TP HCM: Hội thảo bàn giải pháp giữ đà tăng trưởng trong bối cảnh giá xăng dầu biến động

Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố công bố một số kịch bản tăng trưởng

Phát biểu mở đầu Hội thảo, ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM cho biết, hiện tại, các yếu tố chi phối toàn cầu và cả nước là xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn đang bất định. Tuy nhiên, trong 2 tháng đầu năm, kinh tế của TP HCM vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực.

Về tổng cầu, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn tăng trong 2 tháng đầu năm; phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ của tiêu dùng nội địa và các hoạt động dịch vụ. Chi ngân sách của TP cũng tăng, góp phần kích thích nền kinh tế thông qua đầu tư công. Tuy nhiên, hoạt động nhập khẩu của TP có dấu hiệu giảm sút khi đối mặt với gia tăng chi phí, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, đặc biệt chi phí logistics tăng vọt.

Về đầu tư công, giá nguyên vật liệu có xu hướng tăng, nhà thầu e ngại nhận dự án hoặc công trình. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có khả năng chậm lại do những bất ổn địa chính trị.

Từ bối cảnh trên, Viện Nghiên cứu phát triển TP đã đưa ra một số kịch bản tăng trưởng kinh tế của TP. Với kịch bản chiến sự tại một số nơi leo thang và kéo dài, tăng trưởng kinh tế của cả nước dự kiến đạt khoảng 7%, còn TP HCM có thể đạt từ 7,08 - 7,98%. Nếu chiến sự xảy ra trong thời gian ngắn, tăng trưởng kinh tế cả nước có thể đạt khoảng 8%, trong khi TP HCM dự kiến đạt từ 8,08 - 9,04%.

Với kịch bản khả quan nhất, khi căng thẳng được “hạ nhiệt” nhanh, tăng trưởng kinh tế cả nước đạt 9,1%, còn TP HCM có thể đạt 9,19 - 10,28%.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm 2026, TP cần đạt mức tăng trưởng kinh tế ít nhất 10,3% trong 6 tháng đầu năm. Trong kịch bản xấu nhất, chiến sự tiếp tục leo thang, TP HCM cần phấn đấu trong quý II/2026 đạt mức tăng trưởng 12,62 - 13,52%.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP, các kịch bản tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào diễn biến xung đột địa chính trị, tình hình kinh tế toàn cầu và cả nước; đặc biệt là việc TP triển khai các giải pháp, cơ chế, chính sách phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Viện Nghiên cứu phát triển TP đề xuất một số nhóm giải pháp như giải ngân đầu tư công quyết liệt ngay từ quý I; thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu: kích cầu tiêu dùng nội địa, phát triển dịch vụ; thu hút đầu tư FDI và đầu tư tư nhân chất lượng cao; thúc đẩy phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo; kiểm soát rủi ro.

Xem xét thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng năng lượng

Tại Hội thảo, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn đề xuất một số giải pháp giúp TP HCM chủ động ứng phó những biến động năng lượng.

Theo ông Ngân, các cuộc khủng hoảng năng lượng và biến động giá dầu đã từng xảy ra nhiều lần trong lịch sử và nhiều khả năng sẽ tiếp tục lặp lại trong tương lai. Mỗi khi giá dầu tăng mạnh, chi phí sản xuất và vận chuyển cũng tăng theo, kéo theo áp lực lạm phát và ảnh hưởng đời sống người dân, hoạt động của DN.

Ông Ngân cho rằng, TP từng trải qua nhiều giai đoạn khó khăn nhưng vẫn vượt qua nhờ giữ được sự ổn định về kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội. Điển hình là giai đoạn dịch Covid-19 khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, hoạt động kinh tế đình trệ, song TP đã từng bước phục hồi và tiếp tục duy trì vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Trước những biến động hiện nay, ông Ngân đề xuất TP cần tăng cường kiểm soát giá, tránh đầu cơ, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, đẩy mạnh các chương trình tiết kiệm năng lượng. Bên cạnh đó, triển khai các chính sách hỗ trợ an sinh như trợ giá giao thông công cộng, bình ổn giá lương thực - thực phẩm, qua đó góp phần giảm áp lực chi phí cho người dân.

Về dài hạn, TP cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang hạ tầng xanh và năng lượng sạch, giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Việc phát triển hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới metro, cũng là giải pháp quan trọng nhằm giảm nhu cầu sử dụng xăng dầu.

Ông Ngân đề xuất TP thành lập một nhóm ứng phó khủng hoảng năng lượng do một Phó Chủ tịch UBND TP làm trưởng nhóm, với sự tham gia của các sở, ngành liên quan. Nhóm này có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng và kịp thời đưa ra các biện pháp ứng phó khi xảy ra biến động, qua đó góp phần bảo đảm ổn định kinh tế - xã hội của TP.

Từ các ý kiến tại Hội thảo, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được xác định cần chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh các động lực truyền thống, TP cần phát triển các động lực mới như trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển, công nghệ cao, chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo đột phá, đồng thời kéo theo DN Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Được nhấn mạnh, tăng trưởng nhanh phải gắn với tính bền vững và khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, trong đó an ninh năng lượng là huyết mạch của nền kinh tế. TP sẽ chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó về cung ứng điện, xăng dầu, khí thiên nhiên hóa lỏng LNG.