Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề?

(PLVN) - Tiếp tục câu chuyện lãnh đạo Vietnam Airline (VNA) được thăng chức cho dù trong thời gian lãnh đạo Hãng hàng không Jetstar Pacific (JPA) đã góp phần tạo nên khoản lỗ lũy kế hơn 4000 tỷ đồng, Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trung tướng Trần Đình Nhã, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội về vấn đề này.
Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề?

Thưa ông, liên quan đến Jetstar Pacific (JPA), Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân đã cho rằng “có thể đang có sai phạm trong quy trình bổ nhiệm nhân sự tại Tổng công ty Hàng không Việt Nam (VNA)”, ông có đồng tình với nhận định nêu trên của Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân về vấn đề này không?

Trong “câu chuyện” lỗ triền miên hơn 20 năm qua của JPA, cần phải nhìn nhận một cách khách quan là câu chuyện lỗ của JPA đã tồn tại từ trước khi VNA tiếp nhận quyền quản lý. Nhưng, tôi cũng đồng tình với quan điểm của ông Lê Thanh Vân. Bởi lẽ, vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong “câu chuyện” lỗ của JPA là cách sử dụng nhân sự của VNA tại JPA chứ không phải con số lỗ bao nhiêu và lỗ từ khi nào.

Tôi cho rằng, sẽ là một câu hỏi khó có câu trả lời thỏa đáng cho quyết định sử dụng nhân sự cấp cao của VNA tại thởi điểm hiện tại. Sở dĩ như vậy là do, tại thời điểm VNA tiếp nhận quyền quản lý JPA, VNA đã sử dụng những “tướng” mạnh nhất của VNA như ông Dương Chí Thành, Lê Hồng Hà để biệt phái sang lãnh đạo, điều hành JPA.

Thế nhưng, sau một vài năm, khi nhiệm vụ mà các vị “tướng” được tín nhiệm biệt phái sang JPA còn chưa có căn cứ để đánh giá, và dấu hiệu bên ngoài JPA vẫn ngập chìm trong các khoản lỗ thì các vị “tướng” này lại được đưa trở về VNA và thăng chức lên các vị trí quan trọng hơn, tôi đặc biệt nhấn mạnh điểm này. Việc “điều quân” như trên của VNA chính là mấu chốt khiến tôi quan ngại và tôi tin rằng Đại biểu Lê Thanh Vân cũng đang tiếp cận vấn đề dưới góc độ này.

Mặc dù JPA lỗ kéo dài nhưng có ý kiến cho rằng, sau khi VNA tiếp nhận đến nay, JPA đã có lãi trong 03 năm 2014, 2015 và 2018. Số lỗ trung bình trong giai đoạn 2012-2018 của JPA ở mức 254 tỷ/năm và đã có những thay đổi và cải thiện rõ rệt. Thậm chí, JPA còn được đánh giá là đã đóng góp lớn vào thành công của VNA trên thị trường chứng khoán trong thời gian gần đây, quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Như tôi đã khẳng định, vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong câu chuyện “lỗ” của JPA là cách sử dụng nhân sự của VNA tại JPA chứ không phải con số lỗ bao nhiêu và lỗ từ khi nào.

Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề? ảnh 1

Còn nếu ai đó bao biện về việc JPA đã lỗ 2400 trước khi về với VNA thì càng không thể chấp nhận được chiến lược về nhân sự của VNA. Nói vậy chẳng khác gì bản thân trước khi về với VNA,  JPA đã được khẳng định là một “cơ thể bệnh tật mãn tính”. Vậy việc bổ nhiệm các lãnh đạo chủ chốt của JPA vào các vị trí tối quan trọng của VNA khác gì việc lấy các “tế bào” chủ đạo của “cơ thể bệnh mãn tính” rồi cấy trực tiếp vào các bộ phận quan trọng nhất của một cơ thể khoẻ mạnh. Hậu quả thế nào, chắc không phải mất nhiều thời gian tranh luận hay bàn cãi.

Cũng liên quan đến việc đánh giá hiệu quả hoạt động của các hãng hàng không ở Việt Nam, có ý kiến cho rằng hàng không giá rẻ khó "kiếm lãi", việc JPA báo lãi là do chiến lược sử dụng thương hiệu kép từ VNA, trong đó JPA là công cụ cạnh tranh cho VNA, ông đánh giá như thế nào về ý kiến này?

