'Tu bổ-phá hoại' biến thành đồng nghĩa

(PLVN) - Thật đáng kinh ngạc, những từ ngữ “tu bổ” và “trùng tu” vốn nghịch nghĩa hoàn toàn với các từ “phá hoại”, “phá bỏ” thì với cách ứng xử với các công trình di sản kiến trúc tâm linh như trên, người ta đã biến các từ nói trên thành đồng nghĩa.
Một ngôi đình cổ được xây mới hoàn toàn bằng bê tông cốt thép. Một ngôi đình cổ được xây mới hoàn toàn bằng bê tông cốt thép.

Đại văn hào người Pháp, nhà văn nhân đạo thế giới, Victor Huygo khi viết tiểu thuyết Thằng Gù Nhà thờ Đức Bà Paris đã xác định rằng, kiến trúc là chữ viết của thời đại khi cái máy in chưa ra đời, lưu giữ hồn cốt văn hóa dân tộc ở đó.

“Nhưng trong mọi trường hợp, dù tương lai kiến trúc ra sao, các kiến trúc sư trẻ một ngày kia giải quyết vấn đề nghệ thuật thế nào, đang khi chờ đợi công trình mới, ta hãy giữ lấy kiến trúc cổ xưa. Nếu có thể, hãy giáo dục lòng yêu mến kiến trúc dân tộc cho nhân dân. Tác giả xin tuyên bố, đó là mục tiêu chính của cuốn sách, một mục tiêu chính của đời mình”. Ông đã viết như vậy vào lần tái bản của cuốn sách này vào năm 1832.

200 năm trước, tình trạng “trùng tu, tu bổ” các kiến trúc cổ xưa tại Pháp khiến nhà văn nhân đạo căm phẫn, ông gọi đó là “hành động báng bổ, phá hoại, nghịch đạo” và cương quyết chống lại. Ông “thực sự đau lòng khi thấy nền kiến trúc trung cổ đó rơi vào bất cứ tay ai, thấy cái cách hiện nay bọn thợ vườn đang đối xử với những hoang tàn của nền nghệ thuật lớn đó. Thật xấu hổ cho chúng ta, những kẻ thông minh, đứng nhìn họ làm và chỉ hò hét phản đối suông”.

Thực trạng của nước Pháp những năm cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19 đối xử với các kiến trúc cổ xưa sao giống ta bây giờ đến thế! Victor Huygô không chỉ gọi những kẻ “trùng tu” đó là “bọn thợ vườn” mà còn những kiến trúc sư tham gia vào “trùng tu” là “tên thợ nề”, không biết trân trọng giá trị nghệ thuật kiến trúc với hành vi “nhổ cả lúa lẫn cỏ dại, như nhau mà thôi”.

Những kẻ phá bỏ công trình kiến trúc cũ để xây mới là “một gã loại đó đang rạch vào giữa mặt Philibe Đơloócmơ (vị kiến trúc sư xây cung Tuylơri)” và công trình mới của gã này “nặng nề, rất trắng trợn, nằm ngang sõng soài trước một trong những mặt nhà tinh tế nhất của thời Phục hưng”.

Thái độ ứng xử đó của nhà văn đương thời đã phần nào khiến những “tên thợ nề”, “bọn thợ vườn”, “một gã nào đó” chùn tay và nhà chức trách phải thực hiện bổn phận của mình. Chính vì thế mà những kiến trúc rất đáng tự hào của Paris cũng như nước Pháp còn bảo tồn đến ngày nay và là tâm điểm thu hút du khách thập phương, làm nên điểm sáng của kinh đô ánh sáng.

Nhìn lại tình trạng “tu bổ”, “trùng tu” các kiến trúc dân gian đình chùa miếu mạo ở ta hiện tại mà đau xót. Không có từ nào phù hợp hơn đối với các hành vi đó là sự phá hoại không thương tiếc. Người ta đã “hạ giải” không chỉ một công trình kiến trúc mà đồng thời hạ giải luôn cả văn hóa, sự tinh tế cùng nghệ thuật chạm khắc, kiến trúc truyền thống mà đáng lẽ ra phải trân trọng giữ gìn.

Một sự “hạ giải” khác, thuộc lĩnh vực tinh thần và lịch sử là “thay tên, đổi họ” các công trình kiến trúc tâm linh lâu đời, trong tiềm thức của cư dân bằng xi măng, cốt thép, bằng những “đổi mới” đến nỗi không thể nhận ra cái cũ nữa. Thậm chí ngay cả cái tên gọi để ghi nhớ sự phát tích hay khởi nguyên của di tích cũng bị thay đổi khiến không ai còn nhớ hoặc hoang mang không biết đúng sai thế nào.

Chúng ta đều biết đến Tướng quân Nguyễn Quang Bích trong vai trò là lãnh tụ Cần Vương chống Pháp. Tên ông được đặt cho các đường phố, trường học tại nhiều địa phương trong cả nước. Thế mà, ở các di tịch lịch sử đền thờ ông tại các căn cứ nghĩa quân ở Cẩm Khê, Yên Lập (Phú Thọ) lại xuất hiện với cái tên Ngô Quang Bích, thậm chí, người ta còn tạc vào cả bia đá cái tên này.

Đây quả là việc làm có lỗi với bậc anh hùng trong cuộc chiến chống xâm lược mà sinh thời, trong các văn bản có bút tích của ông chưa bao giờ xuất hiện họ Ngô cả.

Chúng ta đã có Luật Di sản và một loạt các Nghị định, Thông tư điều chỉnh lĩnh vực này nhưng xem ra trong nhiều sự việc, người ta “hạ giải” luôn cả pháp luật.

Ngày trước, việc tu tạo Chùa Một Cột hoặc Tháp Bình Sơn diễn ra nghiêm cẩn, phục dựng chính xác từng chi tiết, từng mi-li-mét,... không chỉ đứng vững với thời gian mà còn ăn sâu vào tâm khảm mỗi người dân nước Việt. Điều đó cho thấy, quan trọng nhất là thái độ đối với di tích phải hết sức nghiêm cẩn

Phaly
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chống dịch COVID-19: Chọn cách hài hòa, hợp lý, hiệu quả nhất, không chọn cách dễ nhất

Năng lực xét nghiệm COVID-19 của Việt Nam đã gia tăng đáng kể, tạo điều kiện truy vết nhanh hơn, khoanh vùng gọn hơn. Ảnh: Nhật Bắc
(PLVN) - Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, khó lường hơn, đặt ra những bài toán khó hơn về cân bằng mục tiêu phòng chống dịch với phát triển kinh tế - xã hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã kiên quyết, kiên trì kết hợp hài hòa, hợp lý, hiệu quả giữa hai mục tiêu này. Nhưng sức khỏe của nhân dân là trên hết, trước hết và quan trọng nhất.

Bài viết của Tổng Bí thư về CNXH cổ vũ động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII

Bài viết của Tổng Bí thư về CNXH cổ vũ động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII
(PLVN) - Ở tầm cao lý luận và thực tiễn, bài viết của Tổng Bí thư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để nâng tầm tư tưởng, khơi dậy tình cảm, khát vọng, cổ vũ động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ra sức phấn đấu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Những tiếng nói lạc lõng cần phải lên án

Thị trấn Bến Sung (Như Thanh, Thanh Hóa) trang hoàng đường phố hướng đến Ngày bầu cử.
(PLVN) - Ðể bày tỏ thái độ trước hiện tượng xuất hiện một số tiếng nói lạc lõng, thông tin sai sự thật hòng phá hoại, xuyên tạc cuộc bầu cử, trên trang Trực diện TV, ông Minh Giang - người Mỹ gốc Việt, đã công bố video nhan đề "Bầu cử QH: Nói xấu ứng cử viên, xuyên tạc bầu cử, đến hẹn lại lên".

'Giữ lấy đức tin bền vững em ơi! '…

lCác nhân viên y tế tại xã Đồng Lạc, huyện Chương Mỹ, Hà Nội đi khử khuẩn tại khu vực được khoanh vùng chống dịch, sau khi xã này ghi nhận 2 ca bệnh liên quan đến Bệnh viện K hôm 7/5. Ảnh: Mạng xã hội
(PLVN) - Cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ thì hơn ai hết, mỗi người dân cần có ý thức chống dịch, thực hiện tốt “5K” và bình tĩnh, không hoang mang thất thiệt… 

Cảnh giác âm mưu “tạo sóng”, “khuấy nước”, phá hoại bầu cử

Cảnh giác âm mưu “tạo sóng”, “khuấy nước”, phá hoại bầu cử
Thời điểm diễn ra cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp đã cận kề. Trong khi cử tri, nhân dân hòa chung tinh thần phấn khởi, sẵn sàng thực hiện quyền công dân của mình thì ở chiều ngược lại, các đối tượng cơ hội, chống đối lại tăng cường chiến dịch, ra sức chống phá cuộc bầu cử.

Có cần những hình phạt cứng rắn hơn?

