TP Hồ Chí Minh: Dự kiến miễn phép xây dựng một số nhóm công trình đặc thù

Tạo thuận lợi cho hoạt động xây dựng

Theo tờ trình của Sở Xây dựng, bên cạnh các trường hợp đã được miễn GPXD theo Luật Xây dựng (công trình quốc phòng, an ninh; công trình thuộc dự án đầu tư công…), đề xuất mở rộng miễn GPXD với 3 nhóm công trình đặc thù khác để phù hợp đặc điểm quản lý đô thị của TP.

Thứ nhất, với nhóm nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, tổ chức, TP sẽ áp dụng với công trình có quy mô dưới 7 tầng (trên cao độ mặt đất đặt công trình) và tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m². Công trình phải nằm trong khu vực đã có Quy chế quản lý kiến trúc đô thị, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc thiết kế đô thị riêng được phê duyệt.

Với tầng hầm, trường hợp văn bản phê duyệt quy hoạch không quy định tầng hầm, công trình vẫn được phép xây dựng tối đa 1 tầng hầm theo tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn cho công trình lân cận và hạ tầng ngầm, đồng thời thuộc diện miễn GPXD. Nếu chủ đầu tư (CĐT) vẫn có nhu cầu, cơ quan nhà nước vẫn thực hiện cấp GPXD theo thẩm quyền.

Nhóm công trình tạm không dựa trên quy hoạch áp dụng với các công trình tạm tại khu đất công do Nhà nước quản lý, đất đường bộ, hành lang an toàn đường bộ, đất công viên, hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch... Danh mục dự kiến gồm bến bãi, nhà để xe thông minh, nhà vệ sinh công cộng, trạm sạc điện, bến thủy nội địa, công trình tạm khác phù hợp với yêu cầu trật tự, an toàn giao thông, mỹ quan đô thị, lưu thông dòng chảy. Tiêu chí, điều kiện, thời hạn tồn tại cũng như phương án tháo dỡ, di dời sẽ do UBND TP quy định cụ thể.

Nhóm hạ tầng trụ sạc, tủ đổi pin được đề xuất áp dụng với các công trình lắp đặt trên đất phi nông nghiệp hoặc đất do Nhà nước quản lý. Chính sách này nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, tạo điều kiện phát triển nhanh hạ tầng phục vụ Đề án chuyển đổi xanh giao thông của TP. CĐT có trách nhiệm tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành về an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy (PCCC), giao thông.

Công khai dữ liệu, tra cứu số hóa

Theo Sở Xây dựng, trong 6 tháng đầu 2026, toàn TP đã cấp hơn 20.200 GPXD. Việc miễn GPXD với các nhóm công trình đủ điều kiện sẽ góp phần giảm đáng kể khối lượng TTHC trong lĩnh vực xây dựng, giảm thời gian và chi phí cho người dân, DN; tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân thực hiện quyền về chỗ ở, sử dụng tài sản, hoạt động đầu tư, kinh doanh trong phạm vi pháp luật cho phép...

Cùng với việc miễn GPXD, TP sẽ tăng cường công khai dữ liệu và tra cứu số hóa. Sở Quy hoạch - Kiến trúc và các đơn vị liên quan sẽ công khai quy hoạch, chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, đồng thời triển khai phần mềm, ứng dụng tra cứu thông tin quy hoạch trực tuyến. Qua đó, người dân, DN có thể chủ động tra cứu các chỉ tiêu kiến trúc làm căn cứ xây dựng.

Việc miễn GPXD trong các trường hợp trên đồng thời không làm giảm các yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai, quy hoạch, kiến trúc, PCCC, môi trường, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, pháp luật chuyên ngành liên quan.

Khi được miễn GPXD, CĐT vẫn phải thực hiện thông báo khởi công kèm hồ sơ thiết kế đến UBND cấp xã trước khi thi công. Đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc tự tổ chức quản lý thi công, giám sát chất lượng, an toàn lao động, lập hồ sơ hoàn công, thực hiện nghiệm thu theo đúng quy định chuyên ngành. Với công trình nhà ở có tầng hầm hoặc hạ tầng trụ sạc, tủ đổi pin, CĐT và các đơn vị tư vấn, thi công tự chịu trách nhiệm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành trước khi vận hành.

UBND cấp xã có trách nhiệm công bố công khai các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, quy chế quản lý kiến trúc đã được phê duyệt; phối hợp xác định, cắm mốc giới ngoài thực địa và tổ chức tiếp nhận, vào sổ theo dõi thông báo khởi công của CĐT. Chính quyền cấp xã trực tiếp kiểm tra việc đáp ứng điều kiện miễn phép, kiểm tra sự tuân thủ quy hoạch, kiến trúc, kiểm soát trật tự xây dựng và kịp thời xử lý, yêu cầu dừng thi công hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý khi phát hiện vi phạm.