TP HCM ra mắt Quỹ Đầu tư mạo hiểm: Bước tiến thể chế hóa thị trường vốn cho đổi mới sáng tạo

Tham dự sự kiện có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, cùng lãnh đạo UBND TP HCM, đại diện các sở, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.

Thiết lập mô hình pháp lý mới cho quỹ đầu tư mạo hiểm

Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM được thành lập trên cơ sở Nghị định số 264/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Quyết định số 1267/QĐ-UBND của UBND TP HCM. Pháp nhân vận hành là Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM (HCM VIF JSC), hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.

Việc lựa chọn mô hình công ty cổ phần được đánh giá là phù hợp với đặc thù của hoạt động đầu tư mạo hiểm, bảo đảm tính minh bạch, linh hoạt trong quản trị và nâng cao hiệu quả ra quyết định đầu tư. Đây cũng là bước đi nhằm tiệm cận thông lệ quốc tế trong vận hành các quỹ đầu tư chuyên nghiệp.

Cơ chế hợp tác công - tư: Nhà nước “vốn mồi”, thị trường dẫn dắt

Quỹ có vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách TP HCM đóng góp 40% (200 tỷ đồng), phần còn lại huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính.

Cơ cấu này thể hiện rõ mô hình hợp tác công - tư (PPP), trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tạo lập niềm tin và nền tảng ban đầu, còn khu vực tư nhân đóng vai trò quyết định trong việc mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ.

Từ góc độ pháp lý và chính sách, đây là bước chuyển quan trọng từ cơ chế hỗ trợ hành chính sang cơ chế thị trường có điều tiết, phù hợp với xu hướng phát triển của các nền kinh tế đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: “Sự ra đời của Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM là lời giải mang tính đột phá cho bài toán vốn đầu tư giai đoạn sớm, đồng thời cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.”

Theo đó, Thành phố cam kết tạo điều kiện thuận lợi để Quỹ vận hành theo nguyên tắc thị trường, minh bạch, hiệu quả, trở thành “nam châm” thu hút nguồn lực xã hội cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Trong bối cảnh Việt Nam hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó đã xuất hiện một số “kỳ lân”, thị trường đầu tư mạo hiểm dù có bước phát triển nhưng vẫn còn hạn chế.

Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh năm 2021 với tổng vốn đầu tư khoảng 1,4 tỷ USD, thị trường hiện duy trì ở mức 500-600 triệu USD mỗi năm. Đáng chú ý, phần lớn dòng vốn vẫn đến từ các quỹ nước ngoài, trong khi các quỹ nội địa còn hạn chế về số lượng và năng lực tài chính.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hình thành các thiết chế tài chính nội địa đủ mạnh để chủ động dẫn dắt thị trường.

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM là mô hình tài chính mới ở cấp địa phương, cho phép sử dụng vốn nhà nước theo cơ chế “chấp nhận rủi ro có kiểm soát”.

Đây là điểm khác biệt căn bản so với các cơ chế quản lý tài chính truyền thống, vốn đặt nặng yếu tố an toàn. Việc chấp nhận rủi ro trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng được xem là điều kiện tiên quyết để phát triển hoạt động đầu tư mạo hiểm - lĩnh vực vốn gắn liền với tính không chắc chắn nhưng có tiềm năng tạo ra giá trị đột phá.

Định hướng dài hạn: hình thành quỹ quy mô lớn, dẫn dắt hệ sinh thái

Theo lộ trình đến năm 2035, TP HCM đặt mục tiêu nâng tổng vốn điều lệ của Quỹ lên tối thiểu 5.000 tỷ đồng, trong đó nguồn lực xã hội chiếm ít nhất 60%.

Quỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm như: Trí tuệ nhân tạo (AI); Dữ liệu lớn (Big Data); Công nghệ bán dẫn; Công nghệ sinh học; Công nghệ xanh; Tự động hóa, robot; Kinh tế số và kinh tế tuần hoàn. Đây đều là các lĩnh vực có vai trò then chốt trong chiến lược phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố.

Tại lễ ra mắt, Ban tổ chức đã giới thiệu một số dự án khởi nghiệp tiềm năng đầu tiên để xem xét đầu tư, qua đó thiết lập cầu nối trực tiếp giữa Quỹ và cộng đồng startup.

Trong thời gian tới, HCM VIF JSC dự kiến công bố tiêu chí lựa chọn dự án, quy trình tiếp nhận hồ sơ, đồng thời tổ chức các chương trình, cuộc thi và sự kiện kết nối nhằm tìm kiếm các dự án có tiềm năng ứng dụng cao và đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Việc ra mắt Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM không chỉ mang ý nghĩa về mặt tài chính mà còn thể hiện rõ vai trò của chính quyền đô thị trong việc kiến tạo môi trường phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đây được xem là mô hình thí điểm có tính chiến lược, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp, phát triển thị trường vốn mạo hiểm nội địa và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.