Từ 1-7, một số văn bản pháp luật đáng chú ý có hiệu lực

Luật An ninh Quốc gia:
Luật An ninh Quốc gia được Quốc hội thông qua ngày 03-12-2004, gồm 5 chương, 36 điều, có hiệu lực kể từ ngày 01-7-2005. Luật quy định: người bị ép buộc, lừa gạt, lôi kéo nhận làm việc cho tổ chức, cá nhân để hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia mà tự thú, thành khẩn khai báo thì được khoan hồng; nếu lập công thì được khen thưởng...
Khi có tình trạng khẩn cấp, tình trạng chiến tranh, việc bảo vệ an ninh quốc gia được thực hiện theo quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp, tình trạng chiến tranh. Hội đồng quốc phòng và an ninh có trách nhiệm động viên mọi lực lượng và khả năng của đất nước để bảo vệ Tổ quốc; thực hiện những nhiệm vụ và quyền hạn đặc biệt do Quốc hội giao...
Khi có nguy cơ đe doạ an ninh quốc gia nhưng chưa đến mức ban bố tình trạng khẩn cấp, Thủ tướng Chính phủ được quyết định áp dụng một số biện pháp sau đây: Tăng cường bảo vệ các mục tiêu quan trọng; Tổ chức các trạm canh gác để hạn chế hoặc kiểm soát người, phương tiện hoạt động vào những giờ nhất định, tại những khu vực nhất định; Thực hiện kiểm soát đặc biệt tại các cửa khẩu, các chuyến vận chuyển bằng đường hàng không, đường biển, đường thuỷ nội địa, đường sắt và đường bộ...
Cán bộ, chiến sĩ cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia được tuyển chọn, bồi dưỡng, đào tạo, được phong, thăng hàm, cấp lực lượng vũ trang nhân dân và hưởng chế độ, chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật...
Đây là Luật mới, cần thiết phải được ban hành. Tuy Luật An ninh quốc gia không nêu cụ thể khái niệm 'chống khủng bố' vào những quy định về nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia nhưng chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam là lên án các hành động khủng bố và việc lợi dụng chống khủng bố để xâm phạm đến lợi ích của quốc gia khác.
Luật Xuất bản:

Theo Luật Xuất bản được Quốc hội thông qua ngày 3-12-2004, Nhà nước bảo đảm quyền phổ biến tác phẩm dưới hình thức xuất bản phẩm thông qua nhà xuất bản và bảo hộ quyền tác giả. Nhà nước không kiểm duyệt tác phẩm trước khi xuất bản...
Điều kiện thành lập nhà xuất bản: có người lãnh đạo nhà xuất bản và đội ngũ biên tập viên đủ tiêu chuẩn; trong các chức danh lãnh đạo nhà xuất bản phải có ít nhất một người hoạt động trong lĩnh vực xuất bản từ ba năm trở lên... Hằng năm, nhà xuất bản phải đăng ký kế hoạch xuất bản với Bộ Văn hoá - Thông tin trước khi xuất bản...
Văn phòng đại diện của nhà xuất bản nước ngoài tại Việt Nam được giới thiệu về nhà xuất bản, sản phẩm của nhà xuất bản; xúc tiến các giao dịch về bản quyền và xuất bản phẩm theo quy định của pháp luật Việt Nam... Những xuất bản phẩm lưu hành hợp pháp được đưa lên mạng thông tin máy tính phải do nhà xuất bản thực hiện... Đồng ý cho tư nhân được tham gia liên kết liên doanh trong tất cả các khâu (xuất bản, in và phát hành).
Trong những năm gần đây, sách nhái, sách lậu, in nối bản không phép... đã trở thành một căn bệnh. Luật Xuất Bản (sửa đổi) ra đời kịp thời nhằm ngăn chặn căn bệnh này. Mặt khác Luật Xuất bản mới còn tạo điều kiện cho tư nhân tham gia xuất bản.
Luật Điện lực:

