“Trên từng cây số” đường tàu quận Lê Chân

Người lang thang, nghiện chích ma túy là một hiện tượng nhức nhối của thành phố. Hàng năm, lực lượng cảnh sát  tiến hành nhiều đợt thu gom đối tượng này đưa vào các trung tâm cai nghiện bắt buộc. Những câu chuyện, những việc làm cụ thể của lực lượng cảnh sát được phóng viên Báo Hải Phòng ghi lại trong quá trình đi thực tế cùng Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy - Công an quận Lê Chân.  

Lên đường "thu gom"

4 giờ sáng, chuông điện thoại reo vang, ở đầu dây bên kia là trung tá Lương Gia Tuấn, Đội phó đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý (Công an quận Lê Chân). Trong điện thoại, trung tá Tuấn nói ngắn gọn: "Công an quận chuẩn bị ra quân thu gom các đối tượng lang thang nghiện ma tuý. Đúng 5 giờ, các nhà báo có mặt tại trụ sở công an quận để đi thực tế cùng anh em".

“Trên từng cây số”  đường tàu quận Lê Chân
  Truy bắt đối tượng nghiện
Đúng hẹn, chúng tôi tới trụ sở Công an quận Lê Chân, toàn Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đã đông đủ. Trung tá Hoàng Phương, quyền Đội trưởng Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đang phân công công việc cho anh em: "Theo kế hoạch, hôm nay 20 - 9, công an quận  huy động các đơn vị trên địa bàn ra quân, thu gom người lang thang nghiện ma túy. Các chiến sĩ Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy có trách nhiệm tăng cường hỗ trợ công an các phường: An Biên, Cát Dài, Trần Nguyên Hãn, Hồ Nam, Trại Cau, Dư Hàng Kênh, Nghĩa Xá, An Dương và Tổ cảnh sát phòng chống tội phạm ma tuý - hình sự tuyến đường sắt thực hiện chiến dịch”. Kế hoạch được thông qua một cách nhanh chóng. Chúng tôi đề nghị được đi cùng Tổ cảnh sát phòng chống tội phạm ma tuý - hình sự tuyến đường sắt.

Chúng tôi theo mũi tuần tra gồm thượng uý Dương Văn Định- trinh sát Đội cảnh sát phòng chống tệ nạn về ma tuý công an quận tăng cường và chiến sĩ Đinh Ngọc Mạnh, trinh sát tổ cảnh sát phòng chống tội phạm về ma tuý - hình sự tuyến đường sắt. Nhìn bề ngoài, khó có thể biết được Truy bắt đối tượng nghiện

đây là hai chiến sĩ cảnh sát bởi cách ăn mặc rất "bụi" của họ với quần bò, giày thể thao. Thượng uý Định là người có 6 năm công tác tại đội phòng chống tệ nạn về ma tuý cho biết: "Khi đi thực địa bên ngoài, chúng tôi không  mặc quân phục vì chỉ thoáng thấy bóng áo công an, các đối tượng buôn bán, sử dụng ma tuý sẽ dạt đi ngay. Bất ngờ là yếu tố quan trọng nhất khi đi bắt các đối tượng nghiện ma tuý".

Thấy tôi tăng ga cho xe vượt trước, anh Định bảo tôi đi chậm lại và giải thích: Phải đề phòng tai nạn khi đi ngang qua các nhà dân. Do tuyến đường dân sinh dọc đường tàu chỉ rộng chừng 1m nên khi những cánh cửa mở ra sẽ chiếm phần lớn diện tích đường, xe máy đi với tốc độ nhanh dễ va vào các cánh cửa gây ra tai nạn. Đã có nhiều trường hợp các chiến sĩ đang truy đuổi đối tượng va phải các cánh cửa mà đồng bọn của chúng bất ngờ mở ra nhằm ngăn cản các chiến sĩ, tạo điều kiện cho bọn buôn bán ma túy tẩu thoát.

