Trước “cơn lốc” sản phẩm nhập ngoại: Người chăn nuôi điêu đứng

Ồ ạt nhập khẩu

Nhiều tháng nay, dây chuyền giết mổ gia cầm hiện đại nhất miền bắc của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm Huy Quang, công suất 500 con/ giờ, trị giá khoảng 500 triệu đồng ngừng hoạt động. Doanh nghiệp chuyển sang sử dụng một “dây chuyền” đơn giản hơn nhiều, đó là đóng gói cổ, cánh, chân và thịt gà nhập khẩu từ Hàn Quốc, giao  cho các siêu thị và hệ thống đại lý bán lẻ phục vụ tiêu dùng nội địa. Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm hàng đầu của miền Bắc, hiện đang chuyển sang nhập 48 tấn gà thịt/ tháng và giảm giết mổ lợn thịt còn khoảng 1/3 so với trước đây, chủ yếu phục vụ tiêu dùng nội địa. Theo thông tin từ Chi cục Thú y Hải Phòng, 10 tháng qua, lực lượng cán bộ thú y chỉ kiểm dịch tại doanh nghiệp này hơn 300 con gia cầm, trong khi cùng kỳ năm 2007 là gần 6000 con. Theo lý giải của doanh nghiệp này, do quyết định giảm thuế nhập khẩu được áp dụng trong hơn 10 tháng qua, một số sản phẩm thịt gia cầm nhập khẩu giảm còn 12%, thịt lợn 20% nên giá thịt nhập khẩu thấp hơn giá thịt gia súc, gia cầm thu mua trong nước. Chẳng hạn, giá gà công nghiệp thu mua tại Hải Phòng hơn 40 nghìn/ kg, trong khi giá gà nhập khẩu có 19 nghìn đồng/ kg.

Theo Chi cục Thú y Hải Phòng, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm Huy Quang chỉ là một trong nhiều doanh nghiệp nhập khẩu thịt gà, thịt lợn về Hải Phòng. Từ tháng 5 đến nay, Chi cục Thú y Hải Phòng kiểm dịch nhập khẩu gần 250 tấn thịt gia súc, gia cầm về Hải Phòng. Song con số thực tế nhập về Cảng Hải Phòng chắc lớn hơn, vì các doanh nghiệp  còn có thể làm thủ tục kiểm dịch tại Trung tâm thú y vùng 2. Ngoài 2 doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm đóng trên địa bàn Hải Phòng là Công ty ty cổ phần xuất nhập khẩu thực phẩm Huy Quang và Công ty Cửu Long VINASHIN, còn khoảng 10 doanh nghiệp nhập khẩu thịt gia súc, gia cầm về Hải Phòng với số lượng lớn như Công ty dầu khí toàn cầu, Công ty cổ phần Đại Tân Việt (thành phố Hồ Chí Minh), Công ty cổ phần quốc tế MBA (Hà Nội), Công ty cổ phần Mai Thành (thành phố Hồ Chí Minh), Công ty cổ phần thực phẩm Thiên Vương, Công ty cổ phần Hòan Cầu Xanh Việt Nam (Hà Nội), Chi nhánh công ty cổ phần xuất nhập khẩu Intimex Hà Nội…Sản phẩm thịt gia súc, gia cầm chủ yếu nhập khẩu từ Hàn Quốc, Ô-xtrây-li-a, Braxin, Mỹ…Tuy nhiên, do thời gian qua, các doanh nghiệp nhân thuế nhập khẩu giảm, nhập thịt gia súc, gia cầm về ồ ạt, nên ngay cả khi mức thuế nhập khẩu mặt hàng này đã tăng lên (ngày 12-10, Bộ Tài chính tăng giá thuế nhập khẩu thịt gà lên 40%, thịt lợn tăng từ 13% lên 27%), thì giá bán trong nước vẫn không hề nhích lên, thậm chí các doanh nghiệp nhập khẩu lại bị tồn đọng hàng.

Theo các siêu thị trên địa bàn thành phố như Big C, Metro, Intimex, dù giá nhập khẩu đã tăng cao, nhưng giá bán các mặt hàng thịt gia súc, gia cầm nhập ngoại tại siêu thị vẫn giữ nguyên, do số lượng nhập từ các lô hàng trước đó vẫn còn nhiều. Thịt gia cầm hiện vẫn giữ mức giá thấp hơn khoảng 20% so với mặt hàng cùng loại sản xuất trong nước.

