TP Hồ Chí Minh tăng cường quản lý và xử lý nút thắt trùng tên đường sau sáp nhập

TP Hồ Chí Minh tăng cường quản lý và xử lý nút thắt trùng tên đường sau sáp nhập
Các thủ tục đặt và đổi tên đường tại khu vực công viên Gia Định - sân bay Tân Sơn Nhất, tuyến nối Cộng Hòa - Trần Quốc Hoàn… đang được khẩn trương phối hợp thực hiện. Ảnh TG

Song song với việc giải quyết các bất cập hiện hữu, ngành văn hóa TP HCM cũng đang hoàn tất công tác số hóa ngân hàng tên đường với tổng cộng 3.773 tên, bao gồm 1.440 tên đã sử dụng và 2.333 tên chưa sử dụng...

Trước những yêu cầu mới từ công cuộc sáp nhập, mở rộng đơn vị hành chính và phát triển đô thị, UBND TP Hồ Chí Minh vừa có chỉ đạo các đơn vị liên quan chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước về đặt, đổi tên đường và công trình công cộng. Đồng thời, ngành văn hóa Thành phố cũng công bố một số giải pháp căn cơ, khoa học nhằm giải quyết bài toán hơn 780 tuyến đường bị trùng lặp, hướng tới sự ổn định đời sống người dân và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị.

Chấn chỉnh kỷ cương và chủ động cập nhật ngân hàng tên đường

Trước thực trạng quản lý tên đường sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đề nghị UBND các phường, xã, đặc khu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến và quán triệt thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật trong công tác đặt, đổi tên đường và công trình công cộng. Thành phố chỉ đạo các địa phương phải thường xuyên kiểm tra, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh các hành vi tự ý đặt tên, đổi tên hoặc gắn bảng tên đường không đúng quy định của các tổ chức, cá nhân. Khi phát hiện vi phạm, các đơn vị phải khẩn trương xác minh, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý, đồng thời báo cáo kết quả về Sở Văn hóa và Thể thao.

Bên cạnh công tác kiểm tra, UBND các phường, xã, đặc khu cần chủ động phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao rà soát, cập nhật và đề xuất bổ sung tên các danh nhân, nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử cùng các địa danh tiêu biểu vào Ngân hàng tên đường và công trình công cộng của thành phố.

Về mặt tổ chức, UBND Thành phố giao Sở Văn hóa và Thể thao chịu trách nhiệm chủ trì theo dõi, hướng dẫn và đôn đốc các địa phương triển khai thực hiện; kịp thời tổng hợp, giải quyết theo thẩm quyền hoặc tham mưu Thành phố tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh, có tính thống nhất trong công tác quản lý nhà nước. Sở Văn hóa và Thể thao cũng được giao tiếp tục rà soát, nghiên cứu để bổ sung Ngân hàng tên đường nhằm khai thác, phát huy đầy đủ giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống của các danh nhân, sự kiện và đặc biệt là các địa danh gắn với các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập.

TP Hồ Chí Minh có nhiều đường cùng mang tên Lê Lợi tại các quận, huyện (cũ) cũng như ở khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Ảnh TG
TP Hồ Chí Minh có nhiều đường cùng mang tên Lê Lợi tại các quận, huyện (cũ) cũng như ở khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Ảnh TG

Phương án xử lý 782 tuyến đường trùng lặp: Ưu tiên giữ lại ký ức đô thị

Báo cáo kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2026 của Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh cho thấy, sau khi sáp nhập và mở rộng địa giới hành chính, toàn Thành phố hiện ghi nhận 782 tuyến đường rơi vào tình trạng trùng tên hoặc trùng số tại 31 địa phương (trên tổng số 168 phường, xã và đặc khu). Trong đó, có 35 tuyến đường dùng chung 17 tên tại 11 phường, xã và 747 tuyến đường bị trùng số tại 22 phường, xã. Đáng chú ý, phường Long Bình và xã Phước Hòa là hai địa phương vừa có đường trùng tên, vừa có đường trùng số.

