Từ 1-7, áp dụng Luật bảo hiểm y tế mới: Thêm chất lượng, bớt phiền hà?

15 triệu học sinh, sinh viên sẽ mua bảo hiểm y tế bắt buộc từ năm học 2009-2010 là một trong những điểm mới của Luật bảo hiểm y tế có hiệu lực từ 1-7 được ngành y tế đưa ra bàn tại hội nghị trực tuyến ngày 27-6. Một điểm mới nữa là tại 10 bệnh viện lớn, người bệnh có thể hẹn giờ khám bệnh...

Thay vì xếp hàng chờ, sắp tới người sử dụng bảo hiểm y tế có thể điện thoại để đăng ký giờ khám bệnh - Ảnh: T.T.D.

Hội nghị trực tuyến này được kỳ vọng vì diễn ra ngay trước khi Luật bảo hiểm y tế (BHYT) có hiệu lực, với mục tiêu chất lượng và sự hài lòng của người bệnh. Làm gì để khắc phục tình trạng như lời của lời bộ trưởng Bộ Y tế: “Bệnh viện huyện cũng chụp (X quang, chẩn đoán hình ảnh...), chuyển lên tỉnh lại chụp, chuyển tuyến lên T.Ư lại chụp, không những tốn kém mà còn phiền hà cho người bệnh”?

Nhiều điểm mới nhưng chờ hướng dẫn

Tuy nhiên, việc thực hiện Luật BHYT đang có trở ngại vì đã sát ngày 1-7 nhưng vẫn chưa có nghị định và thông tư hướng dẫn. Theo Bộ Y tế, nghị định đã trình từ tháng 5-2009 nhưng chưa được ký, còn thông tư thì phải chờ nghị định. Vì vậy từ 1-7, luật mới nhưng bệnh nhân BHYT vẫn thực hiện theo quy định cũ! Với đối tượng gây lúng túng nhất là nhóm trẻ sinh từ 1-7-2009, có ý kiến đề xuất nên áp dụng quy chế cũ cho đến khi có nghị định, thông tư hướng dẫn thực hiện luật.

Theo bà Tống Thị Song Hương - vụ trưởng Vụ BHYT Bộ Y tế, những điểm mới nhất của chính sách BHYT là đối tượng của BHYT mở rộng lên 25 nhóm, Nhà nước đảm bảo chi phí mua thẻ BHYT cho người nghèo, người có công, đối tượng chính sách, trẻ em dưới 6 tuổi. Bên cạnh đó, 15 triệu HS-SV được đưa vào nhóm BHYT bắt buộc từ năm học 2009-2010. Về quyền lợi, bà Hương cho rằng mở rộng đáng kể nhất là quỹ BHYT sẽ chi trả chi phí khám, chẩn đoán sớm một số bệnh (trước mắt thí điểm ở một số bệnh viện T.Ư); chi phí vận chuyển bệnh nhân là trẻ em dưới 6 tuổi, người có công từ tuyến huyện trong trường hợp cấp cứu hoặc chuyển tuyến. Với nạn nhân tai nạn giao thông, quỹ BHYT chi trả chi phí rồi yêu cầu người gây tai nạn bồi hoàn cho quỹ.

Tuy cho rằng quyền lợi cho bệnh nhân BHYT sẽ được mở rộng “hết mức có thể”, nhưng bà Hương cũng cho biết theo quy định mới, quỹ BHYT chỉ ưu tiên chi trả cho bệnh nhân khám chữa bệnh đúng tuyến. Bệnh nhân không thuộc nhóm người có công, chính sách, cán bộ hưu trí, mất sức... sẽ phải cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh.

Một điểm đặc biệt nữa, dịp này Bộ Y tế chọn 10 bệnh viện có lưu lượng bệnh nhân lớn như Việt Đức, Bạch Mai, Chợ Rẫy, K, Nhi T.Ư, T.Ư Huế... thí điểm chương trình “chất lượng và sự hài lòng của người bệnh”. Theo ông Lý Ngọc Kính - cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, mục tiêu của chương trình là cải cách thủ tục, giảm phiền hà, đảm bảo quyền lợi của người bệnh và tiết kiệm thuốc, xét nghiệm..., thông qua các hoạt động như hẹn giờ khám chữa bệnh qua điện thoại, trả xét nghiệm nhiều lần trong ngày hoặc trả tại giường, trả qua bưu điện...

Tuy nhiên trao đổi  bên lề hội nghị, một giám đốc bệnh viện thuộc nhóm 10 bệnh viện thí điểm cho rằng sẽ rất khó thực hiện việc hẹn giờ khám chữa bệnh qua điện thoại. Giải pháp để người bệnh hài lòng cũng chưa thấy bàn bạc mà chỉ thấy 12 khẩu hiệu rất chung chung, trong khi để chương trình này thực hiện cần phải có giải pháp căn cơ, quyết liệt.

Các em học sinh người dân tộc Chu Ru ở Trường tiểu học Tà Hine (huyện Đức Trọng, tinh Lâm Đồng) từ năm học 2009-2010 sẽ phải mua bảo hiểm y tế bắt buộc - Ảnh: N.C.T.

Xóa tình trạng chồng chéo xét nghiệm

Ông Phạm Lương Sơn, phó trưởng ban thực hiện chính sách (Bảo hiểm xã hội VN), nói  trong quá trình giám định, cơ quan bảo hiểm xã hội đã phát hiện nhiều đơn thuốc, chỉ định “phóng tay”, có thời điểm hiện tượng kê toa quá nhiều thuốc, chỉ định nhiều kỹ thuật không cần thiết trở nên phổ biến.

Phó tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội VN Nguyễn Đình Khương dẫn hai con số: trước khi nghị định 63 về BHYT có hiệu lực năm 2006, bệnh nhân phải cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh, chi phí xét nghiệm, chụp chiếu chỉ chiếm 13% tổng chi cho bệnh nhân BHYT. Còn hiện nay, xét nghiệm, chẩn đoán cận lâm sàng chiếm đến 30% chi phí (trong số 10.000 tỉ đồng đã chi cho bệnh nhân BHYT năm 2008). Ông Khương cho rằng có ba lý do dẫn đến tình trạng này. Đó là các bệnh viện tích cực chỉ định, giải quyết yếu tố nguồn thu; chồng chéo xét nghiệm, không công nhận xét nghiệm lẫn nhau dẫn đến tình trạng bệnh nhân đi đâu cũng được yêu cầu... xét nghiệm, gây tốn phí vô kể; tình trạng các đơn vị, cá nhân đặt thiết bị y tế “xã hội hóa” và tích cực chỉ định xét nghiệm để thu vốn!

Bộ Y tế cũng công nhận tình trạng chồng chéo xét nghiệm. Nhưng cho đến nay, quy trình xét nghiệm chuẩn vẫn chưa được ban hành, dù tổn phí do không công nhận xét nghiệm lẫn nhau cho người dân và quỹ BHYT là rất lớn. Theo ông Nghiêm Trần Dũng - vụ phó Vụ BHYT (Bộ Y tế), bảo hiểm xã hội không nên chỉ là nơi thu tiền mà cần nâng cao nghiệp vụ giám định, bác ngay, không thanh toán những chỉ định có chứng cớ lạm dụng thuốc, xét nghiệm. Tuy nhiên ông Nguyễn Đình Khương lại thông báo giám định viên BHYT rất thiếu, về lượng mới đáp ứng 50% nhu cầu, về chất thì một nửa cán bộ đã có là “tay ngang”!

Nguồn: Tuổi trẻ