TP Hồ Chí Minh: Khu công nghệ số tập trung sẽ tạo động lực phát triển kinh tế sáng tạo

Trong nhiều năm qua, TP Hồ Chí Minh luôn là một trong những địa phương tiên phong trong xây dựng hạ tầng thông tin và phát triển ngành công nghệ số (CNS). Với vị thế là trung tâm kinh tế, công nghiệp lớn, TP sớm hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ, từng bước xây dựng các khu CNS và khu công nghệ cao (CNC), tạo nền tảng cho quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dựa nhiều hơn vào tri thức và công nghệ.

Trong số các mô hình đã được hình thành, Công viên phần mềm Quang Trung được xem là một điểm sáng nổi bật. Mô hình này không chỉ thu hút nhiều doanh nghiệp CNS trong nước và quốc tế mà còn tạo ra một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh về hạ tầng, doanh nghiệp, nhân lực và dịch vụ công nghệ. Cùng với Khu CNC và Khu công nghệ phần mềm ĐH Quốc gia, các mô hình này góp phần tạo nên nền móng cho hệ sinh thái công nghệ của TP.

Tuy nhiên, trước tốc độ phát triển nhanh của công nghệ và yêu cầu cạnh tranh ngày càng lớn trong khu vực, không gian phát triển hiện hữu đang đứng trước những giới hạn nhất định. Các KCNSTT chưa hình thành được những trung tâm có quy mô và sức cạnh tranh tương xứng với các đô thị công nghệ lớn trong khu vực và thế giới. Sự liên kết giữa các khu cũng chưa thật sự đồng bộ, trong khi nguồn lực đầu tư cho hạ tầng và hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, vẫn còn hạn chế.

Việc xây dựng thêm các KCNSTT vì vậy được xem là một hướng đi nhằm khắc phục những “điểm nghẽn” này. Điểm đáng chú ý là mô hình mới không chỉ tạo thêm mặt bằng cho doanh nghiệp công nghệ, các KCNSTT được định hướng trở thành hệ sinh thái tích hợp giữa nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, sản xuất, đào tạo và thương mại hóa công nghệ. Đây cũng sẽ là không gian để thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Một yếu tố khác được TP nhấn mạnh là hạ tầng số và năng lượng xanh, thông minh. Các khu mới hướng tới xây dựng môi trường hoạt động hiện đại, ổn định, hiệu quả và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững. Việc tích hợp không gian nghiên cứu, sản xuất CNC, doanh nghiệp khởi nghiệp và đào tạo được kỳ vọng tạo thành chuỗi giá trị liên tục, từ ý tưởng, nghiên cứu đến sản phẩm, thị trường và thương mại hóa.

Đặc biệt, quá trình phát triển các KCNSTT sẽ được kiểm soát chặt chẽ để tránh nguy cơ chính sách bị lợi dụng cho mục tiêu phát triển bất động sản. Mục tiêu là phát triển công nghệ, doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với những hoạt động có giá trị gia tăng cao, chứ không phải khai thác quỹ đất.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, khi được hình thành và kết nối với chuỗi Công viên phần mềm Quang Trung hiện hữu, các KCNSTT sẽ tạo nên một mạng lưới không gian công nghệ có tính liên kết cao. Từ đó, TP Hồ Chí Minh có thể phát huy lợi thế về hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, lực lượng lao động chất lượng cao và cộng đồng khởi nghiệp năng động để hình thành một trung tâm đổi mới sáng tạo có khả năng lan tỏa tới toàn vùng Nam Bộ.

Xa hơn, các KCNSTT cũng được kỳ vọng trở thành một cấu phần quan trọng trong quá trình xây dựng TP thành đô thị thông minh, một “bộ não số” kết nối các nguồn lực tri thức, công nghệ, nhân lực, vốn đầu tư… để TP có thể vươn lên trở thành trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á và khu vực.