Chợt trinh sát Mạnh hô "bắt tên kia" rồi phóng xe vụt lên trước. Cách chúng tôi chừng 50m, một thân hình teo tóp đang chạy vào một ngõ nhỏ. Bỏ xe chạy theo đối tượng, chỉ chậm vài giây, chúng tôi mất dấu vết. Anh Định thở dài "xổng mất rồi". Con ngõ nhỏ đối tượng vừa chạy vào ngoằn ngoèo với tổng số 6 đường ngang ngõ tắt, không rõ đối tượng lủi vào ngóc ngách nào? Chúng tôi tiếp tục lên đường. Đi chừng 500m nữa, đột ngột chiếc xe chở hai anh Định, Mạnh phanh gấp. Hai chiến sĩ đuổi theo một thanh niên đang ra sức chạy. Các anh đuổi kịp, khống chế đối tượng. "Cháu có làm gì đâu, cháu chỉ đi vào đây chơi thôi, các chú tha cho cháu". "Văn cũ rích", thượng uý Định quay sang tôi giải thích. Người này nghiện ma tuý đã nhiều năm, chúng tôi nắm rõ tên, tuổi, "thành tích" bất hảo của anh ta. Sau khi  kiểm tra trong người cũng như khu vực chung quanh không thấy ma tuý (có lẽ đối tượng đã kịp tẩu tán trong lúc chạy), các anh yêu cầu đối tượng về trụ sở Tổ cảnh sát phòng chống tội phạm ma tuý - hình sự tuyến đường sắt.

Tập kết đối tượng

“Trên từng cây số”  đường tàu quận Lê Chân
Các đối tượng nghiện được thu gom chờ xét nghiệm và đưa đi cai nghiện.
Tới trụ sở Tổ cảnh sát phòng chống tội phạm ma tuý - hình sự tuyến đường sắt, chúng tôi thấy các mũi trinh sát khác  thu gom được 8 người lang thang, có biểu hiện nghiện chích ma tuý. Những khuôn mặt phờ phạc thiếu ngủ với cái nhìn len lén vô hồn của các đối tượng vừa thu gom nhìn chúng tôi sợ sệt. Các chiến sĩ cảnh sát đang làm thủ tục lấy lời khai của đối tượng. Đủ các lứa tuổi từ 15 tới 49, địa chỉ nhà ở nhiều nơi khác nhau nhưng đều có điểm chung là không có công ăn việc làm và thường xuyên lang thang ở khu vực đường tàu. Ngồi khép nép ở một góc phòng là  cậu bé 15 tuổi, bị bắt quả tang khi đang chích ma tuý tại một góc đường tàu. Từng giọt nước mắt chảy dài trên khuôn mặt non nớt của cậu khiến không ít người chạnh lòng. Một trinh sát cho biết: Thằng bé sinh ra trong gia đình cả bố và mẹ đều buôn bán, nghiện ma tuý. Đoạn anh quay sang động viên cậu ta: Các chú sẽ đưa cháu vào Trung tâm giáo dục lao động xã hội để rèn luyện, làm lại cuộc đời.

3 tiếng đồng hồ chứng kiến các chiến sĩ công an tập kết đối tượng làm thủ tục, lấy lời khai, chúng tôi mới hiểu điều trung tá Lương Gia Tuấn nói trước đó: "Nếu không tận mắt chứng kiến các anh sẽ không tưởng tượng nổi đâu". Các trinh sát đang lấy lời khai, bất chợt một đối tượng ngã lăn từ trên ghế xuống đất, miệng sùi bọt và không ngừng co giật. Các chiến sĩ lại phải dừng tay lấy nước cho anh ta uống và dìu vào một góc để nghỉ. Ở góc khác, chợt có tiếng kêu: "Các chú ơi, cháu đau quá". Quay sang phía có tiếng kêu, chúng tôi chứng kiến  cảnh tượng rùng mình: hai đối tượng đang giơ hai cánh tay với những vết cứa dài nơi cổ tay. Máu từ những vết thương nhỏ khắp nền nhà. Thì ra khi khám người các đối tượng, các chiến sĩ cảnh sát không phát hiện ra đối tượng  giấu  mảnh dao lam, lợi dụng lúc mọi người không để ý đã tự rạch tay ăn vạ. Các chiến sĩ dường như quá quen với những hiện tượng này nên bình tĩnh xử lý, một chiến sĩ nói: việc các đối tượng, nhất là khi lên cơn nghiện, quay sang quậy phá, cắn người bên cạnh, lao đầu vào tường hay quanh co chối tội là chuyện thường gặp trong các đợt thu gom. Theo các chiến sĩ đội điều tra tội phạm về ma tuý thì việc truy bắt các đối tượng đã khó, nhưng việc tập trung đối tượng làm thủ tục còn vất vả hơn. Thời gian làm thủ tục để đưa đối tượng đi cai nghiện ma tuý tại trung tâm kéo dài từ sáng tới chiều. Các đối tượng thiếu thuốc, lên cơn vật vã khiến các anh rất vất vả. Trung tá Lương Gia Tuấn thông báo: Sau quá trình làm thủ tục xét nghiệm, 48 đối tượng được xác định nghiện ma tuý. Chúng tôi chuyển 33 đối tượng tới trung tâm 06 và 15 đối tượng tới Trung tâm giáo dục lao động xã hội Hải Phòng. 

