TP Hồ Chí Minh: Kiến tạo không gian xanh tối đa cho người dân để tăng chất lượng sống

Tập trung giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách

Thời gian qua, TP Hồ Chí Minh đã và đang kết hợp hài hòa nhiều giải pháp nhằm bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên sẵn có, đẩy mạnh nâng cấp cơ sở hạ tầng đô thị, linh hoạt đổi mới tư duy bằng công nghệ số… để chống ô nhiễm, cải thiện môi trường sống đô thị, xây dựng một Thành phố văn minh sạch đẹp, ngập tràn sức sống xanh.

Cụ thể như vào tháng 4/2026, đông đảo nhân dân Thành phố hưởng ứng chương trình phủ xanh đô thị thông qua chiến dịch trồng 18.655 cây xanh trong năm 2026, ưu tiên bố trí dọc các trục giao thông lớn và hành lang những tuyến kênh rạch đang cải tạo như Tham Lương - Bến Cát hay rạch Xuyên Tâm... Nhằm khuyến khích cộng đồng chung tay, Thành phố hỗ trợ bình quân 15 triệu đồng/ha để người dân mua cây giống, phân bón và trang trải nhân công chăm sóc. Khâu quản lý cây xanh sau khi trồng cũng được tiến hành số hóa toàn diện thông qua hệ thống định vị thông minh, phân cấp trách nhiệm rõ ràng nhằm đạt tỷ lệ cây sống cao nhất.

Trong công tác xử lý rác thải và bảo vệ nguồn nước, phong trào toàn dân bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 - 2030 đang được triển khai đồng bộ nhằm xóa bỏ dứt điểm các điểm đen rác thải, từng bước cải tạo chúng thành các công trình phục vụ cộng đồng, đi kèm với việc siết chặt phân loại chất thải tại nguồn. Hệ sinh thái “lá phổi xanh mặt nước” được bảo vệ nghiêm ngặt khi Thành phố ban hành quyết định cấm tuyệt đối việc tự ý san lấp, lấn chiếm hay xả thải chưa qua xử lý xuống ao, hồ, đầm phá, đồng thời ưu tiên xây bờ kè và nạo vét khơi thông dòng chảy. Trên các kênh rạch, lực lượng tình nguyện đã trực tiếp dầm mình xuống nước để lắp đặt hệ thống “Phao chắn rác”, giúp chặn đứng rác thải nhựa, túi nilon trôi tự do và ngăn ô nhiễm lan ra các con sông lớn.

Thành phố đang đẩy mạnh đề án phát triển giao thông công cộng, trong đó 49% trên tổng số 2.500 xe buýt hiện hữu đã được chuyển đổi sang dòng xe buýt điện thân thiện với môi trường. Chất lượng sống ở các khu dân cư cũng được nâng tầm trực tiếp khi các tuyến hẻm lầy lội, ô nhiễm như hẻm 17, 18 Thanh Đa hay hẻm 158 Bình Quới được đầu tư nâng cấp khang trang, sạch đẹp.

Ở quy mô lớn hơn, không gian ven sông Sài Gòn đang được kiến tạo thành một dải công viên công cộng sinh thái liên tục, kiên quyết hạn chế các tuyến đường cơ giới chia cắt nhằm mở ra cơ hội tiếp cận không gian xanh tối đa cho người dân. Tinh thần bảo vệ môi trường nay còn lan tỏa rộng rãi vào đời sống số thông qua bộ Sticker Zalo “Xanh” và mô hình ứng dụng công nghệ “Nông dân số - Vườn nhà online”, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đô thị xanh, an toàn và bền vững...

 Đặt chỉ tiêu cao về chống ô nhiễm, suy thoái môi trường

Tiếp nối những thành quả đạt được, mới đây, TP Hồ Chí Minh tiếp tục đặt ra Chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều chỉ tiêu tuyệt đối.

Tại Hội nghị lần thứ Bảy của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025 - 2030, lãnh đạo Thành phố cho biết, Chương trình bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 - 2030 nhằm ngăn chặn xu hướng gia tăng ô nhiễm, suy thoái môi trường; giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách; từng bước khắc phục, cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường, phục hồi chất lượng môi trường; phấn đấu đạt các mục tiêu phát triển bền vững, tạo tiền đề xây dựng Thành phố sạch, xanh và thân thiện môi trường.

Về chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030, Thành phố xác định 22 chỉ tiêu, tập trung vào 3 nhóm nội dung chính. Thứ nhất, về việc chủ động phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn các tác động xấu đến môi trường và các sự cố môi trường, Thành phố phấn đấu tỷ lệ diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ đạt từ 2,5-3% tổng diện tích đất nông nghiệp; 100% khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc đối tượng phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục được kết nối, truyền số liệu trực tiếp về cơ quan quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó là giải quyết các vấn đề môi trường trọng điểm, cấp bách; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường; duy trì, cải thiện chất lượng môi trường: Thành phố phấn đấu kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải lớn; 100% xe buýt, taxi sử dụng năng lượng sạch; chất lượng môi trường không khí được cải thiện qua từng năm; 80% nước thải đô thị được thu gom, xử lý tập trung; từ 85-90% điểm quan trắc trên lưu vực sông Đồng Nai có chất lượng nước đạt mức trung bình trở lên.

Thành phố cũng đặt chỉ tiêu 100% chất thải y tế và chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn môi trường; trên 90% chất thải rắn sinh hoạt được tái chế, xử lý bằng công nghệ hiện đại; chấm dứt tình trạng đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời không đúng quy định; 100% trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học.

Cuối cùng, về việc nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh giảm phát thải khí nhà kính, Thành phố sẽ duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định khoảng 11%; nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong cơ cấu cung ứng và tiêu thụ điện trên địa bàn Thành phố đạt khoảng 15-18%, hướng tới đạt 25% tỷ lệ tiêu thụ điện từ nguồn năng lượng tái tạo. Đặc biệt, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, với mục tiêu khu vực đô thị đạt từ 90-100%, khu vực nông thôn đạt từ 80-90%.