TP Hồ Chí Minh giữ nguyên 168 phường, xã, đặc khu trong giai đoạn hiện nay

Theo kết luận, cùng với việc duy trì ổn định địa giới hành chính cấp xã, Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Thành phố sẽ rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan Trung ương, TP Hồ Chí Minh và cấp xã; đồng thời phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan.

Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu đề cao tính chủ động, tự chủ và trách nhiệm của chính quyền cấp xã, qua đó nâng cao năng lực giải quyết công việc ngay từ cơ sở. Thành phố cũng phải tập trung khắc phục những tồn tại, hạn chế, khó khăn và vướng mắc phát sinh trong thực tiễn vận hành mô hình chính quyền hiện nay.

Mục tiêu được đặt ra là đến cuối năm 2026, TP Hồ Chí Minh cơ bản giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ cơ sở thuộc thẩm quyền. Các chủ trương, quy định của Trung ương, trong đó có Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Phát triển đô thị, sẽ được vận dụng, cụ thể hóa phù hợp với điều kiện thực tế của Thành phố.

Trước đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã tổng hợp kết quả tự rà soát, đánh giá thực trạng và đề xuất của 168 phường, xã, đặc khu, cho thấy 165 đơn vị đề xuất giữ nguyên hiện trạng. Ba đơn vị gồm phường Khánh Hội, phường Xóm Chiếu, thuộc địa bàn Quận 4 cũ và xã Long Sơn, thuộc địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, đề xuất phương án sáp nhập, điều chỉnh với các đơn vị hành chính cấp xã giáp ranh. Tuy nhiên, UBND thành phố đề nghị cả ba đơn vị này tiếp tục được giữ nguyên.

Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh trở thành đơn vị hành chính loại đặc biệt, có quy mô dân số hơn 16 triệu người và có 168 đơn vị hành chính cấp xã. Theo UBND TP Hồ Chí Minh, việc tiếp tục giữ nguyên hiện trạng trong giai đoạn trước mắt là cần thiết để ổn định tổ chức bộ máy, quản lý tài sản công, tài chính - kế toán, hệ thống thông tin và dữ liệu tài chính - ngân sách.

Bởi sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động tại các phường, xã, đặc khu cơ bản ổn định, liên tục và thông suốt, chưa ghi nhận những bất hợp lý đáng kể. Người dân và doanh nghiệp cũng đang từng bước thích nghi với tên gọi, địa giới và phạm vi quản lý mới.

Nếu tiếp tục thay đổi đơn vị hành chính vào thời điểm này, thông tin địa chỉ của người dân và doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh trên nhiều hệ thống, hồ sơ và các quan hệ giao dịch dân sự. Việc này có nguy cơ tạo thêm thủ tục, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc giữ nguyên địa giới cũng nhằm tránh xáo trộn tiến độ triển khai các dự án, nhất là những công việc liên quan đến thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, cấp phép xây dựng, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Qua đó, Thành phố có điều kiện tập trung thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong những tháng cuối năm 2026, với trọng tâm là mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%.

Một số địa bàn có đặc thù về phát triển công nghiệp, logistics, thương mại, du lịch, cảng biển hoặc có tính độc lập tương đối như đặc khu Côn Đảo, xã Thạnh An; một số nơi bị chia cắt bởi sông, rạch cũng cần duy trì sự ổn định để thuận lợi trong quản lý. Bên cạnh đó, các địa bàn trọng điểm về quốc phòng - an ninh, an toàn khu, khu đô thị tập trung đông dân cư cần duy trì tổ chức ổn định để có khả năng phản ứng nhanh trong xử lý an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và các vấn đề an sinh xã hội…

Một yếu tố khác được TP Hồ Chí Minh tính đến là Bộ Nội vụ đang được giao nghiên cứu, xây dựng mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu, dự kiến trình Chính phủ vào tháng 10/2026. Sau khi chủ trương và các nguyên tắc, tiêu chí, tiêu chuẩn của mô hình này được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đánh giá, rà soát và lựa chọn những đơn vị hành chính cấp xã đáp ứng yêu cầu.