Những ngày đầu tháng 4-2011, Trường đại học Hàng hải Việt Nam kỷ niệm 55 năm ngày thành lập và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh. Với bề dày truyền thống và nỗ lực không mệt mỏi của cán bộ, giảng viên, sinh viên nhà trường, Trường đại học Hàng hải Việt Nam đang phấn đấu trở thành trường trọng điểm quốc gia, là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, nghiên cứu khoa học và tạo ra công nghệ nhằm thực hiện thành công chiến lược biển của Tổ quốc.

Cái nôi đào tạo nhân lực  chất lượng ngành hàng hải

Sau khi giải phóng Hải Phòng, ngày 1-4-1956, Trường sơ cấp lái tàu (tiền thân của Trường đại học Hàng hải Việt Nam) được thành lập, địa điểm đặt tại Nhà máy nước đá Hải Phòng. Ngày 1-4 đi vào tâm thức của mỗi cán bộ, giảng viên và sinh viên từng công tác, giảng dạy và học tập tại Trường đại học Hàng hải - ngày truyền thống của nhà trường. Từ đó tới nay, nhà trường trải qua nhiều lần sáp nhập, chia tách, đổi tên để rồi chính thức mang tên Trường đại học Hàng hải Việt Nam như ngày nay.

Năm 1964, giặc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, 40 giảng viên và học sinh của trường tình nguyện lên đường nhập ngũ, trong đó 15 người tham gia chiến dịch đường Hồ Chí Minh trên biển, chiến đấu và làm việc trên các con tàu “không số” mà tên tuổi đã đi vào lịch sử của dân tộc. Vào những năm 1966, 1967, 1968, hơn 600 học sinh của trường sau khi tốt nghiệp cùng các con tàu hoạt động trên khắp các dòng sông, bến phà của miền Bắc phục vụ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và giải phóng miền Nam. Chiến tranh càng gay go ác liệt, với khẩu hiệu “miền Nam gọi, miền Bắc trả lời”, hơn 100 thầy, trò của trường có mặt trên các tàu Giải Phóng, Tự Lực tham gia chiến dịch vận tải VT5 vượt biển đưa hàng ra tiền tuyến.

Hơn nửa thế kỷ xây dựng, hội nhập và phát triển, nhà trường có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp đào tạo cán bộ cho ngành giao thông-vận tải, các ngành kinh tế quốc dân và quốc phòng, an ninh. Nhà trường đặt nền móng cho việc đào tạo cán bộ cho ngành hàng hải Việt Nam ngay từ những năm sau khi hoà bình lập lại, trên cơ sở chủ động, tự lập và sáng tạo. Nhà trường đào tạo hơn 61.000 cán bộ có trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và đại học, hàng nghìn thạc sĩ và tiến sĩ, 25.400 sĩ quan hàng hải và thuyền viên cho ngành giao thông-vận tải và các ngành kinh tế khác.

Sinh viên Đại học Hàn hải trong giờ thực hành huấn luyện an toàn cơ bản.

Mục tiêu trở thành trường trọng điểm quốc gia

Ngày nay, suốt từ Móng Cái đến Mũi Cà Mau và trên các đại dương thế giới đều có các thế hệ học viên, sinh viên Trường ĐH Hàng hải Việt Nam đang hăng say góp sức xây dựng đất nước. Những con tàu lớn nhất đã, đang thiết kế và đóng mới ở Việt Nam đều do các kỹ sư được đào tạo tại trường đảm nhận. Những cảng biển lớn nhất Việt Nam: Hải Phòng, Quảng Ninh; Sài Gòn, Vũng Tàu, Đà Nẵng… đều do các cựu sinh viên nhà trường quản lý và khai thác. Với truyền thống tự lập tự cường của dân tộc, các sinh viên tốt nghiệp từ Trường ĐH Hàng hải dũng cảm vượt biển, vượt đại dương bằng trí tuệ Việt Nam mở tuyến hàng hải Việt Nam đi Nhật Bản, Ôxtrâylia, Tây Âu, châu Phi, châu Mỹ một cách an toàn và hiệu quả. Cái tên VIMARU (Trường ĐH Hàng hải Việt Nam) trở nên thân quen và tin cậy không chỉ đối với các đối tác trong nước mà còn đến với bạn bè khắp 5 châu.

Hiện trường đó có đội ngũ 875 cán bộ giảng dạy, trong đó có 16 giáo sư, phó giáo sư; 73 tiến sĩ khoa học, tiến sĩ, 355 thạc sĩ cùng gần 200 thuyền trưởng, máy trưởng hạng 1 và hàng trăm sĩ quan quản lý, vận hành và thuyền viên lành nghề. Trường ĐH Hàng hải Việt Nam ngày nay trở thành tổ hợp đào tạo, nghiên cứu khoa học, ứng dụng, chuyển giao công nghệ, sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu lao động với hàng trăm phòng thí nghiệm hiện đại cùng các thiết bị mô phỏng huấn luyện, phòng thực hành, tàu huấn luyện, tàu vận tải và trung tâm nghiên cứu. Hàng năm, trường tuyển sinh, đào tạo 19.985 sinh viên hệ chính quy cho 21 ngành học đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực hàng hải cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh đó, nhà trường đẩy mạnh đào tạo sau đại học, huấn luyện hàng hải với hơn 1.000 học viên cao học, hàng nghìn sĩ quan hàng hải, cấp chứng chỉ cho hàng chục nghìn học viên về huấn luyện an toàn cơ bản, huấn luyện nghiệp vụ…Nhà trường  có những bước đi đột phá trong nghiên cứu chế tạo nhiều sản phẩm mang thương hiệu VIMARU. Quan hệ hợp tác quốc tế của nhà trường được mở rộng tới nhiều trường hàng hải của các nước tiên tiến trên thế giới như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nga, Ba Lan, Hà Lan, Bỉ, Trung Quốc…

Năm 2000, đào tạo, huấn luyện hàng hải Việt Nam mà đại diện là Trường ĐH Hàng hải được Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO) công nhận ngay đợt đầu cùng 71 nước và vùng lãnh thổ trên toàn cầu vào danh sách đủ điều kiện hoạt động quốc tế. Với kết quả này, chất lượng đào tạo, huấn luyện hàng hải của trường được thế giới công nhận, bằng cấp của trường sánh ngang các nước tiên tiến trên thế giới. Năm 2004, Trường ĐH Hàng hải là trường đầu tiên trong cả nước được nhận chứng chỉ quản lý chất lượng đào tạo phù hợp với tiêu chuẩn chất lượng quốc tế ISO 9001- 2000.

55 năm xây dựng, hội nhập và phát triển, Trường ĐH Hàng hải Việt Nam được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như: đơn vị Anh hùng Lao động, Huân chương Độc lập hạng nhất... Đặc biệt, ngày 1-4-2011, đúng vào ngày thành lập, trường vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh. Trước yêu cầu to lớn của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện chiến lược biển Việt Nam, Trường ĐH Hàng hải đang phấn đấu trở thành trường đại học trọng điểm quốc gia nhằm tạo bước đột phá trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và tạo ra công nghệ cho các ngành công nghiệp hàng hải, đóng tàu và kinh tế biển của đất nước./.

PGS.TSKH. Đặng Văn Uy

Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam