Từ 1-10, Những người hưởng lương từ ngân sách được tăng lương như thế nào?

6 hệ thống thang bảng lương mới

Theo chính sách lương mới áp dụng từ ngày 1-10-2004, sẽ có 6 hệ thống thang bảng lương mới với 9 nhóm đối tượng được điều chỉnh thông qua việc điều chỉnh quan hệ tiền lương và mức trợ cấp. 6 hệ thống thang bảng lương gồm: Cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể từ trung ương đến cấp xã, không phân biệt chức vụ do bầu cử hay bổ nhiệm; cán bộ công chức chuyên môn nghiệp vụ hành chính nhà nước, Đảng, đoàn thể, toà án, kiểm sát, thanh tra, kiểm tra (từ cán sự và tương đương đến chuyên viên cao cấp bậc 3); cán bộ viên chức ở các ngành sự nghiệp; lực lượng vũ trang (khi điều chỉnh quan hệ mức lương mới 1-2,34-10 cho công chức thì lương của lực lượng vũ trang cũng tăng tương ứng. Bảng lương của đối tượng này sẽ được thiết kế theo ngành 'lao động đặc biệt'); doanh nghiệp nhà nước (có quy định thang, bảng lương thống nhất, trên cơ sở này, các doanh nghiệp tự xác định đơn giá tiền lương theo năng súât và hiệu quả sản xuất kinh doanh); viên chức thừa hành, phục vụ ( gồm nhân viên kỹ thuật, đánh máy, văn thư, lái xe, bảo vệ, phục vụ), những đối tượng này sẽ được rút ra khỏi bảng lương công chức hành chính hiện nay và rút từ 16 bậc xuống còn 12 bậc và áp dụng để xếp lương và tính đóng bảo hiểm xã hội trong tất cả các cơ quan hành chính, sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước. Chính sách tiền lương mới cũng sẽ rút bớt số bậc trong các ngạch và áp dụng chế độ thâm niên vượt bậc và ưu ái với những nhân tài ( ví dụ, công chức giỏi về chuyên môn nghiệp vụ được thi nâng bậc, nâng ngạch trước thời hạn). Ngoài ra, những người có công thuộc diện hưởng trợ cấp, phụ cấp hàng tháng mà không hưởng bảo hiểm xã hội khi chết sẽ được bổ sung khoản mai táng phí 2,4 triệu đồng.

Quan hệ tiền lương 1-2,34-10

Về thực chất, mức lương của cán bộ công chức tăng là do Chính phủ điều chỉnh quan hệ các mức lương. Theo đó, quan hệ mức lương tối thiểu-mức lương trung bình-mức lương tối đa (bậc lương cuả lao động giản đơn-đại học đã qua tập sự- chuyên gia cao cấp bậc 3) dự kiến áp dụng từ 1-10 là 1-2,34-10. Theo đó, bậc lương khởi điểm của người tốt nghiệp đại học đã qua tập sự sẽ tăng từ 1,78 (bậc kỹ sư hiện nay) lên 2,34 (tăng khoảng 31,5%); lương của chuyên viên bậc 3 tăng từ 8,5 lên 10 (tăng khoảng 17,6%). Mức lương tối thiểu tạm thời giữ nguyên 290.000 đồng/tháng nhưng trong lộ trình cải cách tiền lương từ nay đến năm 2007 dự kiến sẽ tăng dần đến mức 340.000 đồng/tháng.

Thu gọn phụ cấp

Cũng từ 1-10-2004, Chính phủ dự kiến nâng thêm phụ cấp thâm niên vượt khung với mức 1%. Một số loại phụ cấp sẽ đựơc điều chỉnh tăng. Người có công sau khi từ trần được hưởng thêm 3 tháng phụ cấp. Người nghỉ hưu hoặc nghỉ mất sức nếu tiếp tục công tác trong cơ quan nhà nước (kể cả ở cấp xã), ngoài lương hưu và trợ cấp còn được hưởng thêm phụ cấp từ 1,5 đến 3 lần lương tối thiểu. Phụ cấp kiêm nhiệm được tính bằng 10% so với lương cơ bản hiện giữ. Phụ cấp khu vực gồm 7 mức so với lương tối thiểu. Phụ cấp làm việc ở hải đảo, vùng khó khăn có 4 mức bằng từ 20-70 % lương cơ bản trong 3-5 năm. Cùng với hướng điều chỉnh quan hệ tiền lương, mức phụ cấp cũng sẽ thay đổi theo hướng bổ sung các chế độ phụ cấp thâm niên, vượt khung, kiêm nhiệm, thu gọn chế độ phụ cấp, trợ cấp, bồi dưỡng có tính chất ưu đãi ngành nghề, không mở rộng phạm vi và đối tượng điều chỉnh. Theo đó, ngoài chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo, tới đây chỉ còn 8 loại phụ cấp (phụ cấp thâm niên, vượt khung, kiêm nhiệm, khu vực, đặc biệt, thu hút, lưu động, độc hại nguy hiểm và các loại phụ cấp đặc thù nghề nghiệp như phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp quốc phòng, an ninh) Chế độ phụ cấp đắt đỏ sẽ bỏ vì trong cơ chế thị trường, sự chênh lệch giá cả giữa các vùng là không đáng kể.

