Triển khai Luật Thủ đô: Hà Nội hoàn thiện cơ chế sử dụng bãi sông để xây dựng mới công trình

Cụ thể hóa Luật Thủ đô

Sáng 10/6, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 6/2026 để xem xét các dự thảo nghị quyết triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, trình HĐND thành phố theo thẩm quyền.

Theo kế hoạch đã được HĐND và UBND thành phố thống nhất, Hà Nội sẽ ban hành hệ thống nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô năm 2026 trước thời điểm luật có hiệu lực từ ngày 1/7. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, các ban của HĐND thành phố, Sở Tư pháp và các cơ quan liên quan, nhằm bảo đảm mỗi chính sách khi ban hành đều có căn cứ pháp lý, có tính khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển thực tiễn.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh, các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô là những văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở pháp lý trực tiếp để thành phố tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách mới. Vì vậy, tiến độ hoàn thiện phải đi liền với chất lượng, bảo đảm khi nghị quyết được HĐND thành phố thông qua có thể sớm triển khai trong thực tế, tránh tình trạng chính sách chậm đi vào cuộc sống.

Việc đặt mốc hoàn thành trước ngày 15/6 cho thấy quyết tâm của thành phố trong công tác chuẩn bị thể chế. Đây không chỉ là yêu cầu về tiến độ hành chính, mà còn thể hiện tư duy chủ động của chính quyền Thủ đô trong việc chuyển hóa các quy định của Luật Thủ đô thành công cụ quản lý, điều hành và phát triển cụ thể.

Quy định sử dụng bãi sông: Phát triển phải gắn với an toàn đê điều, phòng chống lũ

Trong số các dự thảo nghị quyết được xem xét, đáng chú ý là dự thảo nghị quyết quy định việc sử dụng đất bãi sông, bãi nổi để xây dựng mới công trình, nhà ở với tỷ lệ thích hợp theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, quy hoạch đê điều và phòng, chống lũ của tuyến sông có đê, cùng các quy hoạch khác có liên quan.

Đây là nội dung có ý nghĩa lớn đối với định hướng phát triển không gian đô thị Hà Nội, nhất là trong bối cảnh Thủ đô đang từng bước hiện thực hóa các quy hoạch lớn, khai thác hiệu quả hơn quỹ đất ven sông, không gian bãi sông, bãi nổi, đồng thời bảo đảm yêu cầu an toàn phòng, chống thiên tai, bảo vệ dòng chảy và hệ thống đê điều.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo nghị quyết là việc sử dụng bãi sông, bãi nổi để xây dựng công trình, nhà ở không được đặt ra theo hướng phát triển tự phát, mà phải tuân thủ tỷ lệ thích hợp, phù hợp quy hoạch tổng thể, quy hoạch đê điều, phòng chống lũ và các quy hoạch có liên quan. Điều này thể hiện nguyên tắc phát triển có kiểm soát: khai thác nguồn lực đất đai để phục vụ phát triển đô thị, nhưng không đánh đổi an toàn đê điều, môi trường sinh thái và khả năng thoát lũ của các tuyến sông.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề cập việc xây dựng các công trình dành cho không gian công cộng, công trình phục vụ mục đích công cộng tại khu vực bãi sông, bãi nổi còn lại nhưng không tôn cao bãi sông, bãi nổi, nhằm bảo đảm không làm cản trở dòng chảy. Đây là yêu cầu quan trọng, thể hiện cách tiếp cận thận trọng, hài hòa giữa phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị, mở rộng không gian công cộng với nhiệm vụ bảo vệ an toàn phòng, chống lũ.

Tạo hành lang pháp lý cho phát triển Thủ đô bền vững

Luật Thủ đô năm 2026 được kỳ vọng tạo ra những cơ chế mới, trao thêm thẩm quyền và nguồn lực để Hà Nội giải quyết các vấn đề lớn về quy hoạch, hạ tầng, môi trường, giao thông, đô thị, an sinh và quản trị phát triển. Tuy nhiên, để các quy định của luật thực sự phát huy hiệu quả, việc ban hành hệ thống nghị quyết hướng dẫn, cụ thể hóa là điều kiện tiên quyết.

Trong đó, nghị quyết về sử dụng đất bãi sông, bãi nổi là một trong những nội dung có tác động trực tiếp đến quản lý không gian đô thị ven sông. Nếu được xây dựng chặt chẽ, đồng bộ và có cơ chế kiểm soát rõ ràng, nghị quyết sẽ góp phần hạn chế tình trạng sử dụng đất thiếu quy hoạch, đồng thời mở ra cơ hội phát triển các không gian công cộng, công trình phục vụ cộng đồng, các khu vực đô thị mới theo hướng văn minh, hiện đại.

Vấn đề đặt ra là quá trình triển khai cần bảo đảm công khai, minh bạch, lấy quy hoạch làm nền tảng, lấy an toàn của người dân và an toàn phòng, chống lũ làm nguyên tắc xuyên suốt. Mọi hoạt động xây dựng tại khu vực bãi sông, bãi nổi cần được xem xét trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng tác động đến dòng chảy, đê điều, môi trường, sinh kế và đời sống dân cư trong khu vực liên quan.

Có thể thấy, việc Hà Nội khẩn trương hoàn thiện các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026, trong đó có nghị quyết về xây dựng mới công trình tại bãi sông, bãi nổi, là bước chuẩn bị quan trọng để đưa các cơ chế đặc thù vào thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để thành phố phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của không gian ven sông, đồng thời bảo đảm phát triển Thủ đô theo hướng bền vững, an toàn, hiện đại và vì lợi ích lâu dài của người dân.

Với tinh thần đó, các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô không chỉ là văn bản pháp lý cụ thể hóa luật, mà còn là công cụ để Hà Nội tổ chức lại không gian phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn, khai thác nguồn lực hợp lý và tạo động lực mới cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.