TP Hồ Chí Minh có Khu Thương mại tự do định hướng tiên phong về thể chế, môi trường đầu tư

Ngày 23/7, UBND TP Hồ Chí Minh đã quyết định thành lập Khu Thương mại tự do của Thành phố gắn cảng biển khu vực Cái Mép Hạ với trên  4.174 ha, chia thành 8 phân khu để phát triển các mục tiêu chuyên biệt của hạ tầng kinh tế cảng biển.

Theo UBND TP Hồ Chí Minh, việc thành lập Khu Thương mại tự do sẽ tạo ra một mô hình tiên phong, thí điểm áp dụng các thể chế vượt trội cùng môi trường đầu tư, thương mại đạt tiêu chuẩn quốc tế nhằm thúc đẩy đổi mới thể chế quản lý nhà nước. Khu vực này cũng được định vị là đầu mối kết nối các hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ của TP Hồ Chí Minh với khu vực và thế giới, tạo động lực tăng trưởng mới để Thành phố trở thành trung tâm kinh tế biển hàng đầu của khu vực Đông Nam Á.

Định hướng phát triển của khu vực này lấy nền kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm trọng tâm, gắn kết chặt chẽ với trung tâm logistics xanh, cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, Cảng trung chuyển Quốc tế Cần Giờ và Cảng hàng không quốc tế Long Thành để tạo thành một chuỗi cung ứng toàn cầu thông suốt. Nơi đây cũng sẽ trở thành trung tâm sản xuất xanh, tập trung xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tích hợp công nghệ tiên tiến, đồng thời là trung tâm đổi mới sáng tạo thu hút nhân tài và là điểm đến đặt trụ sở chính của các tập đoàn đa quốc gia hoạt động trong lĩnh vực logistics, hàng hải và thương mại quốc tế.

Khu Thương mại tự do sẽ đáp ứng đầy đủ các điều kiện của một khu phi thuế quan theo quy định của pháp luật, đáp ứng chuẩn các hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan và quản lý nhà nước trên các lĩnh vực tương ứng. Các chính sách ưu đãi và cơ chế hoạt động được áp dụng dựa trên nền tảng của Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260 của Quốc hội. Đồng thời, UBND Thành phố sẽ tiếp tục đề xuất bổ sung các cơ chế mới nhằm tháo gỡ vướng mắc và tăng tính hấp dẫn cho các nhà đầu tư.

Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh có trách nhiệm quản lý nhà nước trực tiếp, chủ trì xây dựng quy chế hoạt động, triển khai chương trình xúc tiến đầu tư, rà soát nền tảng quản lý trên không gian số. Đây cũng là đầu mối chịu trách nhiệm thẩm định, làm thủ tục đề nghị cấp thị thực, thẻ tạm trú cho người nước ngoài là chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và lao động trình độ cao cùng gia đình của họ theo các quy định hiện hành.

Lộ trình phát triển Khu Thương mại tự do được hoạch định phân chia thành ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên từ năm 2026 đến năm 2030 sẽ tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động của các cảng biển, kho bãi và nhà máy trong phân khu hiện hữu. Giai đoạn thứ hai từ năm 2031 đến năm 2035 sẽ ưu tiên đẩy mạnh phát triển hạ tầng, tối ưu hóa quỹ đất để hình thành một hệ sinh thái kinh tế hàng hải có sức cạnh tranh cao trong khu vực, hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động toàn bộ các khu chức năng, hướng tới việc chính thức hình thành Khu Thương mại tự do xanh.

Giai đoạn thứ ba từ sau năm 2035 đặt mục tiêu đưa Khu Thương mại tự do trở thành hạt nhân của Trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ và vươn lên thành cảng trung chuyển lớn nhất cả nước, đạt quy mô vóc dáng tầm cỡ Châu Á và quốc tế.

UBND Thành phố giao Bộ Tư lệnh Thành phố, Công an Thành phố và Bộ đội Biên phòng Thành phố có trách nhiệm phối hợp xây dựng kế hoạch về quốc phòng, an ninh trật tự, trực tiếp quản lý người và phương tiện hoạt động tại khu vực biên giới biển cũng như khu vực cửa khẩu cảng. Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực hai được phân công tham mưu các quy định về quản lý hoạt động ngoại hối và các thủ tục cho phép mở phòng giao dịch ngân hàng nước ngoài tại đây.

Đối với chính quyền địa phương, UBND các phường Tân Phước và Tân Hải trực tiếp thực hiện phương án bồi thường, tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng và phối hợp quản lý nhà nước về quy hoạch, đất đai, môi trường và an ninh trật tự trên địa bàn.

Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ quản lý hệ thống cảng thủy nội địa, hệ thống sông rạch trong khu vực, đồng thời làm đầu mối phối hợp thúc đẩy đầu tư các phân khu chức năng ga đường sắt. Sở Quy hoạch và Kiến trúc chịu trách nhiệm trình UBND Thành phố điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung để cập nhật ranh giới và phân khu của Khu Thương mại tự do nhằm có tính đồng bộ về mặt không gian...