Người chăn nuôi và doanh nghiệp đều điêu đứng

Thịt nhập ngoại ồ ạt đang khiến giá sản phẩm chăn nuôi tại Hải Phòng liên tục xuống thấp, người chăn nuôi và các công ty chăn nuôi gia công gặp nhiều khó khăn. Xã Tú Sơn (Kiến Thụy) hiện có 128 trang trại và hàng trăm gia trại chăn nuôi lợn quy mô lớn. Từ tháng 5 đến nay, phần lớn trang trại, gia trại này điêu đứng vì không tiêu thụ được sản phẩm. Anh Đồng Văn Tú, ở thôn Nãi Sơn không giấu nổi nỗi buồn: “Nhà tôi thường xuyên nuôi 50-60 con lợn nhưng từ đầu năm đến nay, mới bán được 1 lứa 10 con, với giá 25 nghìn đồng/ kg, mỗi con lỗ 300 nghìn đồng. Thời điểm 10 ngày trước đây, vùng chăn nuôi lợn ở Tú Sơn không mấy trang trại bán được sản phẩm, lợn nuôi hơn 1 tạ, quá thời gian xuất bán hàng tháng mà không thương lái nào hỏi mua. Sốt ruột, các chủ trại đi tìm thương lái bán với giá rẻ, khoảng 22 nghìn đồng/kg, trong khi chi phí chăn nuôi là 34-35 nghìn đồng/kg, mỗi con lợn bán ra lỗ 400- 500 nghìn đồng; vậy mà thương lái chẳng buồn đến cân. Khoảng 10 ngày nay, do giá thịt nhập khẩu và nhu cầu sử dụng của Trung Quốc tăng, nên lượng lợn quá lứa hơn 1 tạ ở Tú Sơn cũng được thu mua 1 phần, nhưng người chăn nuôi vẫn lỗ khá lớn”. Đây cũng là tình trạng chung của hàng loạt chủ chăn nuôi lớn ở Tú Sơn như trang trại quy mô 300- 400 con lợn của các anh Bùi Văn Minh, Phạm Văn Bình, Đỗ Văn Lộc. Tình cảnh này cũng khiến các vùng chuyên chăn nuôi lợn ở Việt Tiến, Vĩnh An (Vĩnh Bảo), Khởi Nghĩa (Tiên Lãng) có khoảng 30% số  trại chăn nuôi giảm quy mô đàn lợn, sản xuất cầm chừng và phần lớn các trang trại đều chịu lỗ mỗi ngày.

Khó tiêu thụ sản phẩm vì giá bán luôn ở mức cao hơn  giá thịt nhập khẩu, nên 177 trang trại chăn nuôi gà gia công của các doanh nghiệp như Công ty CP Group, Công ty DABACO, Công ty Jafa Com Feed Việt Nam trên địa bàn Hải Phòng khó mở rộng sản xuất. Theo các công ty này, hiện giá gà nuôi tại trại gia công bán 37- 40 nghìn đồng/ kg, lỗ 1500-2000 đồng/ kg, nhưng vẫn khó bán sản phẩm vì giá gà nhập khẩu chỉ khoảng 19- 20 nghìn đồng/ kg. Vì sản phẩm tiêu thụ chậm, giá bán thấp hơn giá thành sản xuất nên nhiều trại gia công đành kéo dài thời gian nuôi để chờ giá tăng cao hơn sẽ bán ra. Bình thường, cứ sau 42 ngày, các trại sẽ xuất 1 lứa gà, thì nay, phải kéo dài chăn nuôi đến 60-70 ngày vẫn chưa dám bán sản phẩm vì sợ lỗ. Các hộ chăn nuôi gia công cho công ty cũng chịu khó khăn vì doanh nghiệp thua lỗ, chậm thanh toàn tiền, trừ tỷ lệ thưởng…Các doanh nghiệp khó khăn ảnh hưởng rất nhiều đến tiến độ phát triển trang trại chăn nuôi gia công của thành phố. Theo kế hoạch, năm 2008, các huyện phối hợp với các doanh nghiệp xây dựng 150 trang trại gia công mới, nhưng từ đầu năm đến nay, mới xây dựng được 3 trại ở Tiên Lãng.

Những khó khăn chồng chất hiện nay đang khiến nông dân điêu đứng, tỷ lệ hộ ngừng chăn nuôi ngày càng tăng. Hơn lúc nào hết, người chăn nuôi cần sự tiếp sức của Nhà nước, thành phố để chèo chống vượt khó khăn.

Hoàng Yên