Nỗi niềm cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý

Tội phạm  ma tuý là loại tội phạm nguy hiểm, manh động nhất. Các đối tượng buôn bán, sử dụng ma tuý ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Chính vì thế công tác đấu tranh, trấn áp loại tội phạm này cũng đặc biệt khó khăn. Đối với các loại tội phạm khác như trộm cắp, cướp giật, việc truy bắt, thu thập tang chứng, vật chứng rất rõ ràng. Tuy nhiên, với tội phạm ma tuý thì có khi trong quá trình bị truy đuổi, đối tượng chỉ bằng một động tác búng tay, vật chứng là tép hê - rô - in  có thể phi tang. Với quân số 26 cán bộ, chiến sĩ, Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý (Công an quận Lê Chân) phải đảm nhiệm một khối lượng công việc quá lớn tại một địa bàn trọng điểm. Hơn nữa trang bị phục vụ công tác của các chiến sĩ rất hạn chế. Tổ cảnh sát phòng chống tội phạm ma tuý - hình sự  với hơn 10 cán bộ, chiến sĩ nhưng chỉ được trang bị 5 gậy cao su và dùi cui điện. Thường xuyên phải bắt, tiếp xúc các đối tuợng nghiện chích với nguy cơ nhiễm HIV/AIDS rất cao nhưng các chiến sĩ không được trang bị đầy đủ găng tay cao su hay những vật dụng phòng hộ khác.

“Trên từng cây số”  đường tàu quận Lê Chân
 Tang vật thu giữ
Thấy chúng tôi ngạc nhiên khi các chiến sĩ cảnh sát không bắt một số đối tượng lang thang có biểu hiện nghiện rất rõ, một chiến sĩ giải thích: họ hầu hết là những người nghiện, bị AIDS giai đoạn cuối, có thu gom về cũng không thể đưa  họ đến các trung tâm cai nghiện được. Còn trung tá Lương Gia Tuấn cho biết: Chúng tôi rất bức xúc vì biết các đối tượng này gây ra rất nhiều phức tạp trên địa bàn. Thu gom họ không khó. Tuy nhiên sau khi thu gom, các trung tâm cai nghiện không đồng ý tiếp nhận vì lý do họ không đủ điều kiện sức khoẻ. Vì vậy  dù rất bức xúc nhưng chúng tôi đành bỏ qua các đối tượng này. Cũng theo anh Tuấn, hiện tại các thủ tục chuyển các đối tượng nghiện đi các trung tâm cai nghiện rất rườm rà với các bước: lập hồ sơ, khám sức khoẻ, xét nghiệm xác định đối tượng nghiện, làm văn bản trình Sở Lao động- thương binh và xã hội, sau đó Sở này thông báo để trung tâm cai nghiện tiếp nhận. Biện pháp ngăn chặn hiệu quả tệ nạn xã hội là các trung tâm chấp nhận thu nhận tất cả các đối tượng nghiện lang thang. Nếu được như vậy thì như lời anh Tuấn: Chúng tôi  bảo đảm thu gom hết các đối tượng nghiện chích lang thang trên địa bàn.

Bài: Phạm Việt
Ảnh: Trường Giang