Đúng, hàng không giá rẻ khó "kiếm lãi" nhưng không phải là không thể. Sự thành công của các hãng hàng không 100% vốn tư nhân Vietjet Air (VJA) là một minh chứng cho cơ hội phát triển của hàng không giá rẻ. Cùng với đó, sự lớn nhanh theo cấp số nhân của tân binh Bamboo Airways, một hãng hàng không lai giữa hàng không truyền thống và hàng không bình dân đã chứng minh các hãng tư nhân hoàn toàn có thể phát triển và thậm chí là có lợi nhuận tốt từ phân khúc hàng không giá rẻ.

Trong khi đó, trên cùng phân khúc hàng không giá rẻ, JPA lại nhận được quá nhiều ưu thế so với các hãng hàng không tư nhân, phải kể đến sự bảo trợ trực tiếp từ VNA với một hệ thống các công ty cung cấp dịch vụ “trong nhà” thì việc JPA “bật lên” có lãi trong 1 vài năm sau khi về với VNA là điều hiển nhiên. Và tôi cho rằng, JPA có lãi là do được hậu thuẫn sẵn có chứ không phải do chiến lược thương hiệu kép của VNA.

Tôi cũng được nghe thông tin rằng, ở những đường bay mà khách không có khả năng chi trả cao, VNA sử dụng JPA cạnh tranh nhằm giảm lỗ, tức là cùng đường bay, những giờ bay trong ngày mà khách không muốn trả cao, VNA không bay mà để Jetstar bay để cạnh tranh. Tôi cho rằng cách giải thích này chưa hợp lý. Bởi lẽ, xét về đối tượng khách hàng, rõ ràng phân khúc khách hàng của VNA và JPA là khác nhau; xét về tư cách pháp nhân, mặc dù có quan hệ quản lý/sở hữu nhưng VNA và JPA là hai pháp nhân độc lập.

Việc JPA “chấp nhận lỗ” để thực hiện chuyến bay giá rẻ nhằm ngăn chặn sự gia nhập của các hãng hàng không khác là một hình thức cạnh tranh kém văn minh. Lại một câu hỏi đặt ra, ai là người dám đứng trên mọi nguyên tắc của nền kinh tế thị trường cho phép VNA biến JPA thành “vật hy sinh” để VNA ghi những dấu ấn vàng trong báo cáo tài chính như vậy?

Có ý kiến cho rằng “việc VNA phải tiếp nhận JPA là một gánh nặng cho VNA” vì lỗ luỹ kế của JPA trước thời điểm VNA nhận về đã là -2440 tỷ đòng và khi JPA lỗ thì sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận hợp nhất của VNA, ông có ý kiến như thế nào về vấn đề này?

Trước tiên, cần phải nhìn nhận lại một cách chính xác về tư cách của VNA đối với JPA. JPA là doanh nghiệp do Nhà nước bỏ vốn thành lập chứ không phải do VNA đầu tư vốn. VNA chỉ tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước từ SCIC chứ không phải VNA buộc phải đầu tư thêm vốn vào JPA. Theo đó, trách nhiệm của VNA là đại diện để quản lý và bảo toàn, phát triển vốn Nhà nước đầu tư tại JPA. 

Bên cạnh đó, như tôi đã nhấn mạnh, JPA và VNA là hai pháp nhân độc lập, VNA không phải là nhà tài trợ hay buộc phải cấp tiền cho JPA hoạt động. Hơn nữa, với hệ thống hạ tầng vốn có, được đầu tư bởi Nhà nước, VNA để JPA được quyền sử dụng trên cơ sở JPA phải trả phí thì không thể nói JPA “là gánh nặng của VNA”. Không ai gọi đối tác sử dụng dịch vụ và trả tiền cho dịch vụ đó là “gánh nặng” của mình cả.

JPA chỉ trở thành “gánh nặng” của VNA khi các lãnh đạo VNA phải đối mặt với câu hỏi về khoản lỗ lên tới nhiều ngàn tỷ mà thôi. Tôi đã từng ngạc nhiên về khoản lỗ của JPA, nhưng với những phân tích trên báo chí, tôi lại nghĩ, chiến lược biến JPA thành vật hy sinh của VNA mà có thật thì con số lỗ ấy là điều dễ hiểu.

VNA hàng năm vẫn biểu quyết, thông qua các kế hoạch, chiến lược kinh doanh của JPA, vốn Nhà nước nước tại JPA đến nay được bảo toàn và phát triển như thế nào thì hãy nhìn vào báo cáo tài chính của JPA.

Xin cảm ơn ông!

PV
Cùng chuyên mục
Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu sẽ được duy tu hoàn thành trước 30/10/2021.

