TP Huế: Khơi dậy ý thức gìn giữ và phát huy di sản văn hóa trong trường học
(PLVN) - Thời gian qua, việc đưa giáo dục di sản vào các trường học tại Huế đang góp phần giúp học sinh hiểu sâu hơn về ý nghĩa, giá trị lâu dài của văn hóa, từ đó hình thành ý thức gìn giữ và phát huy di sản.
TP Huế hiện đang lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử tiêu biểu của dân tộc. Ngoài di sản vật thể, địa phương này còn lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú và độc đáo như ca Huế, nhã nhạc, nghề thủ công truyền thống…
Trong bối cảnh hiện đại, việc làm sao để di sản không chỉ “nằm yên” trong bảo tàng mà thực sự sống trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong thế hệ trẻ, luôn là một bài toán lớn. Chính vì vậy, việc đưa di sản vào trường học tại Huế đang là hướng đi quan trọng, thiết thực, góp phần quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống.
Những năm qua, hoạt động giáo dục di sản trong trường học tại Huế được triển khai với sự phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo TP Huế và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô (BTDTCĐ) Huế.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm BTDTCĐ Huế, cho biết, chương trình giáo dục di sản được triển khai trên cơ sở bản ghi nhớ hợp tác ký ngày 23/11/2019 giữa Sở Giáo dục và Đào tạo và Trung tâm.
Mục tiêu của chương trình là đưa những giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật của di sản Cố đô Huế vào hoạt động giáo dục trong nhà trường, giúp học sinh hiểu hơn về quê hương, từ đó hình thành ý thức gìn giữ và phát huy di sản.
Trong giai đoạn 2020-2025, chương trình được xây dựng với 25 chủ đề giáo dục di sản, triển khai dưới nhiều hình thức phong phú, gắn học tập với trải nghiệm trực tiếp tại các điểm di tích. Nội dung được thiết kế phù hợp với từng cấp học, trong đó bậc mầm non có 4 chủ đề; tiểu học 7 chủ đề; trung học cơ sở 8 chủ đề và trung học phổ thông 6 chủ đề.
Thông qua các hoạt động tham quan di tích, trải nghiệm văn hóa - nghệ thuật truyền thống và chương trình ngoại khóa gắn với di sản, chương trình đã thu hút đông đảo học sinh và giáo viên tham gia. Riêng trong giai đoạn 2022-2025, đã có 1.790 đoàn với 189.621 học sinh và giáo viên tham gia các hoạt động giáo dục di sản trên địa bàn thành phố, trong đó có 176.041 học sinh và 13.580 giáo viên.
Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Huế cho biết, không chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan trải nghiệm, giáo dục di sản còn được tích hợp trong chương trình giảng dạy chính khóa. Thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Huế đã biên soạn nội dung giáo dục địa phương từ lớp 1 đến lớp 12. Trong đó, các chủ đề về di tích, danh nhân và nghệ thuật dân gian Huế chiếm khoảng 30-40% thời lượng chương trình.
Những nội dung này được lồng ghép liên môn trong các môn học như Lịch sử và Địa lí, Ngữ văn, Nghệ thuật. Đến nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã đưa giáo dục di sản vào kế hoạch giảng dạy của đơn vị.
Bên cạnh chương trình chính khóa, nhiều hoạt động ngoại khóa và mô hình câu lạc bộ cũng được tổ chức đa dạng, tạo môi trường học tập sinh động cho học sinh. Không ít trường học đã hình thành các câu lạc bộ tìm hiểu lịch sử - văn hóa Huế, nơi học sinh được trực tiếp tham gia các hoạt động sáng tạo gắn với di sản.
Một điểm đáng chú ý là việc ứng dụng công nghệ trong giáo dục di sản. Kho học liệu số với video, hình ảnh 3D, mô hình tham quan bảo tàng ảo đã được xây dựng, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận nguồn tư liệu về di sản Huế. Những ứng dụng này đặc biệt hữu ích đối với học sinh ở khu vực vùng sâu, vùng xa, khi việc tiếp cận trực tiếp với di tích còn hạn chế.
Mới đây, tại hội nghị hội nghị đánh giá công tác giáo dục di sản giai đoạn 2020-2025 (diễn ra vào chiều 16/3), Phó Chủ tịch UBND TP Huế Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh việc xây dựng và phát huy các giá trị văn hóa cần được xem là nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.
Trong đó, giáo dục đóng vai trò then chốt để lan tỏa và bồi đắp những giá trị văn hóa trong thế hệ trẻ. Vì vậy, cần tăng cường sự phối hợp giữa ngành giáo dục và văn hóa nhằm đưa nội dung văn hóa, di sản trở thành một phần xuyên suốt trong quá trình giáo dục học sinh.
Theo ông Bình, thời gian tới cần nghiên cứu xây dựng đề án đưa các giá trị văn hóa và di sản đến với học sinh một cách bài bản, có định hướng lâu dài và lộ trình cụ thể, giúp các em hiểu rõ hơn về lịch sử, truyền thống và bản sắc văn hóa địa phương.
“Việc triển khai cũng cần gắn với các nghị quyết của Trung ương, đồng thời đổi mới phương thức giáo dục theo hướng sinh động, trực quan, tăng cường lồng ghép nội dung giáo dục địa phương để di sản được truyền tải gần gũi, hấp dẫn, phù hợp với từng cấp học. Qua đó, giáo dục di sản không chỉ giúp học sinh hiểu về quá khứ mà còn bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ các giá trị văn hóa”, ông Nguyễn Thanh Bình nói.