Tiếp tục điều chỉnh lương cho người nghỉ hưu trước 4-1993

Trước đây, ngày 1-1-2004, Nhà nước cũng đã tiến hành điều chỉnh luơng hưu cho những người nghỉ hưu trước tháng 9-1985 và trước tháng 4-1993 với mức tăng thêm từ 7 đến 15%. Kể từ ngày 1-10-2004, Nhà nước tiếp tục điều chỉnh lương cho người nghỉ hưu trước tháng 4-1993 với mức tăng thêm 9%. Khi thực hiện quan hệ mức lương mới, Nhà nước cũng đồng thời điều chỉnh lương cho người nghỉ hưu trước tháng 10-2004 để bảo đảm không chênh lệch so với lương cuả người nghỉ hưu từ tháng 10-2004 trở về sau, kết hợp giải quyết tiếp chênh lệch lương đối với những người nghỉ hưu trước tháng 9-1985 và trước tháng 4-1993 mà các lần điều chỉnh trứơc không giải quyết hết.

Tách bạch lương sự nghiệp và lương hành chính

Một trong những thay đổi được xem là về chất của chính sách lương mới lần này là việc tách riêng bảng lương của khối hành chính và khối sự nghiệp. Điều này xuất phát từ nhu cầu cuả bản thân hai lĩnh vực này, mặt khác góp phần xử lý mâu thuẫn của chế độ tiền lương hiện hành. Đó là biên chế quá lớn trong khi ngân sách nhà nước chỉ có hạn. Nhà nước thực hiện việc khoán biên chế và kinh phí đối với đơn vị hành chính. Đối với khối sự nghiệp, bảng lương chỉ là thông số mềm làm căn cứ để ngân sách nhà nước cấp hoặc hỗ trợ kinh phí đóng và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, đóng bảo hiểm y tế, trả lương ngày nghỉ chế độ. Còn tiền lương thực hưởng của đối tượng thuộc đơn vị sự nghiệp tuỳ thuộc vào nguồn thu của đơn vị. Điều này sẽ giúp các đơn vị sự nghiệp tiến dần đến chế độ tự quản toàn diện về các mặt tổ chức và nhân sự, lao động và tiền lương, tài chính-hạch toán (không vì mục tiêu lợi nhuận). Tuy nhiên, việc tự chủ tài chính sẽ được thực hiện dần dần, theo đó, yêu cầu đặt ra là mỗi năm chuyển khoảng 20-25% số đơn vị sự nghiệp sang tự chủ tài chính.

Tăng trách nhiệm

Chính sách tiền lương áp dụng từ 1-10-2004, ngoài việc giải quyết khó khăn cho người hưởng lương vì lý do trượt giá tiêu dùng, giải quyết bất cập về thang bảng lương, còn nhằm xây dựng trên tinh thần tăng quyền tự chủ tài chính, xếp lương, nâng bậc lương gắn với mức độ hoàn thành nhiệm vụ, thành tích, thâm niên. Theo đó, cán bộ, công chức có trình độ cao và thực sự là chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực được xếp theo bảng lương chuyên gia cao cấp, được thi nâng bậc, nâng ngạch trước thời hạn. Tuỳ theo nguồn thu, năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả lao động cuả từng người mà cơ quan đơn vị được quyền ban hành quy chế trả lương và thu nhập cao cho người có chuyên môn cao, nghiệp vụ giỏi. Việc trả lương cụ thể đối với từng người có thể cao hơn mức lương xếp theo thang, bảng lương. Mức lương chuyên môn nghiệp vụ có thể cao hơn mức lương của cán bộ lãnh đạo ( ví dụ, tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nứơc có thể nhận mức lương 15 triệu đồng/tháng).

Trong các doanh nghiệp nhà nước làm ăn có lãi, hàng năm sẽ được trích tối đa 60% quỹ tiền thưởng để thưởng cuối năm. Kết thúc nhiệm kỳ, nếu lợi nhuận không thấp hơn với kế hoạch cả nhiệm kỳ thì các thành viên Hội đồng quản trị, tổng giám đốc, phó tổng giám đốc và giám đốc được hưởng toàn bộ phần tiền thưởng còn lại. Ngược lại, nếu để thua lỗ, không bảo đảm tiền lương và các chế độ khác cho người lao động thì sẽ không được thưởng, không đuợc nâng lương, thậm chí bị hạ bậc lương.

Thiều Hoa