TP Hồ Chí Minh ghi nhận ý kiến các chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt

Theo Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh, dự thảo Luật được xây dựng thiết kế riêng cho TP HCM dựa trên Thông báo kết luận số 46-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng, đồng thời kế thừa những cơ chế đặc thù hiện hành từ Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển TP HCM và Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội. Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất một cơ chế “mở”, tạo tiền đề áp dụng cho các đô thị đặc biệt khác trong tương lai thông qua nghị quyết của Quốc hội.

Với quy mô gồm 9 chương và 45 điều, dự thảo Luật bao quát toàn diện các lĩnh vực trọng yếu từ tổ chức chính quyền, quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, cho đến liên kết vùng và cơ chế giám sát, nhằm hướng tới việc trao quyền tự chủ cao hơn và xây dựng một thể chế vượt trội mang tầm vóc quốc tế cho TP. Đặc biệt trong đó, dự thảo đề xuất phân quyền triệt để với gần 300 thẩm quyền được giao trực tiếp cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND TP.

Tại Hội thảo, giới chuyên môn đều có chung nhận định rằng dự thảo đã phản ánh rõ tư duy cải cách mạnh mẽ, đánh dấu sự chuyển đổi từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị siêu đô thị hiện đại. Tuy nhiên, để thực sự tạo ra bước đột phá, các ý kiến nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện sâu sắc hơn ở ba trụ cột cốt lõi là thể chế bộ máy, tài chính công và phát triển khoa học công nghệ.

Về mặt thể chế và bộ máy, TS Trần Du Lịch, nguyên Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP HCM và TS Huỳnh Thanh Điền, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành kiến nghị cần có sự chuyển dịch dứt khoát từ cơ chế “phân cấp” sang “phân quyền” toàn diện, nhằm xóa bỏ triệt để cơ chế “xin - cho”. Các chuyên gia đề xuất Quốc hội và Chính phủ nên giao quyền trực tiếp cho chính quyền TP tự quyết định các vấn đề không thuộc lĩnh vực an ninh, đối ngoại và tôn giáo. Đồng thời, HĐND TP cần được trao quyền tự quyết về tổ chức bộ máy và chế độ công vụ, tiến tới việc chuyển các sở thành cơ quan quản lý ngành trực tiếp để tinh giản khâu trung gian, đi kèm với kỹ thuật lập pháp ngắn gọn, dứt khoát.

Trên bình diện khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu công nghệ cao đánh giá cao định hướng dịch chuyển sang nền kinh tế tri thức của dự thảo. Dù vậy, ông cũng chỉ ra rằng văn bản còn thiếu chiều sâu và cần được bổ sung các cơ chế mạnh mẽ hơn liên quan đến dữ liệu đô thị, thử nghiệm AI (sandbox), tài sản số và các mô hình tài chính công nghệ. Đặc biệt, một cơ chế bảo vệ rủi ro dành cho cán bộ và doanh nghiệp khi mạnh dạn thử nghiệm các công nghệ mới là yếu tố thiết yếu để khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo.

Ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM kiêm Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP HCM nhấn mạnh yêu cầu mở rộng các không gian phát triển mới nhằm tạo thêm dư địa tăng trưởng cho TP trong giai đoạn tới. Theo đó, cùng với không gian ngầm, không gian tầm thấp, tầm cao hay không gian ven sông, ven biển, Trung tâm Tài chính Quốc tế được xem là một không gian phát triển chiến lược, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của TP HCM...

Kết luận tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường trân trọng ghi nhận 13 ý kiến phát biểu có giá trị lý luận và thực tiễn từ các đại biểu. Ông nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương mà còn là bệ phóng tạo nền tảng thể chế cho sự phát triển đột phá của TP trong giai đoạn mới. Tổ Biên tập dự thảo Luật sẽ nghiêm túc nghiên cứu và tiếp thu các góc nhìn sâu sắc từ Hội thảo, đặc biệt tập trung vào các nhóm đề xuất về phân cấp, phân quyền, cơ chế thử nghiệm và đổi mới mô hình không gian phát triển, qua đó chuẩn bị một bộ hồ sơ hoàn chỉnh và chất lượng nhất để trình lên cấp có thẩm quyền…