Trường Newton TH (Thanh Hóa) giữ bằng gốc của giáo viên: UBND phường Hạc Thành thông tin về kết quả kiểm tra, xác minh

Theo Văn bản 2937/UBND-VHXH ngày 24/5/2026, UBND phường cho biết đã tiếp nhận phản ánh của Báo PLVN, đồng thời thực hiện phiếu chuyển của Sở GD&ĐT để tổ chức kiểm tra, xác minh phản ánh Cty CP Đầu tư & Xây dựng Bình Minh và Trường TH&THCS Newton TH “giữ văn bằng, chứng chỉ gốc (VBCC) của giáo viên nhằm ràng buộc trong quá trình làm việc”.

Qua kiểm tra hồ sơ, làm việc với các bên liên quan, phường xác định việc ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) giữa Cty và giáo viên được thực hiện theo quy định. Trong HĐLĐ không có điều khoản quy định việc giữ bản chính VBCC của người lao động (NLĐ).

Tuy nhiên, quá trình xác minh ghi nhận thực tế sau khi ký HĐLĐ, một số giáo viên đã giao VBCC gốc cho đơn vị lưu giữ. Việc giao nhận này có lập biên bản. Tại thời điểm kiểm tra, phường chưa phát hiện dấu hiệu ép buộc hoặc phản ánh của NLĐ về việc bị cưỡng ép giao nộp VBCC. Tình hình lao động tại nhà trường cơ bản ổn định.

UBND phường yêu cầu đơn vị phải rà soát, chấm dứt việc lưu giữ bản chính VBCC của NLĐ, thực hiện quản lý hồ sơ theo đúng quy định pháp luật.

UBND phường chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội tiếp tục theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị, cá nhân liên quan thực hiện nghiêm kết luận. Tuy nhiên, UBND phường không thông tin việc có xử phạt hay không với hành vi giữ VBCC của NLĐ.

Trước đó, theo hồ sơ bạn đọc cung cấp cho PV, trong phụ lục HĐLĐ, giáo viên được yêu cầu “cam kết tự nguyện để lại bằng tốt nghiệp và các chứng chỉ gốc cho đơn vị lưu giữ để làm cơ sở ràng buộc giữa hai bên”. Phụ lục còn ghi, nếu NLĐ nghỉ việc trước thời hạn cam kết, có thể không được nhận lại giấy tờ gốc; hoặc phải bồi thường các khoản chi phí đào tạo, tiền ưu đãi và chịu các khoản phạt tài chính.

Luật sư (LS) Tống Chí Cường (Đoàn LS Hà Nội) cho biết: “Theo Điều 17 Bộ luật Lao động, hành vi người sử dụng lao động (NSDLĐ) không được làm khi giao kết, thực hiện HĐLĐ là giữ bản chính giấy tờ tùy thân, VBCC của NLĐ; yêu cầu NLĐ phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện HĐLĐ; buộc NLĐ thực hiện HĐLĐ để trả nợ cho NSDLĐ”.

“Quy định tại Điều 17 mang tính cấm tuyệt đối, không phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa các bên. Do đó, việc tồn tại các cam kết “tự nguyện” nhưng gắn với điều kiện ràng buộc về thời gian làm việc và chế tài tài chính là không phù hợp pháp luật. Trường có thể yêu cầu bản sao có công chứng hoặc bản gốc để đối chiếu nhưng không được giữ bản gốc, vì VBCC là giấy tờ chứng nhận trình độ, là tài sản và giấy tờ tùy thân hợp pháp của cá nhân NLĐ”, LS Cường nói.

Theo LS Cường, hành vi NSDLĐ giữ bản chính VBCC của NLĐ có thể bị xử phạt theo điểm a khoản 2 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Theo đó, phạt tiền từ 20 - 25 triệu đồng với cá nhân; với tổ chức có thể bị phạt gấp đôi. Đi kèm với đó là biện pháp khắc phục hậu quả.