TP Hồ Chí Minh tăng cường cải tạo hệ thống kênh, sông, rạch phục hồi chất lượng môi trường
Nhằm ngăn chặn xu hướng gia tăng ô nhiễm, suy thoái môi trường; giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách; từng bước khắc phục, cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường và phục hồi chất lượng môi trường, UBND TP Hồ Chí Minh vừa quyết định thực hiện Chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 - 2030.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chương trình theo Quyết định 5801 (của UBND TP Hồ Chí Minh ban hành ngày 7/9) là giảm thiểu tác động đến môi trường từ hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời thúc đẩy các mô hình tăng trưởng bền vững. Theo đó, Thành phố sẽ thực hiện phân vùng môi trường thống nhất trên phạm vi địa phương để triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường phù hợp với từng phân vùng. Việc này nhằm kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu tác động của ô nhiễm môi trường đến sự sống và quá trình phát triển bình thường của con người, sinh vật.
Đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu 100% các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc đối tượng phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục thực hiện việc truyền số liệu trực tiếp cho Sở Nông nghiệp và Môi trường. Thành phố cũng phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ xe buýt và taxi sử dụng năng lượng sạch...
Trong lĩnh vực quản lý chất thải, tỷ lệ chất thải y tế được xử lý đạt quy chuẩn môi trường được đặt mục tiêu ở mức 100%. Đồng thời, Thành phố hướng tới chấm dứt hoạt động đốt rác và đốt phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời không đúng quy định; phấn đấu 100% phụ phẩm trong sản xuất trồng trọt trên đồng ruộng, như rơm, rạ, được tái sử dụng, tái chế bằng các biện pháp phù hợp.
Thành phố cũng sẽ xây dựng và triển khai kế hoạch xử lý, cải tạo, phục hồi các khu vực đất bị ô nhiễm và các điểm tồn lưu hóa chất bảo vệ thực vật. Đồng thời, các hoạt động nạo vét, cải tạo hệ thống kênh, sông, rạch sẽ được đẩy mạnh, gắn với đầu tư xây dựng hệ thống cống thu gom và các nhà máy xử lý nước thải. Từng bước thực hiện chuyển đổi các ngành, nghề thuộc loại hình sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, sự cố cháy nổ, có sử dụng dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị lạc hậu; di dời, chuyển đổi ngành nghề các cơ sở, hộ gia đình sản xuất thuộc ngành, nghề không khuyến khích phát triển.

Trong phạm vi liên vùng, Thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Trung ương và các tỉnh thuộc lưu vực hệ thống sông Đồng Nai, Vàm Cỏ và Cửu Long trong hoạt động bảo vệ môi trường, góp phần giảm thiểu lượng rác thải trôi nổi do rác thải sinh hoạt và rác thực vật phát sinh trên các hệ thống sông. Thành phố cũng phối hợp với UBND tỉnh Tây Ninh để xúc tiến các dự án xử lý chất thải liên vùng, đặc biệt là tháo gỡ những vướng mắc tại dự án Khu công nghiệp Môi trường xanh tại xã Tân Long, tỉnh Tây Ninh, qua đó góp phần kiểm soát an ninh chất thải trên địa bàn Thành phố.
Đặc biệt, Thành phố tập trung xử lý dứt điểm, kiên quyết di dời, chấm dứt hoạt động các cơ sở gây ô nhiễm môi trường, không có hệ thống xử lý nước thải, khí thải hoặc có hệ thống xử lý nước thải, khí thải nhưng không đạt tiêu chuẩn theo quy định; trong đó, vận động chuyển đổi ngành nghề, chấm dứt hoạt động các cơ sở chế biến nhỏ lẻ, sử dụng nhiều diện tích, giá trị sản phẩm thấp tại địa phương.
Bên cạnh các giải pháp về quản lý, đầu tư và kiểm soát ô nhiễm, Thành phố yêu cầu nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường. Đây được xem là nền tảng để triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng môi trường, giải quyết rõ nét và hiệu quả tình trạng ô nhiễm, đồng thời thiết lập trật tự, kỷ cương trong việc chấp hành pháp luật về môi trường.
Thành phố cũng yêu cầu chú trọng lồng ghép các vấn đề về bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học trong các quy hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên; kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng sang mục đích khác, cũng như việc sử dụng mặt nước, mặt biển…