Trước khi Thái Lan ký kết FTA với EU, doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng cơ hội từ EVFTA

Việc Thái Lan ký FTA song phương với EU dự kiến vào tháng 1/2025 sẽ đưa nước này trở thành nước thứ ba trong khối ASEAN có FTA với EU, sau Singapore và Việt Nam. Điều này sẽ mang lại nhiều thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam, tạo ra sự cạnh tranh lớn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam và Thái Lan đều là nước xuất khẩu lớn trong khu vực ASEAN.

FTA song phương với EU sẽ giúp cho doanh nghiệp của Thái Lan gia tăng cơ hội để cạnh tranh với các doanh nghiệp của Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực xuất khẩu mà nước ta có thế mạnh rau quả, gạo và hàng nông sản khác... Điều này sẽ khiến thị phần của doanh nghiệp Việt Nam tại EU chịu sức ép cạnh tranh lớn.

Việc Thái Lan và EU dự kiến ký kết FTA trong năm tới, theo bà Nguyễn Thị Lan Phương - Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương, dự kiến sẽ chưa có ngay tác động đến doanh nghiệp Việt Nam vì hai bên cần thời gian để phê chuẩn/ phê duyệt Hiệp định và thời gian cắt giảm thuế theo cam kết của FTA này. Trong thời gian này doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng lợi thế có sẵn khi ta đã có FTA song phương với EU trước, như việc các doanh nghiệp có thế mạnh xuất khẩu của ta tiếp tục chú trọng tìm hiểu sâu về EVFTA, nâng cao và đáp ứng các tiêu chuẩn đối với hàng hóa xuất khẩu sang thị trường EU.

Đặc biệt chú trọng xanh hóa doanh nghiệp để tận dụng các cơ hội từ EVFTA, đáp ứng các tiêu chuẩn về lao động, phát triển bền vững của EU để tận dụng cơ hội từ EVFTA và nhanh chóng xây dựng thị phần tại thị trường EU.

Thời gian này, doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng ưu đãi thuế quan do EVFTA mang lại, Hiệp định EVFTA đã giảm hoặc xóa bỏ nhiều dòng thuế quan đối với hàng hóa xuất khẩu có thể mạnh của Việt Nam vào EU, đặc biệt trong các ngành như dệt may, thủy sản, nông sản, da giày và gỗ. Doanh nghiệp Việt cần tiếp tục đầu tư nghiên cứu kỹ các cam kết của Việt Nam trong EVFTA để từ đó tận dụng, bảo đảm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan, nâng cao hiểu biết về các quy định hàng hóa, nhập khẩu mới của EU, quy trình chứng nhận xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng mà EU đưa ra (GlobalGAP, HACCP, ISO…).

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Lan Phương nhấn mạnh, doanh nghiệp cũng cần chú trọng vào việc tăng cường chuỗi giá trị và tính bền vững bằng việc tập trung xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và bền vững, áp dụng các phương pháp sản xuất xanh để tạo lợi thế cạnh tranh, chú trọng đầu tư vào tiêu chuẩn lao động, minh bạch chuỗi cung ứng, và nâng cao trách nhiệm xã hội, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng được yêu cầu của thị trường mà còn tạo dựng lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Thái Lan là một nền kinh tế phát triển mạnh trong khu vực ASEAN, có thể thu hút các công ty, đặc biệt là các công ty đa quốc gia, chuyển chuỗi cung ứng của họ sang Thái Lan để tận dụng các ưu đãi từ FTA với EU. Điều này có thể dẫn đến việc một số sản phẩm có nguồn gốc từ Thái Lan trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp của các sản phẩm của Việt Nam trong việc xuất khẩu sang thị trường EU.

Mặc dù có sự cạnh tranh gia tăng, nhưng FTA giữa Thái Lan và EU cũng có thể mở ra cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Thái Lan trong việc gia tăng xuất khẩu sang EU. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể hợp tác với các đối tác Thái Lan để cùng phát triển các sản phẩm mới hoặc sử dụng các sản phẩm của Thái Lan như nguyên liệu đầu vào cho sản xuất xuất khẩu sang EU.

Các doanh nghiệp Việt Nam có thể chuyển hướng tập trung vào những mặt hàng có giá trị gia tăng cao hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng mà Thái Lan không có lợi thế, như sản phẩm công nghệ cao, linh kiện điện tử, sản phẩm nông sản hữu cơ. Thái Lan và Việt Nam có thể cùng phát triển thị trường xuất khẩu ở các ngành mà mỗi quốc gia có thế mạnh riêng.