Treo đèn lồng ở huyện Thủy Nguyên - Nhân rộng nét đẹp văn hóa

Tân cổ giao duyên…đó là lời nhận xét của một lão nông  ở thôn Quảng Cư, xã Quảng Thanh (huyện Thủy Nguyên) khi đi dọc đường 352, ngắm nhìn chuỗi đèn lồng, cờ phướn, đèn nháy treo trên các dây vắt ngang bên đường nhân dịp mừng Đảng, mừng Xuân mới.

Một góc “đường đèn lồng” tại xã Mỹ Đồng

Cụ tự hào nói rằng, đèn lồng giăng mắc khắp nơi như biểu hiện của sự no ấm, thịnh vượng của người dân. Trước kia, đèn lồng chỉ thấy trong các nơi thờ cúng: đình, chùa, bàn thờ dòng họ, gia đình, nay lại thấy ở giữa đường đi, lối lại. Những dải đèn lồng đỏ tôn vinh “quyền lực của ánh sáng” trong một không gian màn đêm rộng lớn - ngoài trời, hòa nhập với thiên nhiên, với người thưởng ngoạn những ý tưởng tìm về nguồn văn hoá dân gian.

Theo các nhà nghiên cứu biểu tượng văn hoá của thế giới thì ý nghĩa biểu trưng của cái đèn lồng gắn với ý nghĩa của sự toả sáng. Tục treo đèn lồng của người Việt gắn liền với sự tích về người con hiếu thảo Lục Đức được thần linh bày cách làm đèn lồng dâng vua và được làm quan. Nguyên liệu để làm đèn lồng dùng tre và vải lụa là chính. Tre dùng tạo khung lồng đèn là loại tre già được ngâm kỹ với nước muối từ 10 đến 15 ngày để chống mối mọt. Sau đó tre được phơi khô vót mỏng cho phù hợp với kích cỡ của các loại đèn. Vải lụa tơ tằm có độ dai khi căng trên khung đèn không bị rách. Nếu dùng lụa Hà Đông bọc đèn sẽ làm cho ánh sáng thêm huyền ảo, sống động. Để hoàn chỉnh một chiếc đèn lồng còn phải bỏ công sức tiện gỗ quét sơn hay véc ni, kết tua đèn, uốn dây thép làm chỗ treo đèn.

Xã Mỹ Đồng là nơi xuất hiện đèn lồng treo dọc đường đầu tiên và được cho là đẹp nhất ở huyện Thủy Nguyên dịp Tết Nguyên đán năm nay. Đèn lồng được mua  từ chợ Tam Bạc, xuyên dây và mắc bóng đèn com-pắc ở trong, vừa đỡ tốn điện, vừa bảo đảm an toàn, độ sáng thay vì thắp bằng nến như trước đây. Khung treo đèn làm bằng sắt, có tay vịn để tiện cho việc chỉnh sửa khi thời tiết không thuận. Tục treo đèn lồng nhanh chóng được phổ biến rộng rãi khắp làng trên, xóm dưới. Không chỉ xuất hiện trên đường quốc lộ chạy qua các xã, thị trấn ở ngay trung tâm huyện, kinh tế phát triển mà ở những xã vùng sâu, vùng xa như An Sơn, Kỳ Sơn, Lại Xuân, những đường nhánh nhỏ liên xã, liên thôn cũng rực rỡ ánh đèn lồng, đèn nháy. Người qua đường luôn miệng trầm trồ, ngạc nhiên, thích thú bởi sự phát triển nhanh chóng của đèn lồng.

Anh Nguyễn Hồng Khoa, Phó bí thư Huyện đoàn Thủy Nguyên cho biết: “Tục treo đèn lồng trên đường xuất phát từ việc treo đèn lồng trong lễ hội rằm Trung thu cách đây 2 năm của thanh niên các xã An Lư, Trung Hà, Lưu Kiếm. Nhân dịp chào mừng ngày thành lập Đảng, mừng xuân Tân Mão, Huyện đoàn tham mưu UBND huyện, phối hợp với Phòng Văn hóa Thông tin huyện triển khai tới các xã tục treo đèn lồng. Mỗi dây đèn lồng được quy định từ 100 đến 500 nghìn đồng, tùy theo nguồn vốn xã hội hóa của mỗi nơi. Cùng với treo quốc kỳ, tục treo đèn lồng đỏ nhằm tống tiễn những điều không may của năm cũ, mưu cầu một năm mới làm ăn phát đạt, hanh thông”.

Nguồn vốn xã hội hóa được các cấp, ngành, đoàn thể vận động để  triển khai những công việc chung, phục vụ mục đích chung, nhưng không phải việc nào cũng thành công. Treo đèn lồng ở huyện Thủy Nguyên thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc cần được giữ gìn và phát huy../.

                                                                                                Tường Minh