Trồng cây Jatropha: Dân nghe thương lái hơn nhà khoa học
"Khi nói về Jatropha - loài cây cung cấp nguồn nhiên liệu sinh học tiềm năng ở VN, bà con hỏi lại ngay rằng: “Ai mua?”. Nhiều bài học cho thấy trồng xong mà không có người mua thì khốn đốn". Trao đổi của ông Nguyễn Phú Cường - Phó Vụ trưởng, Vụ Khoa học Công nghệ, Bộ Công thương về trồng cây Jatropha.
"Khi nói về Jatropha - loài cây cung cấp nguồn nhiên liệu sinh học tiềm năng ở VN, bà con hỏi lại ngay rằng: “Ai mua?”. Nhiều bài học cho thấy trồng xong mà không có người mua thì khốn đốn". Trao đổi của ông Nguyễn Phú Cường - Phó Vụ trưởng, Vụ Khoa học Công nghệ, Bộ Công thương về trồng cây Jatropha.
Theo ông Cường, nhiên liệu sinh học sẽ nhanh chóng được sử dụng rộng rãi vì những lợi ích ưu việt của nó. Nhà nước đã có đề án phát triển nhiên liệu sinh học có tầm nhìn 2025, nhiều doanh nghiệp đã nhảy vào cuộc khai thác.
Dưới đây là trao đổi của ông với PV VietNam Net tại hội thảo “Để đẩy nhanh khai thác nhiên liệu sinh học vào phục vụ cuộc sống" (TP.HCM,11/12), xung quanh việc xây dựng, phát triển nguồn nhiên liệu sinh học, trước mắt là trồng cây Jatropha ở Việt Nam.
Vì an ninh lương thực, chọn đất cằn cho Jatropha
 |
|
Ông Nguyễn Phú Cường. Ảnh: T.H |
- Bộ Công thương (đơn vị được Nhà nước giao cho xây dựng đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015 tầm nhìn 2025) vừa gửi công văn tới các Sở Công nghiệp, Sở Công thương, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tập đoàn lớn để họ đăng kí những hoạt động khoa học công nghệ liên quan đến việc phát triển nhiên liệu sinh học. Đồng thời có những hoạt động thẩm định, đánh giá những đề tài có nội dung sát thực, triển vọng và cấp kinh phí hỗ trợ triển khai những đề tài này.
Sau khi Chính phủ phê duyệt đề án tổng thể phát triển nhiên liệu sinh học thì bản thân Bộ NN-PTNT cũng ra đề án vào tháng 6/2008, với mục đích đẩy mạnh phát triển cây Jatropha (cây cọc rào, dầu mè - tên khoa học là Jatropha curas L.), có nội dung nghiên cứu đất đai, thổ nhưỡng, khuyến nông trồng loại cây lấy dầu này, dự kiến kinh phí lên tới 2000 tỷ đồng. Hiện đã có nhiều doanh nghiệp có sự phản hồi tích cực trước việc phát triển nhiên liệu sinh học. Những điều này cho thấy chúng ta đang có hướng phát triển tổng thể, rất đồng bộ nhằm đẩy mạnh cây nhiên liệu sinh học trong thời gian gần.
- Hướng phát triển cây Jatropha - một loại cây cung cấp nguồn nhiên liệu sinh học tiềm năng - ở VN lại nhắm vào những vùng đất cằn cỗi, chống sa mạc hoá, hoang hoá. Liệu có khiến chất lượng sản phẩm hạt thấp?
Ở VN tổng diện tích chỉ 330.000 km2, 3/4 là đồi núi nên diện tích đất hoang hoá khá nhiều. Đến năm 2010, dân số sẽ khoảng 88 triệu người, cần ưu tiên trước hết việc giải bài toán lương thực cho dân. Việc đảm bảo an ninh lương thực cần đặt lên hàng đầu, vì thế định hướng trồng cây Jatropha vào nơi đất cằn, đất hoang nhằm cân bằng giữa an ninh lương thực và lợi ích các bên.
Ngoài ra, việc quy hoạch vùng đất nào trồng cây Jatropha đã được Bộ NN-PTNT đưa ra khuyến cáo cho nông dân dựa trên nguyên tắc bình đẳng. Ví dụ, cây Jatrophar có cạnh tranh nổi cây lúa, cây mía ở những vùng đất tốt không khi mỗi năm dân thu lại được 60-70 triệu/ha. Người nông dân có quyền lựa chọn điều này.
Việc trồng cây jatropha ở những vùng đất hoang còn có tác dụng kép là phủ xanh đất trống, đồi trọc, chống sa mạc hoá, đảm bảo môi trường xanh sạch. Nếu tương lai cho thấy nó có khả năng cạnh tranh với các cây khác, người ta sẽ vì phát triển lợi ích mà chọn những vùng đất thích hợp hơn.
Nông dân sẽ nghe các nhà khoa học khi thấy ích lợi
 |
|
Các nhà khoa học, doanh nghiệp cùng tham gia hội thảo "Để đẩy nhanh khai thác nhiên liệu sinh học vào phục vụ cuộc sống ở VN". T.H |
Đúng là nhiều nhà khoa học có nói lại với tôi rằng, khi nói về cây Jatropha, bà con luôn hỏi lại ngay rằng: “Ai mua?”, vì đã có nhiều bài học về các loại cây trồng, vật nuôi trước đây. Không thể trồng xong mà không có người mua thì khốn đốn.
Chính vì vậy Chính phủ đã và đang khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư các dự án sản xuất trước. Có thể trong chừng mực nào đấy, đầu tiên sẽ nhập nguyên liệu nước ngoài về. Có thực tế đấy, bà con nông dân sẽ thấy được thực tế sản phẩm có đầu ra, họ sẽ trồng. Và khi chịu trồng một loại cây mới, tiếng nói của các nhà khoa học sẽ là cơ sở tham khảo cần thiết để giúp nông dân có được sản phẩm có chất lượng tốt nhất trong điều kiện có thể có.
Vì thế, không chỉ những hội thảo khoa học chỉ toàn nhà khoa học ngồi lại với nhau, cần có sự bắt tay của các doanh nghiệp. Cần có những doanh nghiệp đi tiên phong xây dựng nhà máy trước. Hiện đã có những doanh nghiệp bắt tay vào xây dựng những dự án này. Nếu đi theo quy trình nghiên cứu - trồng rồi chờ cho đủ sản lượng để làm thì rất lâu sau chúng ta mới phát triển nhiên liệu sinh học được. Để hoạt động có lãi, một nhà máy sẽ cần tới 100.000 tấn/năm, tối thiểu là 50.000 tấn/năm. Con số này cho thấy triển vọng đầu ra là có, không phải ngần ngại.
- Xin cảm ơn ông!
Theo Việt Nam nét