TP Hồ Chí Minh: Không được buộc người dân cung cấp lại giấy tờ đã được số hóa, kết nối trên hệ thống
Hiện đã có 18 nhóm hồ sơ được phép khai thác trực tiếp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thay cho bản giấy như căn cước công dân, thông tin cư trú, giấy phép lái xe, sổ bảo hiểm xã hội, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, học bạ, văn bằng...
UBND TP Hồ Chí Minh vừa yêu cầu các cơ quan, đơn vị khi giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân hoặc doanh nghiệp nộp lại những giấy tờ mà thông tin đã được số hóa và đã kết nối trên các hệ thống dữ liệu của Nhà nước.
Quy định này được đưa ra cùng với việc Thành phố cập nhật danh mục các loại giấy tờ có thể thay thế bằng dữ liệu điện tử. Hiện đã có 18 nhóm hồ sơ được phép khai thác trực tiếp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thay cho bản giấy. Trong đó có nhiều loại giấy tờ quen thuộc như căn cước công dân, thông tin cư trú, giấy phép lái xe, phiếu lý lịch tư pháp, sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy tờ hộ tịch, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, học bạ, văn bằng, sổ sức khỏe điện tử và nhiều giấy tờ chuyên ngành khác.
Điều này đồng nghĩa với việc khi người dân thực hiện thủ tục hành chính, cơ quan tiếp nhận phải chủ động tra cứu và sử dụng dữ liệu đã có trên hệ thống. Người dân không phải in ấn, photo hay nộp lại các loại giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có sẵn dữ liệu. Chỉ trong trường hợp dữ liệu điện tử chưa được kết nối, chưa có trên hệ thống hoặc thông tin còn thiếu, chưa chính xác thì mới được yêu cầu bổ sung hồ sơ giấy.
Song song đó, UBND TP Hồ Chí Minh cũng yêu cầu các sở, ngành và đơn vị liên quan rà soát toàn bộ thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý để tiếp tục mở rộng danh mục hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu điện tử. Đồng thời, đẩy nhanh việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống nhằm giảm tối đa giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp.

Mục tiêu của Thành phố là biến dữ liệu số thành nguồn thông tin chính trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, thay vì tiếp tục dựa vào hồ sơ giấy như trước đây. Đây được xem là một bước quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của TP Hồ Chí Minh, giúp giảm thời gian đi lại, giảm chi phí sao y, công chứng và hạn chế tình trạng người dân phải nhiều lần cung cấp cùng một loại giấy tờ cho các cơ quan khác nhau.
Trước đó, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có chỉ đạo về việc tái sử dụng thông tin, dữ liệu đã được kết nối và chia sẻ giữa các cơ quan nhà nước. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tuyệt đối không được yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc các giấy tờ đã được tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Theo chỉ đạo của Chính phủ, các cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác dữ liệu để giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời công khai danh mục những giấy tờ đã được thay thế bằng dữ liệu điện tử để người dân dễ theo dõi và giám sát. Trường hợp cán bộ, công chức vẫn yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã có trên hệ thống, gây phiền hà hoặc phát sinh thủ tục không cần thiết, sẽ bị kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý theo quy định.

Theo Luật sư Lê Huy Hoàng, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, quy định mới này là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, giúp giảm đáng kể thời gian, chi phí và công sức cho người dân. Thực tế thời gian qua, dù nhiều thông tin đã được lưu trữ trong các cơ sở dữ liệu của Nhà nước, người dân vẫn thường phải photo, công chứng và nộp lại nhiều loại giấy tờ khi thực hiện các thủ tục khác nhau, gây không ít phiền hà và tốn kém.
Ông cho rằng việc cho phép cơ quan nhà nước chủ động khai thác dữ liệu điện tử thay thế hồ sơ giấy sẽ đặc biệt có ý nghĩa đối với những người thường xuyên thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai, bảo hiểm, hộ tịch hoặc đăng ký kinh doanh... Không chỉ tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, chủ trương này còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp hơn. Khi dữ liệu đã được số hóa và kết nối giữa các hệ thống, trách nhiệm tra cứu, xác minh thông tin cần thuộc về cơ quan giải quyết thủ tục hành chính. Đây là cách tiếp cận phù hợp với mục tiêu chuyển đổi số, đồng thời chấm dứt tình trạng người dân phải nhiều lần cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có sẵn…