Trận đánh không tiếng súng
Tôi gọi điện thoại nói trước về nội dung cuộc gặp, nên khi đến nhà nữ Anh hùng lực lượng vũ trang Hoàng Thị Nghị, phường Vạn Sơn, quận Đồ Sơn (Hải Phòng), vừa rót xong chén nước mời khách, bà nói ngay: "Hôm nay chỉ nói về Tết Mậu Thân năm 68 thôi nhỉ". Sau câu nói như lời mở đầu, bà Nghị vào ngay câu chuyện một cách tự nhiên, chuyện xảy ra từ 40 năm trước mà như mới hôm qua, hôm kia, vẫn nằm sâu trong tim óc của người phụ nữ đã 78 tuổi.
Tết Mậu Thân năm 1968 có lẽ là thời gian bận rộn nhất của một người làm công tác binh địch vận theo đơn tuyến, hoạt động công khai ở nội thành như bà Hoàng Thị Nghị. Vì dù thế nào thì cái sạp hàng tạp hoá của chị Năm (tên bà Nghị những năm hoạt động công khai ở Sài Gòn thời kháng chiến chống Mỹ) cũng không thể nghỉ bán tới vài ngày. Bình thường, chị Năm luôn phải thay đổi thời gian bán hàng, hôm bán sáng, hôm bán chiều, có hôm cả ngày không bán. Có thay đổi thế, mỗi khi đi công chuyện mới không bị địch tình nghi.
Trước Tết ít ngày, chị được gọi ra căn cứ ở Phú Hoà Đông, nghe phổ biến nhiệm vụ và bàn kế hoạch phối hợp công tác. Chị được cấp trên quán triệt, đây là thời cơ có một không hai, nên phải cố gắng hết sức để hoàn thành nhiệm vụ. Mà nhiệm vụ cụ thể đối với chị Năm là đưa gọn đại đội bảo an ngụy ở đồn Hiệp Hoà, mang toàn bộ vũ khí về với cách mạng.
Chuyện chị Năm gây dựng cơ sở trong binh lính địch ở đồn Hiệp Hoà là cả một kỳ tích. Nguyên do là trong đại đội bảo an này có năm, sáu người lính quê ở huyện Châu Thành, tỉnh Cần Thơ. Có anh trước từng là đảng viên Đảng Nhân dân Cách mạng (Đảng Cộng sản), bị khai trừ, có khi chỉ vì chuyện rượu chè, trai gái; có anh ở nhà cờ bạc, trộm cắp bị bắt đi lính. Được huyện Châu Thành giới thiệu, Ban binh vận Trung ương Cục miền Nam giao cho chị Năm tìm cách bắt liên lạc với số anh em này, để vận động anh em làm nội gián cho ta. Không quản khó khăn, chị Năm đi xe đò (ô tô khách) về huyện Châu Thành, hỏi đường về tận xã Cái Răng. Chị ở lại Cái Răng ba ngày, ăn ngủ tại nhà mấy người đi lính đóng đồn Hiệp Hoà. Khi đã hiểu rõ hoàn cảnh gia đình và tâm tư, tình cảm của mấy người lính, thông qua người thân của họ, chị Năm hẹn với vợ Tám Triều ngày lên Sài Gòn để cùng chị đi Hiệp Hoà thăm chồng. Đúng ngày giờ hẹn, vợ Tám Triều dẫn chị Năm lên đồn Hiệp Hoà. Trưởng đại đội bảo an đồn Hiệp Hoà là Ba Nến, người Tây Ninh, lấy vợ Cần Thơ, trước khi chị Năm và cô Hai (vợ Tám Triều) đến đã được Tám Triều rỉ tai, nên khi chị Năm lên, vợ chồng Tám Triều làm cơm mời Ba Nến và mấy anh lính ở đồn cùng đến nhậu. Bữa cơm như một sự hợp pháp hoá chị Năm là vợ anh Hai, anh ruột của Tám Triều ở Cần Thơ, mang trái cây lên Sài Gòn bán, tiện đường ông già giao tới thăm chú em.
Sau bữa cơm, mọi người ra về, chỉ còn Tám Triều, Trung Kiên, Hạnh Phúc, Ba Nến, chị Năm rỉ tai ngồi lại nói chuyện. Chị Năm nói thẳng cho mấy người này rõ: "Tổ chức phân công tôi lên đây gặp các anh. Tuy là lần đầu, nhưng tôi nghĩ thế cũng đủ để các anh biết tổ chức vẫn tin anh em. Các anh nên tin tôi, cũng là tin tổ chức, vì chúng ta bốn phương là một nhà, là anh em. Các anh, có người từng là đảng viên, có người từng đi bộ đội, nhưng không may gặp bước đường này. Các anh nên làm một việc gì có lợi cho dân, cho nước và cho bản thân ".
