Tranh Đông Hồ - trang sách quý cho con cháu

Tranh Nhân nghĩa

 

Có một chuyện thú vị vừa diễn ra là vào tháng 4/2009 vừa qua, ở Bordeaux tôi tặng cho một chị người Pháp bức tranh trên. Chị cầm bức tranh ngần ngại rồi nói với phiên dịch muốn đổi bức khác... Tôi hiểu chị ấy ghê con cóc bẩn, tại sao lại cho em bé ôm con vật như vậy. Nhưng khi nghe tôi giải thích xong về bức tranh thì chị ấy ôm bức tranh vào ngực, biểu lộ thái độ trìu mến rồi tươi tắn trả lời: Không đổi nữa, sao lại có thể xa rời một nhân cách lớn như vậy. Bài học về giá trị nhân cách đã thấm vào người ở xa chúng ta vạn dặm từ một bức tranh khiến tôi thấy rất vui.

Bức Lễ tri lại vẽ bé gái ôm con rùa. Rùa là con vật sống lâu, được coi là linh vật. Rùa nằm trong tứ linh: Long-Li-Qui- Phượng, là biểu tượng bền vững ngàn năm. Lễ là lễ nghĩa, tri là hiểu biết. Có hai thứ đó sẽ có sự bền vững vĩnh hằng. Đó là lời giáo huấn nhẹ nhàng mà sâu sắc. Nhưng tại sao con rùa lại trong tay bé gái? Chúng ta đều biết dân gian có câu “Phúc đức tại mẫu”, người mẹ là người bú mớm cho con lớn lên và dạy cho con đạo lý đầu tiên ở đời. Người mẹ sinh con đẻ cái nối dài cuộc sống của xã hội. Vai trò và trách nhiệm tự nhiên của người mẹ phương Đông rất lớn. Khi nói chuyện này ở Pháp, nhiều phụ nữ lắc đầu thán phục. Ở phương Tây vai trò người mẹ không giống như thế. Hai bức Nhân nghĩa và Lễ tri là sự cân xứng cho một xã hội lành mạnh.

Những bài học thấm thía

Bức tranh thầy đồ cóc: Lão oa giảng độc lại mang một ý nghĩa khác. Trong tranh, ông thầy cóc chễm chệ trên bàn trà có nghiên bút mực, có ống điếu, đĩa hoa quả và được bóng tùng che mát. Rõ ràng ông thầy ở vị trí cao sang tôn kính. Bên dưới là lũ cóc, đứa trả bài, bê ấm trà lên cho thầy, đứa bị đánh đòn vì phạm lỗi. Trưởng tràng (lớp trưởng) thì đi thu bài, mỗi người mỗi việc.

 

Thầy đồ cóc - hoàn toàn không phải tranh châm biếm