TP Hồ Chí Minh có phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp

Bên cạnh đó, Thành phố chính thức kết thúc và chấm dứt hoạt động của 10.795 Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư dưới khu phố, ấp đang duy trì tại 66/168 đơn vị hành chính cấp xã nhằm tuân thủ quy định tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP.

Theo UBND Thành phố, hiện nay, Thành phố còn 66/168 đơn vị hành chính cấp xã (là các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước sắp xếp) đang duy trì 10.795 Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư là chưa phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 2 Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Do đó, để thực hiện đúng quy định và tinh gọn bộ máy, Thành phố xây dựng Phương án triển khai đồng bộ việc sắp xếp khu phố, ấp, thôn, khu dân cư và kết thúc mô hình Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư dưới khu phố, ấp, khu dân cư, trên tinh thần công khai, dân chủ, đúng trình tự thủ tục theo quy định, phù hợp với đặc điểm văn hóa, truyền thống, điều kiện và ổn định tình hình địa phương.

Căn cứ thực trạng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư trên địa bàn và các nguyên tắc sắp xếp, tổ chức lại, quá trình sắp xếp sẽ được thực hiện trên tổng số 5.947 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư hiện hữu. Cụ thể, Thành phố giữ nguyên 1.555 đơn vị do đã đủ tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình. Việc tổ chức lại được thực hiện thông qua sáp nhập hoặc điều chỉnh ranh giới, qua đó thành lập 1.172 đơn vị mới trên cơ sở sắp xếp nguyên trạng khu vực liền kề, và 1.217 đơn vị mới hình thành từ việc chia tách, tổ chức lại. Sau khi hoàn thành, toàn Thành phố sẽ có 3.944 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư, giảm 2.003 đơn vị (tương đương giảm 33,68%) so với trước đây.

Về quy mô dân số, Thành phố khuyến khích các địa phương tổ chức lại khu phố có từ 700 hộ gia đình trở lên; ấp, thôn, khu dân cư có từ 500 hộ gia đình trở lên. Đặc biệt, có 91 khu phố và 23 ấp sở hữu quy mô khổng lồ từ 2.000 đến 25.000 hộ gia đình, chủ yếu tập trung tại các chung cư cao tầng, khu lưu trú công nhân và khu công nghiệp. Nhằm tránh việc chia tách một cộng đồng thành quá nhiều cụm nhỏ và giữ vững tính ổn định trong quản trị dân cư, chính quyền cấp xã đề xuất không chia tách các khu vực này.

Tại địa phương cũng sẽ có 10 đơn vị (gồm 2 khu phố thành lập mới và 8 khu vực giữ nguyên) dù chưa đạt tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình vẫn được bảo lưu. Các khu vực này bao gồm 2 khu phố tại phường Long Nguyên, phường Tân Thành, 3 khu phố tại phường Bình Quới, 2 ấp thuộc xã đảo Thạnh An, 1 thôn tại xã Long Sơn và 2 khu dân cư ở đặc khu Côn Đảo. Nguyên nhân là do các khu vực này mang tính chất đặc thù như địa hình chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, dân cư phân tán hoặc thuộc diện quy hoạch giải phóng mặt bằng, tái định cư.

Quá trình sắp xếp được tuân thủ nguyên tắc tuyệt đối không làm thay đổi địa giới hành chính cấp xã. Tên gọi của khu phố, ấp, thôn, khu dân cư sẽ được kế thừa hiện trạng, chỉ điều chỉnh trong trường hợp trùng tên trên cùng địa bàn hoặc theo nguyện vọng chính đáng của người dân. Một điều kiện tiên quyết để thực hiện sáp nhập là phải thu thập ý kiến người dân, với tỷ lệ tán thành đạt từ 50% tổng số hộ gia đình tại đơn vị đó. Đi đôi với việc tổ chức lại, Thành phố sẽ tiến hành rà soát, bố trí nhân sự mới cho phù hợp, đồng thời tổ chức tri ân đội ngũ tổ trưởng, tổ phó các tổ tự quản đã đóng góp công sức hỗ trợ chính quyền cơ sở thời gian qua…