TP Hồ Chí Minh quyết chấm dứt phát sinh “giấy phép con”, giấy tờ ngoài quy định

Trước yêu cầu của UBND TP Hồ Chí Minh về việc chấm dứt tình trạng phát sinh “giấy phép con”, quy trình hoặc giấy tờ ngoài quy định trong các thủ tục hành chính, nhiều chuyên gia pháp lý, doanh nghiệp bày tỏ sự đồng tình, thống nhất cao và đề nghị Thành phố quyết liệt hơn, minh bạch hơn, tránh tình trạng bịt cửa này, cửa tiêu cực khác lại phát sinh…

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tăng cường kết nối

Trong nỗ lực tiếp tục cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, theo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 7066/VPCP-CĐS ngày 20/7, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành văn bản chỉ đạo trong đó, nhấn mạnh, chấm dứt tình trạng phát sinh “giấy phép con”, quy trình hoặc giấy tờ ngoài quy định trước ngày 10/8.

Đồng thời, các sở, ngành phải rà soát toàn diện các hồ sơ hành chính còn lại để xác định trường hợp cần thiết quy định thành thủ tục hành chính hoặc đưa vào danh mục kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn ISO; khẩn trương cập nhật, chuẩn hóa và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo lộ trình được giao.

Theo chỉ đạo của UBND Thành phố, Trung tâm Phục vụ hành chính các cấp phải đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tăng cường kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả dữ liệu. Các cơ quan nhà nước thực hiện nghiêm nguyên tắc chủ động khai thác, tái sử dụng thông tin đã có, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại hoặc đi xác nhận những thông tin mà cơ quan nhà nước đã quản lý hoặc có thể tự phối hợp xác minh trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Thành phố cũng yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ trực tiếp giải quyết hồ sơ; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ, kịp thời chấn chỉnh tình trạng tự phát sinh thêm thành phần hồ sơ, giấy tờ, yêu cầu xác nhận hoặc quy trình xử lý ngoài quy định.

Đáng chú ý, đối với danh mục hồ sơ hành chính đang phát sinh trên địa bàn, các sở, ban, ngành phối hợp với UBND cấp xã rà soát, phân loại để xử lý theo từng nhóm. Với những hồ sơ chỉ mang tính chất là thành phần trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, các đơn vị phải nghiên cứu phương án liên thông, chủ động phối hợp xác minh, trao đổi thông tin giữa các cơ quan và tăng cường khai thác dữ liệu điện tử, tuyệt đối không chuyển trách nhiệm thu thập, xác minh thông tin sang người dân và doanh nghiệp…

Kỳ vọng lớn từ người dân và cộng đồng doanh nghiệp

Chỉ đạo của UBND TP Hồ Chí Minh được nhiều chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là kịp thời, phù hợp với chủ trương xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

“Việc Thành phố yêu cầu chấm dứt tình trạng phát sinh “giấy phép con”, hồ sơ và quy trình ngoài quy định là bước đi rất đáng ghi nhận. Nếu được thực hiện nghiêm túc, chủ trương này sẽ góp phần giảm đáng kể chi phí tuân thủ pháp luật, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với cơ quan công quyền…”, Luật sư Dương Viết Cơ, Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh nhìn nhận.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Ngô Văn Nghĩa, Công ty truyền thông UAE cho rằng, điều cộng đồng doanh nghiệp mong muốn nhất là sự ổn định, thống nhất và minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Theo doanh nghiệp này, nhiều năm qua, chi phí phát sinh lớn nhất không nằm ở lệ phí mà ở thời gian, công sức và những yêu cầu bổ sung hồ sơ ngoài quy định.

“Nếu cơ quan nhà nước chủ động khai thác dữ liệu, không yêu cầu doanh nghiệp phải đi xin xác nhận hoặc nộp lại những giấy tờ đã có sẽ giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí. Chúng tôi cũng mong Thành phố xây dựng hệ thống công khai toàn bộ thủ tục, biểu mẫu, hồ sơ và tiến độ xử lý; mọi yêu cầu bổ sung phải có căn cứ pháp lý rõ ràng và được lưu vết trên hệ thống điện tử để có tính minh bạch cao”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Văn Hiển, Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh cho rằng, đây là cơ hội để TP Hồ Chí Minh thúc đẩy mạnh mẽ cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số và quản trị hiện đại. Theo ông, việc xóa bỏ “giấy phép con” không chỉ dừng ở cắt giảm giấy tờ mà còn phải thay đổi tư duy quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở dữ liệu số. Điều quan trọng hơn là phải tránh tình trạng lấp khoảng trống này nhưng lại phát sinh thêm một “cánh cửa” khác cho tiêu cực tiếp tục tồn tại.

Thành phố cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình theo nguyên tắc một việc - một đầu mối - một bộ dữ liệu; đồng thời công khai các chỉ số giải quyết hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, hồ sơ bị yêu cầu bổ sung và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Khi mọi dữ liệu đều minh bạch và được giám sát thường xuyên thì trách nhiệm giải trình sẽ được nâng cao, qua đó hạn chế phát sinh nhũng nhiễu trong quá trình thực thi công vụ...

Luật sư Dương Viết Cơ góp ý thêm, cải cách chỉ thực sự hiệu quả khi đi đôi với cơ chế kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. “Cần công khai đầy đủ quy trình, thành phần hồ sơ, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của từng cơ quan trên môi trường điện tử; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp tự ý đặt thêm điều kiện, yêu cầu giấy tờ hoặc kéo dài thời gian giải quyết trái quy định. Chỉ khi mọi quy trình đều minh bạch và có thể giám sát thì 'giấy phép con' mới thực sự được loại bỏ”, Luật sư Cơ nhận định.

Theo ghi nhận, quyết tâm của TP Hồ Chí Minh trong việc chấm dứt phát sinh “giấy phép con” đang nhận được sự đồng tình rộng rãi từ người dân, doanh nghiệp và giới chuyên gia. Tuy nhiên, để chủ trương này tạo ra chuyển biến thực chất, bên cạnh việc cắt giảm thủ tục, điều quan trọng là phải xây dựng một nền hành chính minh bạch, số hóa, lấy dữ liệu làm nền tảng quản trị và tăng cường cơ chế giám sát, trách nhiệm giải trình. Chỉ khi đó, cải cách thủ tục hành chính mới thực sự mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, hiện đại và bền vững…