Đánh giá về hướng xử lý, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao cho biết, Thành phố sẽ không đổi tên hàng loạt mà ưu tiên giữ nguyên những tên đường đã gắn bó lâu đời với người dân nhằm hạn chế tối đa sự xáo trộn về giấy tờ và đời sống sinh hoạt. Việc đổi tên chỉ được thực hiện theo đúng quy định tại Điều 5 Nghị định 91/2005, tức là chỉ xem xét đối với những tên không có ý nghĩa lịch sử, văn hóa, không phù hợp với thuần phong mỹ tục hoặc không phải nhân vật tiêu biểu.

Đối với 35 tuyến đường trùng tên, trường hợp các đường trùng tên nằm ở các phường, xã khác nhau thì Thành phố đề xuất giữ nguyên tên gọi. Trường hợp có nhiều tuyến đường trùng tên trong cùng một phường, xã, Thành phố dự kiến ưu tiên giữ lại các tuyến đường đã tồn tại lâu năm, có quy mô lớn hoặc đông dân cư; các tuyến đường nhỏ, ít hộ dân hoặc ít ý nghĩa lịch sử mới được xem xét đổi tên.

Hiện nay, một số địa phương đã có đề xuất cụ thể như phường Bình Tân đề nghị đổi tên hai tuyến đường cùng mang tên Hồ Văn Long, trong khi phường Chợ Quán kiến nghị giữ nguyên hai đoạn đường Phan Văn Trị do đã có quy hoạch kết nối thành một tuyến thống nhất.

Đối với 747 tuyến đường trùng số, do Nghị định 91/2005 chưa có quy định điều chỉnh cụ thể việc dùng số thay cho tên đường, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án xử lý dựa trên Luật Đường bộ. Đề xuất trọng tâm là bổ sung tiền tố hoặc hậu tố gắn với địa danh (như tên phường, xã) vào các đường số hiện tại để phân biệt, thay vì thay đổi hoàn toàn tên đường. Cách làm này vừa giúp người dân dễ nhận diện, đáp ứng yêu cầu quản lý, vừa giữ được tính ổn định cho hệ thống địa chỉ...

Số hóa dữ liệu và chuẩn bị cho hạ tầng đô thị tương lai

Song song với việc giải quyết các bất cập hiện hữu, ngành văn hóa Thành phố cũng đang hoàn tất công tác số hóa ngân hàng tên đường với tổng cộng 3.773 tên, bao gồm 1.440 tên đã sử dụng và 2.333 tên chưa sử dụng. Để làm phong phú nguồn dữ liệu, Sở Văn hóa và Thể thao dự kiến trình Hội đồng tư vấn bổ sung 428 tên mới, gồm 379 nhân vật lịch sử, 7 sự kiện lịch sử, 41 địa danh và 1 di tích lịch sử - văn hóa. Thành phố sẽ ưu tiên lựa chọn tên các địa danh không còn là đơn vị hành chính sau sáp nhập để đặt cho các tuyến đường và công trình mới, qua đó góp phần bảo tồn giá trị lịch sử và ký ức đô thị.

Về kế hoạch phát triển hạ tầng, trên cơ sở đề xuất từ cơ sở, ngành văn hóa đã hoàn thiện quy trình trình Hội đồng tư vấn xem xét đặt tên cho 2 tuyến đường, 2 công viên, điều chỉnh lý trình 1 tuyến đường và định danh cho 6 trường học tại các phường Phú Mỹ, Đông Hưng Thuận, Thới An, Tân Phú, Dĩ An và xã Bà Điểm. Đồng thời, các thủ tục đặt và đổi tên đường tại khu vực công viên Gia Định - sân bay Tân Sơn Nhất, tuyến nối Cộng Hòa - Trần Quốc Hoàn, cùng các trục đường tại phường Tân Thới Hiệp, An Hội Đông, An Khánh, xã Củ Chi và xã Bình Hưng cũng đang được khẩn trương phối hợp thực hiện. Cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu phương án đặt tên đồng bộ cho các ga thuộc tuyến metro số 2 và các tuyến đường sắt đô thị khác.

Trong nửa cuối năm 2026, TP Hồ Chí Minh sẽ tập trung tham mưu ban hành Quy chế đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng; phân loại dữ liệu theo chủ đề; xây dựng nguyên tắc đặt tên tương xứng với quy mô công trình và đẩy mạnh số hóa quản lý, có sự khoa học, đồng bộ và đồng thuận cao trong nhân dân.

Nguyễn Trường Giang