Luật Điện lực được Quốc hội thông qua ngày 03-12-2004, gồm 10 chương, 70 điều, có hiệu lực kể từ ngày 01-7-2005. Theo đó, Nhà nước hỗ trợ, khuyến khích tiết kiệm điện bằng các chính sách sau đây: Khuyến khích sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu, áp dụng ưu đãi về thuế đối với sản phẩm thuộc danh mục sản phẩm tiết kiệm điện và trang thiết bị, vật tư, dây chuyền công nghệ nhập khẩu để sản xuất sản phẩm tiết kiệm điện... Bên mua điện có quyền yêu cầu bên bán điện xem xét lại số tiền điện phải thanh toán. Khi nhận được yêu cầu của bên mua điện, bên bán điện có trách nhiệm giải quyết trong thời hạn mười lăm ngày. Trường hợp không đồng ý với cách giải quyết của bên bán điện, bên mua điện có thể đề nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tổ chức việc hoà giải. Trong trường hợp không đề nghị hoà giải hoặc hoà giải không thành, bên mua điện có quyền khởi kiện tại Toà án theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Trong thời gian chờ giải quyết, bên mua điện vẫn phải thanh toán tiền điện và bên bán điện không được ngừng cấp điện...
Trong trường hợp bên mua điện không trả tiền điện và đã được bên bán điện thông báo ba lần thì sau mười lăm ngày, kể từ ngày thông báo lần đầu tiên, bên bán điện có quyền ngừng cấp điện. Bên bán điện phải thông báo thời điểm ngừng cấp điện cho bên mua điện trước 24 giờ và không chịu trách nhiệm về thiệt hại do việc ngừng cấp điện gây ra...
Khách hàng sử dụng điện ở khu vực biên giới được mua điện trực tiếp với nước ngoài không qua hệ thống điện quốc gia nhưng phải bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn điện và các quy định khác của pháp luật có liên quan...
Luật điện lực ra đời được coi là bước đột phá lớn về mặt cơ chế cho ngành điện khi Nhà nước chủ trương chính sách phát triển điện lực bền vững trên cơ sở khai thác tối ưu mọi nguồn lực, đáp ứng nhu cầu điện năng phục vụ đời sống và phát triển kinh tế. Điểm đáng chú ý nhất là việc Nhà nước khẳng định thời gian tới thị trường điện lực sẽ được hình thành và phát triển cạnh tranh theo thứ tự cấp độ: thị trường phát điện, thị trường bán buôn, thị trường bán lẻ với lộ trình, điều kiện do Chính phủ công bố.
Luật Cạnh tranh:

Luật cạnh tranh được Quốc hội thông qua ngày 03-12-2004 quy định: cơ quan quản lý nhà nước không được thực hiện những hành vi sau đây để cản trở cạnh tranh trên thị trường: Buộc doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, cá nhân phải mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ với doanh nghiệp được cơ quan này chỉ định, trừ hàng hoá, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước hoặc trong trường hợp khẩn; Phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp; ép buộc các hiệp hội ngành nghề hoặc các doanh nghiệp liên kết với nhau nhằm loại trừ, hạn chế, cản trở các doanh nghiệp khác cạnh tranh trên thị trường...
Cấm các thoả thuận hạn chế cạnh tranh khi các bên tham gia thoả thuận có thị phần kết hợp trên thị trường liên quan từ 30% trở lên...
Doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu có thị phần từ 30% trở lên trên thị trường liên quan hoặc có khả năng gây hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể...
Cấm doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường thực hiện các hành vi sau đây: bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh; áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý hoặc ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng; áp đặt điều kiện thương mại khác nhau trong giao dịch như nhau nhằm tạo bất bình đẳng trong cạnh tranh...
Cấm tập trung kinh tế nếu thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế chiếm trên 50% trên thị trường liên quan...
Cấm doanh nghiệp thực hiện các hoạt động quảng cáo sau đây: so sánh trực tiếp hàng hoá, dịch vụ của mình với hàng hoá, dịch vụ cùng loại của doanh nghiệp khác; Bắt chước một sản phẩm quảng cáo khác để gây nhầm lẫn cho khách hàng; Đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng...
Tuy Luật cạnh tranh ra đời quá chậm so với gần 20 năm đổi mới, nhưng việc ra đời của Luật cạnh tranh đã tạo nên một công cụ pháp lý hạn chế cạnh tranh không lành mạnh, đảm bảo sự công bằng, bình đẳng trong kinh doanh./.