượng Phật lớn được chế tác chuyển từ Thái Lan về và hàng chục tượng Phật bằng đá tạo nên quần thể vườn tượng.

Tăng ni phật tử dự lễ cầu siêu tại chùa Phúc Ân (Tiên Lãng)
Chùa Đông Tạ ở thị trấn Vĩnh Bảo bước đầu hoàn thiện với quy mô bề thế. Trên tổng thể khuôn viên rộng, ngôi bảo điện mới được khánh thành, trong đó có nhiều hạng mục làm bằng gỗ tứ thiết, trang trí các họa tiết công phu, tỉ mỉ; đặc biệt là các cột gỗ lim cao 9,5m tạo nên vẻ đẹp hoành tráng. Chùa có các công trình phụ trợ bao quanh khá bề thế như khu vườn tháp, trong đó có lăng mộ các vị sư trụ trì của chùa, khuôn viên, cổng tam quan, hồ Quán Âm hình tròn…
Trong những năm qua, ở các địa phương, việc tu bổ, tôn tạo các công trình di tích văn hóa tâm linh được quan tâm hơn. Cùng các công trình đã xếp hạng, đặc biệt là các di tích kháng chiến có sự công trợ một phần kinh phí tu bổ hằng năm của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch…, khá nhiều công trình được tu bổ, tôn tạo hoặc xây dựng mới hoàn toàn nhờ xã hội hóa. Đại đức Thích Thanh Tín, trụ trì chùa Kim Liên (An Lão) cho biết: “Có giai đoạn, nhiều di tích văn hóa tâm linh bị phá hủy bởi chiến tranh. Sau này, một số di tích còn lại bị xuống cấp nghiêm trọng. Nhưng đến nay, trên địa bàn huyện có 53 ngôi chùa lớn nhỏ thì 30 ngôi chùa được tu bổ, tôn tạo hoặc xây dựng mới khang trang”.

Một góc đình Quỳnh Hoàng ở Nam Sơn (An Dương)
Từ những tấm lòng
Lãnh đạo Phòng nghiệp vụ di tích Bảo tàng Hải Phòng cho biết: “Gần đây, bên cạnh sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương, thành phố trong việc tu bổ, tôn tạo các công trình di tích văn hóa tâm linh, đặc biệt là các di tích lịch sử kháng chiến, mỗi năm khoảng 13 công trình, ở các địa phương số công trình được tu bổ, tôn tạo lớn gấp 10 lần các công trình được hỗ trợ. Như vậy, nguồn vốn hỗ trợ chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ, hầu hết kinh phí từ xã hội hóa”. Theo ước tính từ năm 2006 đến đầu năm 2009, kinh phí xã hội hóa dành cho tu bổ, tôn tạo các công trình di tích văn hóa tâm linh trên địa bàn các quận, huyện hơn 106 tỷ đồng.

Học sinh tham quan di tích Văn từ Hàng Kênh
Khó kể hết những tấm lòng nhiệt tình và hảo tâm của nhân dân các địa phương đối với việc trùng tu, xây dựng, tôn tạo các công trình di tích văn hóa tâm linh. Cùng với ủng hộ kinh phí, nhiều người còn cung tiến bằng hiện vật như tượng, câu đối, hoành phi, các cột, nóc đình, đền, chùa… Đại đức Thích Quảng Minh, Trưởng ban đại diện Hội Phật giáo huyện Tiên Lãng, cho biết: “Khi xây dựng chùa Thắng Phúc, một phật tử ở Thái Lan phát tâm công đức pho tượng khá lớn chuyển từ nước ngoài về đặt tại chùa”. Nhiều phật tử hảo tâm ở các nơi góp công, góp của mới có được ngôi chùa to, đẹp với tổng kinh phí xây dựng ước tính hơn 20 tỷ đồng… Chùa Đông Tạ khởi đầu xây dựng từ con số 0. Sư thầy Thích Diệu Tâm cho biết: Sự quan tâm của chính quyền địa phương, tấm lòng hảo tâm của các phật tử gần xa giúp chùa có quy mô bề thế như hiện nay với ước tính kinh phí xây dựng gần 9 tỷ đồng”. Ở tuổi 79, ông Đỗ Văn Phức ở thôn Ngãi Am, xã Hòa Bình (Vĩnh Bảo) vẫn thường xuyên đạp xe hơn 30 km ra thành phố vận động ủng hộ xây dựng công trình văn hóa của làng, viết thư gửi đến những người con quê hương đang ở nước ngoài hoặc các tỉnh, thành phố khác. Chẳng bao lâu, đình làng được xây mới với tổng kinh phí gần 1 tỷ đồng. ..
Nhờ những tấm lòng hảo tâm, cảnh quan của các khu di tích văn hóa tâm linh ở các địa phương đổi thay hẳn. Thành phố đang có thêm nhiều công trình di tích văn hóa tâm linh lớn đang được quy hoạch và xây dựng mới khang trang, to đẹp hơn, đáp ứng yêu cầu tín ngưỡng kết hợp phát triển du lịch văn hóa.
Bài và ảnh Hương Hải