'Đỏ mắt' tìm nơi đổ thải khi nạo vét luồng hàng hải

(PLVN) -  Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu, luồng hàng hải Hải Phòng (đoạn Lạch Huyện)… đã và sẽ triển khai thi công nhằm nâng cao năng lực vận tải biển. Tuy nhiên, đang có không ít dự án nằm trong kế hoạch duy tu, nạo vét có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng các thủ tục liên quan môi trường, nhận chìm chất thải ngoài biển.

Đọc thêm

CEO siêu doanh nghiệp vốn 500.000 tỷ nói về triển vọng "hoành tráng", khẳng định "không có tiền nhưng có chất xám"

Ông Nguyễn Vũ Quốc Anh - CEO siêu doanh nghiệp có vốn điều lệ đăng ký đến 500.000 tỷ (Ảnh chụp màn hình video livestream).
(PLVN) - Sáng nay - 15/6, Nguyễn Vũ Quốc Anh - CEO Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Công nghệ Tự động toàn cầu (Auto Investment Group), doanh nghiệp có vốn điều lệ đăng ký lên đến 500 nghìn tỷ đồng - đã livestream để giải đáp nghi vấn liên quan đến doanh nghiệp suốt thời gian vừa qua.

Lưu thông vốn chính sách giữa đại dịch COVID-19

Điểm giao dịch của Ngân hàng Chính sách xã hội tại xã Đồng Văn, huyện Quế Phong, Nghệ An.
(PLVN) -  Nguồn vốn tín dụng chính sách bấy lâu nay đã trở thành động lực, là “điểm tựa” chắc chắn để người dân miền núi cao Quế Phong (Nghệ An) vượt lên thoát nghèo, chủ động chuyển đổi cơ cấu kinh tế hợp lý, góp phần nâng cao đời sống nhân dân trên địa bàn.

Rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh

ảnh minh họa.
(PLVN) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ thành lập tổ công tác đặc biệt, do Bộ KH&ĐT là cơ quan thường trực, nhằm rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh gặp vướng mắc trong thời gian dài tại các bộ, ngành, địa phương.

Thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài: Tăng cường vai trò các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án

Ngành Giao thông Vận tải là một trong 2 ngành có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn nước ngoài cao nhất. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Đến hết ngày 10/6, tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021 từ nguồn nước ngoài của các bộ, ngành mới đạt 7,53% so với dự toán được giao. Theo Bộ Tài chính, ngoài nguyên nhân khách quan do dịch Covid-19, nguyên nhân chủ quan vẫn từ các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án…

Thanh tra các dự án thu phí không dừng trên toàn quốc

Hình minh họa.
(PLVN) - Thanh tra Bộ Giao thông vận tải vừa công bố quyết định kiểm tra việc triển khai thực hiện dự án thu phí tự động không dừng và kiểm soát tải trọng xe trên toàn quốc, giai đoạn 1 (Dự án thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ không dừng giai đoạn 1-BOO1) và giai đoạn 2 (Dự án thu phí sử dụng đường bộ không dừng giai đoạn 2-BOO2).

Đề xuất giảm thuế phòng vệ để giảm giá thép

Hình minh họa.
(PLVN) - Hiện phôi thép nhập khẩu vào Việt Nam đang chịu thuế 13,5%, thép dài chịu thuế 9,4%. Đây là một trong những biện pháp phòng vệ thương mại mà Bộ Công Thương đang áp dụng để bảo vệ nền sản xuất thép trong nước. Nhiều doanh nghiệp muốn giảm mức thuế này để kích thích giá thép trong nước giảm giá.

Giá thép tăng đã được dự báo trong kịch bản

Giá thép tăng đã được dự báo trong kịch bản
(PLVN) - Trong khi nhiều ý kiến lo ngại việc tăng giá sắt thép, xi măng, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, hay một số phí dịch vụ vận tải biển, phí hàng không... sẽ gây áp lực đến chỉ số giá (CPI) năm 2021, trong một phản hồi mới đây, Bộ Tài chính khẳng định, CPI năm 2021 vẫn trong tầm kiểm soát.

Sau quyết định thanh tra đột xuất HoSE: VAFI “tố” tình trạng cổ phiếu rác, thổi giá chứng khoán

Tình trạng nghẽn lệnh trên HoSE từ cuối năm 2020 đến nay vẫn không cải thiện được khiến NĐT bức xúc.
(PLVN) - Bày tỏ mong muốn cần mở chiến dịch thanh tra làm sạch thị trường chứng khoán (TTCK), ngày sau khi Bộ Tài chính quyết định thanh tra đối với Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) TP Hồ Chí Minh (HoSE), Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) đã “tố” một loạt vấn đề tồn tại trên HoSE, trong có có tình trạng cổ phiếu rác, doanh thu lợi nhuận giả, vốn điều lệ khống, thổi giá chứng khoán…