TP Huế tạo ‘đòn bẩy’ từ di sản để phát triển công nghiệp văn hóa

Hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có bản sắc Huế

Theo dự thảo Đề án phát triển công nghiệp văn hóa, Huế có nhiều lợi thế đặc thù để phát triển lĩnh vực này với hệ thống di sản vật thể, phi vật thể phong phú; Festival Huế, nghệ thuật biểu diễn, áo dài, ẩm thực, làng nghề, mỹ thuật, nhiếp ảnh, điện ảnh cùng nhiều không gian văn hóa đặc trưng.

Đây được xác định là nguồn lực quan trọng để hình thành các sản phẩm, dịch vụ văn hóa có giá trị gia tăng cao, gắn bảo tồn di sản với du lịch, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Đề án định hướng tập trung phát triển 6 nhóm ngành gồm du lịch văn hóa; nghệ thuật biểu diễn; thiết kế sáng tạo áo dài - ẩm thực - phim ảnh; sản phẩm công nghiệp văn hóa số; thủ công mỹ nghệ và làng nghề; truyền hình và phát thanh, xuất bản, quảng cáo.

Mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng bình quân của 6 nhóm ngành đạt khoảng 10%/năm, đóng góp khoảng 10% GRDP thành phố.

Theo định hướng này, Huế sẽ chuyển từ việc khai thác riêng lẻ các giá trị văn hóa, di sản sang hình thành một hệ sinh thái có sự liên kết giữa bảo tồn, sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Qua đó, tạo thêm các sản phẩm có khả năng thương mại hóa, mở rộng nguồn thu ngoài vé tham quan, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Khai thác kinh tế đêm tại Đại Nội

Một trong những nội dung đáng chú ý được đặt ra là phát triển kinh tế đêm tại khu vực di sản, trước mắt tập trung tại Đại Nội và từng bước nghiên cứu mở rộng sang những không gian có tiềm năng.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đặt mục tiêu phấn đấu triển khai hoạt động kinh tế đêm tại khu vực Đại Nội trong quý IV/2026. Để chuẩn bị, đơn vị sẽ hoàn thiện các điều kiện về chiếu sáng nghệ thuật, cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật, không gian trải nghiệm; đồng thời kêu gọi doanh nghiệp, nghệ nhân và các đối tác tham gia đầu tư, tổ chức dịch vụ.

Việc khai thác được định hướng bảo đảm giới hạn không gian, quản lý chặt chẽ hoạt động dịch vụ và phù hợp với yêu cầu bảo tồn di sản.

Mới đây, tại cuộc họp nghe báo cáo, cho ý kiến về dự thảo Đề án phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; kế hoạch khai thác Đại Nội về đêm và danh mục các địa điểm, công trình văn hóa đề xuất triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), các đại biểu cũng trao đổi về danh mục địa điểm, công trình văn hóa có khả năng huy động nguồn lực đầu tư theo phương thức PPP; cơ chế khai thác tài sản, xã hội hóa các hoạt động văn hóa và thu hút những nhà đầu tư có năng lực tham gia hình thành các sản phẩm, dịch vụ mới.

Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND thành phố Huế Lê Trí Thanh nhấn mạnh tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động nghiên cứu những cách làm mới để khai thác hiệu quả hơn các giá trị văn hóa, di sản của Huế.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, tiềm năng công nghiệp văn hóa tại Huế còn rất lớn, nhất là khi các giá trị di sản, kiến trúc, cảnh quan và không gian thiên nhiên hòa quyện, tạo nên lợi thế riêng để phát triển các sản phẩm văn hóa có chiều sâu và giá trị gia tăng cao.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách liên quan đến khai thác di tích, di sản văn hóa, các công trình và thiết chế văn hóa, thể thao nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực hiện có.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan tổng hợp thực tiễn, xây dựng báo cáo gửi các bộ, ngành Trung ương để đề xuất những cơ chế, phương án phù hợp, tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn nguồn lực văn hóa.

Thí điểm có kiểm soát, tạo sản phẩm “đinh”

Đối với Đề án phát triển công nghiệp văn hóa, lãnh đạo thành phố yêu cầu thực hiện theo hướng vừa xây dựng, vừa lựa chọn một số nội dung để triển khai thí điểm có kiểm soát. Qua thực tiễn tiếp tục đánh giá, điều chỉnh và hoàn thiện mô hình.

Những nội dung có điều kiện thực hiện cần mạnh dạn triển khai để kiểm nghiệm hiệu quả, từ đó từng bước hình thành phương thức tổ chức, khai thác phù hợp với đặc thù của Huế.

Thành phố cũng sẽ tập trung kêu gọi, thu hút những doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm và khả năng tổ chức chuyên nghiệp giữ vai trò chủ công trong khai thác sản phẩm công nghiệp văn hóa. Nhà nước tập trung vào vai trò định hướng, kiến tạo cơ chế, hỗ trợ hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi; doanh nghiệp trực tiếp tổ chức, vận hành, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.

Lãnh đạo thành phố đặc biệt lưu ý việc nâng tầm các sản phẩm công nghiệp văn hóa, nhất là khai thác giá trị ban đêm tại Kinh thành, Đại Nội và các không gian di sản. Các sản phẩm khai thác Đại Nội và di sản về đêm cần hướng đến hoạt động thường xuyên, quanh năm, thay vì chỉ gắn với một số mùa hoặc thời điểm nhất định.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu mỗi ý tưởng phải có một phương án khai thác cụ thể. Theo đó, từng địa điểm, từng loại hình sản phẩm phải được nghiên cứu về không gian, cách thức tổ chức, đối tượng phục vụ, phương án vận hành, nguồn lực đầu tư và khả năng khai thác lâu dài; tránh tình trạng ý tưởng nhiều nhưng thiếu điều kiện triển khai thực tế.

Đối với nhóm sản phẩm dành cho giới trẻ, lãnh đạo thành phố đánh giá các sự kiện như Huế Wonderverse Music Fest 2026 cho thấy tiềm năng hình thành dòng sản phẩm văn hóa, nghệ thuật sôi động, hấp dẫn đối tượng khách trẻ.

Huế cần xây dựng “thực đơn” sản phẩm riêng cho phân khúc này, với các chương trình âm nhạc, nghệ thuật, biểu diễn được đổi mới thường xuyên, bám sát xu hướng và thị hiếu, qua đó tạo thêm những sản phẩm “đinh” có khả năng thu hút khách, gia tăng sự sôi động cho đô thị.

Ngoài ra, thành phố cũng nghiên cứu tổ chức các hoạt động trình diễn âm nhạc đường phố về đêm gắn với Lễ hội Countdown dịp cuối năm. Chuỗi hoạt động được định hướng kéo dài nhiều ngày thay vì chỉ tập trung trong một đêm, qua đó tạo không khí lễ hội, tăng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Một hướng đi khác được đặt ra là nghiên cứu xây dựng Huế trở thành địa điểm phim trường cho các hoạt động điện ảnh, truyền hình và sản xuất nội dung. Các đơn vị được yêu cầu rà soát thêm những không gian kiến trúc, cảnh quan, làng cổ và các địa điểm đặc trưng khác để hình thành hệ thống bối cảnh đa dạng, phục vụ sản xuất phim và quảng bá hình ảnh Huế.

Việc cụ thể hóa các định hướng thành sản phẩm, đề án và phương án triển khai được kỳ vọng sẽ giúp Huế từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có bản sắc riêng, trong đó di sản không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành nguồn lực tạo ra các giá trị kinh tế mới.