TP Hồ Chí Minh: Đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm nếu chậm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ
(PLVN) - UBND TP Hồ Chí Minh vừa có quyết định và quy chế mới quy định chi tiết về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất (Quyết định 4490/QĐ-UBND), trong đó ấn định rõ các nguyên tắc tài chính, chất lượng nhà ở và quy trình cưỡng chế… nhằm bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người dân cũng như của Nhà nước, khi thực hiện dự án vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trên địa bàn.
Về một số nguyên tắc tài chính, Thành phố buộc cơ quan, đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm nếu chậm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ. Theo đó, trường hợp đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được phê duyệt thì đương sự còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả.
Trường hợp người dân chưa nhận tiền hoặc khu đất đang có tranh chấp, toàn bộ số tiền đền bù sẽ được chuyển vào tài khoản tiền gửi tại ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm cổ phần chi phối và phần lãi suất không kỳ hạn phát sinh sẽ thuộc về người có quyền sử dụng đất.
Ngược lại, đối với người dân chưa hoàn thành các nghĩa vụ tài chính về đất đai như tiền sử dụng đất hay tiền thuê đất, cơ quan chức năng sẽ khấu trừ trực tiếp số nợ này vào khoản tiền bồi thường về đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại. Tuy nhiên, nhà nước sẽ không khấu trừ các khoản nợ này vào tiền bồi thường chi phí di chuyển, thiệt hại tài sản hay hỗ trợ ngừng sản xuất kinh doanh. Nếu số tiền nợ nghĩa vụ tài chính lớn hơn số tiền được bồi thường, người dân sẽ tiếp tục được ghi nợ phần chênh lệch.
Bên cạnh đó, trong công tác tái định cư, Thành phố cũng siết chặt tiêu chuẩn bàn giao nhà ở và căn hộ với đúng chất lượng thực tế. Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng sẽ phải rà soát, kiểm tra hiện trạng và bắt buộc tổ chức sửa chữa, khắc phục mọi hư hỏng trước khi bàn giao cho người dân. Tiến độ sửa chữa được quy định từ 3 đến 7 ngày đối với các hạng mục nhỏ không cần đấu thầu và kéo dài từ 4 đến 5 tháng đối với các hư hỏng lớn đòi hỏi phải lập dự toán và lựa chọn nhà thầu.
Để đáp ứng tiến độ này, UBND cấp xã phải chủ động rà soát quỹ nhà và thông báo cho Trung tâm Quản lý nhà trước 6 tháng. Việc bàn giao nhà cho người dân chỉ được phép thực hiện trong thời gian 3 ngày sau khi căn hộ đã hoàn tất sửa chữa, đạt đầy đủ điều kiện pháp lý, chất lượng và an toàn sử dụng.
Đồng thời, nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của người dân trong thủ tục cưỡng chế thu hồi đất, quy chế yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt các bước đối thoại và minh bạch thông tin. Trước khi ban hành quyết định thu hồi hay cưỡng chế, chính quyền địa phương phối hợp cùng UB MTTQ phải tổ chức vận động, thuyết phục người dân trong thời gian 10 ngày và toàn bộ quá trình này phải được lập thành văn bản. Nếu người bị cưỡng chế vắng mặt hoặc từ chối nhận quyết định cưỡng chế, cơ quan chức năng phải lập biên bản sự việc với chữ ký xác nhận của đại diện khu phố và UB MTTQ.
Luật sư Lê Huy Hoàng, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh nhìn nhận, Quy chế phối hợp bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của Thành phố là một bước tiến mới trong việc cụ thể hóa nguyên tắc thượng tôn pháp luật và mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân.