Triển khai Đề án “Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử TP Hà Nội” giai đoạn 2026-2028

Kế hoạch nhằm hình thành mô hình quản trị tiêu dùng số cấp TP Hà Nội; thúc đẩy phát triển thương mại điện tử, kinh tế số ngành Công Thương; tăng cường niềm tin của người tiêu dùng; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP, làng nghề, cơ sở sản xuất - kinh doanh tham gia môi trường số an toàn, minh bạch. Tạo lập lớp điều phối, tiêu chí, dữ liệu, phản ánh, giám sát và cảnh báo rủi ro trong hoạt động tiêu dùng số, không xây dựng nền tảng thương mại điện tử mới của Nhà nước; kế thừa, lồng ghép và bổ sung cho các chương trình đã có, đặc biệt là Chương trình "Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô".

Đối tượng triển khai trực tiếp gồm: doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP, làng nghề, cơ sở sản xuất - kinh doanh, ban quản lý chợ, điểm bán, tuyến phố thương mại, doanh nghiệp nền tảng, logistics, thanh toán, truy xuất nguồn gốc và người tiêu dùng.

Chỉ tiêu đến năm 2028, tối thiểu 10 điểm/chợ/cụm hộ kinh doanh được lựa chọn thí điểm; 500 chủ thể tham gia/kết nối mô hình; 1.000 sản phẩm được công khai trên gian hàng số/chuyên mục liên kết; 80% sản phẩm tham gia có truy xuất điện tử hoặc mã định danh phù hợp; 100% chủ thể tham gia được hướng dẫn công khai thông tin bắt buộc; 90% phản ánh, kiến nghị thuộc phạm vi tiếp nhận được phân loại, chuyển xử lý đúng hạn; phấn đấu 100% hồ sơ được tiếp nhận, phân loại, chuyển và thông báo đúng hạn; 20 lớp/chương trình đào tạo, tập huấn, hướng dẫn; 01 dashboard điều hành hoạt động; có báo cáo quý, báo cáo chuyên đề và báo cáo tổng kết. Mức hài lòng của chủ thể tham gia sau hỗ trợ, tập huấn đạt tối thiểu 80%.

Theo lộ trình, giai đoạn 1 từ Quý IV/2026 - Quý I/2027, thành lập tổ công tác/nhóm điều phối; rà soát các chương trình liên quan; hoàn thiện bộ tiêu chí, quy chế phối hợp, quy trình phản ánh, mẫu dữ liệu; xác định yêu cầu kỹ thuật chuyên trang/module, dashboard; lựa chọn địa bàn, chủ thể, sản phẩm thí điểm đợt 1.

Giai đoạn 2, Quý I - Quý II/2027, vận hành thử chuyên trang/module; thiết lập kênh phản ánh và mã hồ sơ; vận hành dashboard bản 1; triển khai tại tối thiểu 05 điểm/chợ/cụm hộ; chuẩn hóa hồ sơ chủ thể và sản phẩm; đào tạo, truyền thông, hỗ trợ điểm thí điểm.

Giai đoạn 3, Quý III - Quý IV/2027, đánh giá kết quả thí điểm đợt 1; điều chỉnh tiêu chí, quy trình, biểu mẫu, dashboard; mở rộng thêm địa bàn và nhóm sản phẩm khi đủ điều kiện; tăng cường kiểm tra, giám sát, cảnh báo rủi ro, truyền thông và đào tạo.

Giai đoạn 4, năm 2028, đánh giá tác động; chuẩn hóa mô hình, tài liệu, tiêu chí, quy trình, sổ tay, dashboard; tổng kết, đề xuất phương án duy trì, mở rộng hoặc tích hợp vào chương trình phát triển thương mại điện tử, kinh tế số và chuyển đổi số của TP Hà Nội giai đoạn tiếp theo.

Để triển khai hiệu quả, TP Hà Nội yêu cầu hoàn thiện bộ tiêu chí lựa chọn địa bàn, chợ/điểm bán, chủ thể, sản phẩm, gian hàng/kênh bán, đối tác nền tảng. Bộ tiêu chí phải có thang điểm, hồ sơ minh chứng, tiêu chí bắt buộc, tiêu chí ưu tiên, ngưỡng tham gia, cơ chế hỗ trợ hoàn thiện, cơ chế tạm dừng và đưa ra khỏi phạm vi thí điểm. Xây dựng quy chế phối hợp liên ngành, trong đó làm rõ trách nhiệm của Sở Công Thương, các sở, ngành, UBND xã, phường, doanh nghiệp nền tảng, logistics, thanh toán, truy xuất nguồn gốc; không giao cấp xã, phường nhiệm vụ vượt thẩm quyền.

Chuẩn hóa phiếu khảo sát, danh mục trường dữ liệu, biểu mẫu, thang điểm và hướng dẫn cập nhật dữ liệu địa bàn, chợ/điểm bán, hộ kinh doanh, OCOP, làng nghề, hạ tầng số, thanh toán số, logistics, kênh phản ánh, nhu cầu hỗ trợ. Tổ chức rà soát, cập nhật dữ liệu địa phương; phân loại địa bàn theo 04 nhóm: sẵn sàng cao; sẵn sàng có điều kiện; cần hỗ trợ nền tảng; chưa phù hợp thí điểm ngay.

Về hạ tầng số, xây dựng yêu cầu kỹ thuật đối với chuyên trang/module "Gian hàng số Thủ đô" hoặc lớp liên kết với nền tảng hiện có. Thiết lập công cụ tiếp nhận phản ánh theo mã hồ sơ thống nhất; phân loại phản ánh về đổi trả/hoàn tiền, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, gian lận thanh toán, dữ liệu cá nhân, logistics, tranh chấp giao dịch. Thiết kế dashboard điều hành với các lớp thông tin: tổng quan TP Hà Nội; địa bàn; chủ thể/sản phẩm; phản ánh/rủi ro; đào tạo/truyền thông; xã hội hóa và kết quả xử lý.Nghiên cứu ứng dụng AI có kiểm soát để hỗ trợ phân loại phản ánh, nhận diện từ khóa rủi ro, gom nhóm vụ việc lặp lại, gợi ý đầu mối xử lý.

Triển khai thí điểm chợ/điểm bán tiêu dùng số: rà soát quầy/hộ, mã QR thanh toán, QR phản ánh, công khai thông tin quầy hàng, điểm hỗ trợ tiêu dùng số, truyền thông tại chợ, sổ theo dõi phản ánh. Triển khai cơ chế "chủ thể, gian hàng và sản phẩm đáp ứng tiêu chí tham gia mô hình tại thời điểm đánh giá"; không sử dụng như chứng nhận chất lượng, không bảo lãnh giao dịch, không thay thế giấy phép, chứng nhận chuyên ngành.

Tập huấn thực hành cho hộ kinh doanh, tiểu thương, OCOP, làng nghề, doanh nghiệp nhỏ về vận hành gian hàng số, chụp và đăng sản phẩm, thanh toán số, livestream đúng quy định, truy xuất nguồn gốc, logistics, đổi trả, tiếp nhận và xử lý phản ánh. Triển khai truyền thông "Tiêu dùng số an toàn - chủ thể kinh doanh đáp ứng tiêu chí tham gia mô hình - sản phẩm rõ nguồn gốc", tập trung vào thông điệp: người bán rõ danh tính, sản phẩm rõ nguồn gốc, giao dịch có chứng từ, phản ánh có đầu mối. Huy động doanh nghiệp nền tảng, ngân hàng, ví điện tử, logistics, truy xuất, hiệp hội, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu tham gia theo cơ chế xã hội hóa, tự nguyện, công khai, không độc quyền, không chi phối tiêu chí công nhận hoặc dữ liệu quản lý nhà nước.

Thiết lập cơ chế phối hợp kiểm tra, giám sát hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, lừa đảo trực tuyến, gian lận thanh toán, xâm phạm dữ liệu cá nhân trong phạm vi mô hình.