Triển khai Đề án thí điểm mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa' trên địa bàn TP Hà Nội: Tạo hiệu quả rõ nét trong tất cả các lĩnh vực phát triển

Cụ thể hóa các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Trần Đức Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong dự Hội nghị.

Cùng dự Hội nghị có Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Bùi Huyền Mai; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Trần Đình Cảnh; Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Vũ Đăng Định; Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Xuân Lưu; Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô; lãnh đạo các ban, sở, ngành TP và 2 xã Phúc Thịnh và Thư Lâm.

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã trình bày tóm tắt Đề án thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP Hà Nội.

Theo đó, Đề án được xây dựng nhằm xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Thủ đô Hà Nội nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; hình thành mô hình quản trị và phát triển xã, phường hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của Nhân dân; từng bước hoàn thiện tiêu chí, cơ chế, chính sách, phương thức tổ chức thực hiện để nhân rộng trên phạm vi toàn TP.

Về phạm vi, Đề án xác định triển khai thí điểm tại 2 xã liền kề là Phúc Thịnh và Thư Lâm. Đây là 2 xã cơ bản hội tụ tiêu chí tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa phát triển, có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ và các không gian chức năng liên quan, đô thị hoá nhanh theo hướng xanh - thông minh - bền vững, có định hướng phát triển phù hợp.

Đồng thời, thí điểm song song, đến thời điểm cơ bản hoàn thiện sẽ nghiên cứu, báo cáo đề xuất Trung ương xem xét cho phép hợp nhất thành một theo thẩm quyền; với kỳ vọng, đến năm 2030 cơ bản xây dựng được một mô hình xã/phường xã hội chủ nghĩa đảm bảo quy mô, điều kiện đáp ứng nhu cầu, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống.

124 xã/phường ngoài 2 xã được lựa chọn thí điểm áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay từ năm 2026.

Từ căn cứ khoa học và thực tiễn, xã/phường xã hội chủ nghĩa được xác định là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó xã/phường không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà là đơn vị trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.

Mô hình này thể hiện bước phát triển về chất của cấp cơ sở, thông qua việc tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội và đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm sự thống nhất giữa phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; đồng thời thiết lập hệ thống tiêu chí, công cụ quản trị có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn.

8 nội dung cốt lõi xây dựng “xã/phường xã hội chủ nghĩa”

Về nội dung, Đề án xây dựng khái niệm “xã/phường xã hội chủ nghĩa”, với 8 nội dung xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa của Thủ đô bao gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế trên địa bàn xã/phường gắn với lực lượng sản xuất hiện đại, xanh, số hoá, tuần hoàn; bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và phát triển bao trùm; phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và mở rộng đối ngoại Nhân dân; thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đề án xây dựng 6 nhóm giải pháp bao gồm hoàn thiện thể chế; tổ chức triển khai thí điểm có trọng tâm, trọng điểm với lộ trình cụ thể; phát triển nguồn nhân lực; bố trí nguồn lực; ứng dụng công nghệ; tăng cường truyền thông,tạo đồng thuận xã hội và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Về lộ trình thực hiện, giai đoạn 2026 – 2030, năm 2026, hoàn thiện Đề án, các kế hoạch/dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập Ban Chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện. Từ năm 2027 đến 2030, triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát; 124 xã/phường (còn lại) áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay tại địa phương mình; năm 2030 sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí. Giai đoạn 2031 – 2035, tiếp tục thực hiện và tổng kết Đề án vào năm 2035.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, dự kiến, việc triển khai Đề án mang lại hiệu quả rõ nét trong tất cả các lĩnh vực phát triển.

Về kinh tế, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng không gian, đất đai và hạ tầng; thúc đẩy liên kết kinh tế cơ sở, tạo việc làm, cải thiện thu nhập và phát triển các động lực tăng trưởng mới gắn với phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về xã hội, góp phần mở rộng bao phủ dịch vụ thiết yếu, chăm lo tốt hơn các nhóm yếu thế, tăng cường gắn kết cộng đồng và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

Về văn hóa và môi trường, góp phần xây dựng môi trường văn hóa cơ sở, giữ gìn bản sắc địa phương, xây dựng và phát triển “làng trong phố, phố trong làng”, phát huy giá trị di sản, cải thiện môi trường sống xanh, thông minh, thúc đẩy lối sống xanh và phát triển bền vững.

Về quản trị, góp phần hình thành chính quyền cơ sở phục vụ, minh bạch, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn.

Về quốc phòng, an ninh, bảo đảm quốc phòng, an ninh theo hướng tích hợp gắn với quản trị dân cư, không gian phát triển và hoạt động cộng đồng, hình thành thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững chắc từ cơ sở.

“Đề án tạo ra mô hình thí điểm có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn, qua đó cung cấp cơ sở để đánh giá sơ kết, tổng kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách và từng bước kịp thời nhân rộng mô hình xã/phường xã hội chủ nghĩa trên toàn TP, hướng tới xây dựng Thủ đô xã hội chủ nghĩa”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nêu rõ.

Để đảm bảo thực hiện thành công Đề án, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo của đồng chí Bí thư Thành ủy; sự tập trung, thống nhất của Thành ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ TP trong công tác chỉ đạo, điều hành và kiểm tra, giám sát; đồng thời phát huy vai trò của cấp ủy và chính quyền xã/phường trong điều hành, tổ chức thực hiện, bảo đảm công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm giải trình trong quản trị địa phương.

Phát huy tinh thần trách nhiệm, quyết tâm, đoàn kết, kỷ cương, hành động và khát vọng phát triển, Đảng ủy, UBND TP tập trung chỉ đạo, tổ chức triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP; tạo nền tảng vững chắc để Hà Nội giữ vững vai trò đầu tàu, trung tâm động lực phát triển của cả nước, xứng đáng với vị trí, vai trò và trách nhiệm của Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” trong kỷ nguyên phát triển mới.