Trợ giúp pháp lý về HIV/AIDS: Giúp người có H xóa bớt mặc cảm

Luật gia Nguyễn Năng Thính, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý Hội Luật gia, Trưởng văn phòng trợ giúp pháp lý về HIV/AIDS thường xuyên trực tiếp tư vấn, trợ giúp cho những người có H cho biết: Số lượng người có H trên địa bàn thành phố ngày một tăng, kéo theo những người "sống chung với H" cũng không nhỏ. Bản thân người có H và những người chịu ảnh hưởng chưa hiểu các quy định của pháp luật, họ luôn sống trong nỗi mặc cảm, tự ti, ngại tiếp xúc với mọi người, sợ sự kỳ thị của cộng đồng. Tiếp xúc với những người có H không dễ, do đó văn phòng luôn có 4 đồng đẳng viên về H cùng tham gia. Những đồng đẳng viên này là cầu nối với mạng lưới đồng đẳng viên sinh hoạt tại các câu lạc bộ của người có H trong thành phố, tập hợp người có H khi văn phòng tổ chức trợ giúp pháp lý lưu động.

Từ khi hoạt động, văn phòng tư vấn, trợ giúp 98 lượt người, tổ chức trợ giúp lưu động 4 cuộc tại các địa phương trong thành phố

Khi thực hiện trợ giúp pháp lý tại văn phòng hay lưu động tại các câu lạc bộ người có H sinh hoạt, các luật gia, luật sư của văn phòng chuẩn bị chu đáo tài liệu, tranh, ảnh minh họa tuyên truyền những người có H và cộng đồng nói chung những thông tin, quy định của pháp luật về H, về chính sách của Nhà nước đối với những người có H. Qua đó, giúp mọi người hiểu và bớt đi sự kỳ thị đối với những người có H. Luật gia Trịnh Thị Huệ, người trực tiếp nhiều lần tư vấn, trợ giúp cho người có H nhận xét: “Không giống như những việc trợ giúp bình thường, mỗi người có H khi cần đến văn phòng là một số phận đặc biệt, đôi khi họ không biết phải làm thế nào để vượt qua chính mình, vượt qua sự mặc cảm để hòa nhập cộng đồng, sống tốt hơn với gia đình, xã hội. Những lúc đó, sự tư vấn, trợ giúp của các luật gia, luật sư văn phòng rất cần thiết”. Không chỉ trợ giúp, với những vụ việc cụ thể liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của người có H, người sống chung với H cần sự giúp đỡ của văn phòng, văn phòng can thiệp trực tiếp với cơ quan chức năng, chính quyền địa phương giải quyết vụ việc theo quy định. Ông Nguyễn Năng Thính kể lại, có 2 trường hợp đặc biệt sau khi trợ giúp, văn phòng can thiệp đạt kết quả. Đó là trường hợp một cụ bà ở huyện Thủy Nguyên nuôi cháu ngoại do bố mẹ cháu đã qua đời vì liên quan đến HIV/AIDS, cháu bé là người có H. Đến tuổi đi học, cháu không được nhà trường địa phương tiếp nhận, bà nhờ sự trợ giúp của văn phòng làm thế nào để cháu bé được đến trường. Luật gia hướng dẫn bà các quy định của pháp luật, gặp lãnh đạo nhà trường đề nghị cho cháu đến lớp. Sau đó hiệu trưởng nhà trường chấp nhận nhưng với điều kiện, sẽ cử một cô giáo dạy riêng mình cháu 1 lớp, và phải đóng mọi chi phí bằng một lớp học bình thường (!). "Điều kiện" hiệu trưởng đưa ra không khác gì một sự "thách đố" với bà, bởi bản thân bà nghèo khó, phải cưu mang cháu, lấy đâu ra nhiều tiền như vậy để cháu được đến trường? Không còn cách nào, bà lại "cầu cứu" đến văn phòng trợ giúp HIV/AIDS. Cán bộ của văn phòng trực tiếp làm việc với hiệu trưởng nhà trường can thiệp, và cháu bé được đến trường học như bao đứa trẻ khác. Một trường hợp khác ở xã An Đồng, (huyện An Dương). Vợ chồng chị T sống không hôn thú, có 2 con,  con lớn 12, con bé 5 tuổi chưa có giấy khai sinh. Chồng chị T chết, chị ta phải vào tù vì liên quan đến  ma tuý, hai đứa con bơ vơ. Một người hàng xóm tốt bụng giúp đỡ các cháu và tìm cách liên hệ với các tổ chức xã hội đề nghị giúp đỡ. Khi thực hiện trợ giúp, văn phòng can thiệp với UBND xã, Sở Tư pháp chỉ đạo địa phương làm giấy khai sinh cho 2 cháu, cháu nhỏ được một làng trẻ nhận nuôi dưỡng, cháu lớn được đi học.

Chung quanh chuyện trợ giúp cho những người có H, sống chung với H có nhiều nỗi buồn vui về những cảnh đời, số phận. Những người làm công tác trợ giúp của văn phòng mong muốn thông qua các hoạt động trợ giúp,  nhiều người có H, người sống chung với H hiểu hơn về pháp luật, chấp hành tốt luật pháp và cộng đồng cũng hiểu hơn về hoặc chia sẻ, cảm thông, bớt đi sự kỳ thị, giúp người có H xoá bỏ mặc cảm, sống thanh thản, hoà nhập với xã hội.

Phương Anh