 Mỗi người dân nếu lơ là chống dịch sẽ ảnh hưởng tới công sức của bao người trong cuộc chiến thầm lặng và quyết liệt này. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Do liên tiếp có một số trường hợp lây nhiễm Covid-19 sau khi đã hoàn thành cách ly, tuần qua Bộ Y tế đã gửi tin khẩn cho biết tạm thời chưa cho rời khỏi khu cách ly với những người đã cách ly tập trung đủ 14 ngày và có 2 xét nghiệm âm tính…

Chỉ đạo của Thủ tướng phải được thực hiện nghiêm

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sau khi bài viết “Để lây lan dịch bệnh sau cách ly: Trách nhiệm người đứng đầu địa phương ở đâu?” được đăng tải, Báo PLVN nhận được nhiều ý kiến phản hồi đồng tình với cách đặt vấn đề của Báo và mong muốn không chỉ người đứng đầu địa phương mà người dân và toàn xã hội cần phải nâng cao trách nhiệm chung tay cùng Đảng, Nhà nước phòng chống đại dịch Covid-19 hiệu quả.

Đừng thỏa hiệp với tội phạm xâm hại trẻ

Đừng thỏa hiệp với tội phạm xâm hại trẻ
(PLVN) - Hành trình để bảo vệ trẻ em khỏi tội phạm xâm hại và hành trình đi tìm công lý cho nạn nhân trẻ em có thể gian nan, vất vả, nhưng đó là một hành trình đúng đắn để theo đuổi. 

Bất cập đèn giao thông - “thủ phạm” gây tắc đường

Bất cập đèn giao thông - “thủ phạm” gây tắc đường
(PLVN) - Thời gian gần đây, tình trạng ùn tắc nghiêm trọng thường xuyên xảy ra tại một số nút giao trên địa bàn thành phố Hà Nội. Một trong các nguyên nhân được xác định dẫn đến tình trạng này là do sự phân bố, điều chỉnh của đèn tín hiệu giao thông chưa hợp lý. Cùng với đó, việc một cụm đèn tín hiệu giao thông có nhiều cơ quan tham gia quản lý cũng dẫn tới nhiều bất cập, ảnh hưởng tới việc khai thác của đèn tín hiệu.

Bản lĩnh giám định viên

Bản lĩnh giám định viên
(PLVN) - Câu chuyện đối tượng Nguyễn Xuân Quý dưới vỏ bọc bệnh nhân tâm thần đã buôn bán ma túy, lập “động lắc” trong Bệnh viện Tâm thần TWI (Thường Tín, Hà Nội) vừa gây chấn động dư luận; thì câu chuyện một đối tượng chỉ trong 5 năm đã hai lần thoát án giết người vì có chứng nhận tâm thần ở Đắk Lắk lại một lần nữa làm người ta sững sờ.

Siết chặt đường biên, giữ chặt đường biên

Siết chặt đường biên, giữ chặt đường biên
(PLVN) - Tại đất nước láng giềng Campuchia, Covid-19 lây lan quá nhanh  đến mức Thủ tướng nước này cảnh báo mở rộng phong tỏa. Trước đó, nhà chức trách đã áp lệnh phong tỏa ở thủ đô Phnom Penh và thị trấn Takmao từ ngày 15/4 cho đến ngày 28/4. Tình hình này tạo ra nguy cơ trực tiếp với Việt Nam.

Chuyển đổi vị trí

Chuyển đổi vị trí
(PLVN) - Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa phát đi thông cáo báo chí kết quả công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo (KNTC) và phòng, chống tham nhũng (PCTN) quý I và kế hoạch công tác quý II năm 2021. Theo đó, đối với công tác PCTN, TTCP cho biết đã tập trung kiểm tra hơn ngàn cơ quan, tổ chức, đơn vị về thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động. Công bố, công khai theo quy định của pháp luật kết quả kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, xử lý tố cáo và PCTN.

Trung thực và thẳng thắn

Ông Đoàn Ngọc Hải đã rất sốt ruột vì người nghèo, người cần nhà.
(PLVN) - Việc ông Đoàn Ngọc Hải đòi hai địa phương tiền ông đã trợ giúp để xây nhà cho người nghèo đã gây ra một sự chú tâm không nhỏ trong dư luận xã hội. 

Niềm tin bứt phá vươn lên

Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng một số thành viên Chính phủ.
(PLVN) - Hôm qua, 8/4, với việc kiện toàn 14 nhân sự mới, Chính phủ của Thủ tướng Phạm Minh Chính gồm 28 thành viên đã ra mắt.

Chuyện vô lý ở Hội An

Ngôi nhà số 75 Nguyễn Thái Học,TP Hội An.
(PLVN) - Câu chuyện sai phạm “3 trong 1” trong sự việc liên quan ngôi nhà cổ là tài sản công tại số 75 Nguyễn Thái Học, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam; khiến nhiều người đặt vấn đề vì sao chính quyền địa phương lại “hiền” trước các sai phạm có tính chất ngang ngược, nghiêm trọng như vậy?