Trở lại nét xưa
Khi cuộc sống bị cuốn theo guồng quay đô thị hóa, những tòa nhà cao tầng chót vót những kiến trúc nhà ống bí bách thiếu ánh sáng và diện tích, nhiều người chọn giải pháp quay trở về với kiến trúc xưa của nhà ngói 3 gian, 5 gian truyền thống. Trong diện tích từ 40-100m2, những ngôi nhà cổ mọc lên giữa phố phường tấp nập, ẩn trong những bóng cây xanh mát gợi lại cả không gian xưa.
Ngôi nhà của ông Hoàng Văn Bân, khu dân cư Hạ Đoạn 2, phường Đông Hải (Hải An) là một ngôi nhà như vậy (trong ảnh). Được phục dựng trên nền nhà cổ có từ nhiều chục năm trước đây của gia đình, kiến trúc cơ bản của nhà ngói 5 gian vẫn được ông giữ nguyên với kết cấu ống muống, cột, hoành phi, câu đối, mái…. (ảnh 2, 4). Nhiều ngôi nhà cổ khác trên cùng địa bàn phường cũng được dựng lên giữa không gian bát ngát cây xanh. Có gia chủ mua lại nguyên khối nhà cổ. Cũng có người mua một số chi tiết, bổ sung thêm một số hạng mục với chất liệu và kiểu dáng dựa theo kiến trúc gốc. Chất liệu của những ngôi nhà này có 80% là gỗ thịt, chỉ có phần tường, bậc tam cấp được xây bằng xi măng, gạch, đá… Mái nhà được lợp bằng ngói mũi hài chồng lên lớp gỗ chống nóng (ảnh 3).
Ở những ngôi nhà kiến trúc cổ 3-5 gian như thế này, hệ thống các cửa gỗ xếp được bố trí theo đúng nguyên tắc truyền thống dàn hết bề ngang mặt nhà (ảnh 1). Vì vậy, khi cần lấy ánh sáng vào nhà, chỉ cần mở cửa, các gian nhà đều ngập tràn trong ánh sáng tự nhiên. Đó cũng chính là một trong những biện pháp tiết kiệm năng lượng hữu hiệu khi lựa chọn kiến trúc nhà cổ. Còn nếu trời quá nắng, hoặc hướng nhà đón ánh mặt trời, có thể gia cố thêm những tấm mành trúc cuộn trước hiên nhà để che bớt, nhưng không gian vẫn thoáng mát và ngập tràn ánh sáng.
Sống trong một không gian xưa giữa dòng chảy sôi động của phố phường, sẽ cho những phút giây bâng khuâng hoài cổ. Nhưng chi phí cho một ngôi nhà cổ hoàn thiện bây giờ không hề đơn giản nếu túi tiền hạn hẹp. Cách đây 5-7 năm, giá một ngôi nhà cổ được mua nguyên bản thường từ 30-70 triệu đồng. Đến nay, tùy theo chất liệu gỗ và họa tiết trên từng chi tiết, mỗi ngôi nhà cũng có giá hàng trăm triệu đồng, cá biệt lên tới hàng tỷ đồng. Bởi vậy, mỗi gia đình khi chọn kiến trúc nhà phù hợp cũng cần lưu ý đến tính hợp lý và khả năng kinh tế của mình.
Linh Phong