Những lời bà Nghị nói với mấy người lính đồn Hiệp Hoà ngày ấy, bây giờ, khi ngồi trong căn nhà hai tầng của bà tại Đồ Sơn, bà vẫn như còn ngỡ ngàng về sự gan dạ, quả quyết của mình. Bà nói với tôi: " Đã làm công tác nội gián phải có gan vào hang mới bắt được cọp. Nguy hiểm thế, chứ nguy hiểm nữa cũng cố tìm cách vào”.
Sau lần ấy, chị Năm còn đến với các cơ sở của mình ở đồn Hiệp Hoà vài lần nữa để tuyên truyền, vận động, phát triển thêm nhân mối. Gần Tết Mậu Thân, chị Năm lên gặp trực tiếp Ba Nến nói rõ, khi ra không nên chỉ mang mấy khẩu súng. Nhân dịp Tết đến, anh cứ báo cáo cấp trên là phải tăng cường vũ khí mới bảo vệ được chốt điểm quan trọng cửa ngõ Sài Gòn này, nếu không, Việt Cộng đánh đến không chống đỡ được, chúng tôi không chịu trách nhiệm. Nói thế, nó càng tin các anh. Quả nhiên, Ba Nến về báo cáo, địch tức tốc trang bị cho đại đội bảo an Hiệp Hoà toàn súng mới, phần nhiều là trung liên, đại liên. Số súng này khi nhận về, Ba Nến chưa giao cho các trung, tiểu đội vội, mà vẫn để cả bó, cả hòm gọn một chỗ.
Ba mươi Tết, chị Năm từ Sài Gòn lên, mang theo cả gà, gạo nếp, trái cây làm bữa cơm tất niên với "chú em chồng" và các anh cùng đơn vị với Tám Triều. Bữa cơm đông vui, hồ hởi, vì không chỉ có chị Năm, mà cả mấy anh cũng cảm thấy đây là bữa cơm nhiều ý nghĩa. Trong bữa cơm, chị Năm nói rõ cách mạng đến rồi, anh nào đi theo kháng chiến, anh nào về quê thì tuỳ. Chỉ yêu cầu anh em không chống lại cách mạng, không gây trở ngại người khác. Cơm xong, chị cùng Tám Triều, Trung Kiên, Ba Nến, Hạnh Phúc ngồi lại thống nhất kế hoạch. Ngày giờ khởi sự đã có anh Năm Hà, người địa phương, được tổ chức giao nhiệm vụ thay chị Năm giữ liên lạc giữa bên trong và bên ngoài. Trong kế hoạch, quan trọng nhất là cắt gác. Ban đêm, Tám Triều nhận phụ trách an ninh, phân công canh gác. Từ chập tối đến 10 giờ, để bọn nó gác; từ sau 10 giờ phân công anh em của ta canh gác. Những anh em không canh gác thì một số đi gom súng bó lại từng bó, một số lên chòi canh để khi cần thì yểm trợ cho anh em mang súng ra vòng ngoài, giao cho bộ đội ta ém sẵn ngoài đó.
Chiều muộn ngày 30 Tết, chị Năm mới rời Hiệp Hoà về Sài Gòn. Để đánh lạc hướng theo dõi của địch, mấy hôm sau, chị không lên Hiệp Hoà nữa. Mãi đến sáng mồng 3 Tết, chị Năm mới lại đi xe đò lên Hiệp Hoà. Vừa xuống xe, mấy người ở bến ít nhiều biết chị, vội chạy lại bảo: "Chị về ngay đi. Chị ở đây là tụi nó bắt đấy". Chị Năm vẫn nói cứng: "Không, tôi bán trái cây, có làm gì mà bắt". Nhưng mấy chị vẫn giục: "Không, chị về ngay. “Họ đánh xong, ra hết rồi". Vậy là cả đại đội bảo an 120 người, chủ yếu là người theo đạo Cao Đài, án ngữ trên cửa ngõ Sài Gòn đi Tây Ninh đã mang toàn bộ vũ khí sang hàng ngũ ta, sớm hơn giờ quy định và nhanh tới mức phải cho người ra gọi bộ đội ém ở vòng ngoài vào tiếp quản đồn trước khi trời sáng.
Tết Mậu Thân năm 1968, chị Năm không chỉ đảm nhận việc tổ chức nội công tiêu diệt gọn đồn Hiệp Hoà, góp phần tạo thuận lợi cho quân ta tiến vào Sài Gòn mà còn làm nội công ở tiểu đoàn 25 pháo binh Biên Hoà của địch, cũng thật gian nan và không kém bất ngờ.
Diệu Thu