TP HCM: Hoàn thiện cơ chế huy động các nguồn lực phát triển khoa học, công nghệ

TP HCM: Hoàn thiện cơ chế huy động các nguồn lực phát triển khoa học, công nghệ
Một góc Khu công nghệ cao TP HCM. (Ảnh: Trường Giang)

(PLVN) - Nhằm cụ thể hóa các thẩm quyền được Luật Phát triển đô thị quy định, UBND TP HCM đang hoàn thiện dự thảo về việc huy động, sử dụng nguồn lực từ tài trợ, hỗ trợ, hình thức hợp tác công - tư (PPP) và các hình thức khác trong lĩnh vực KHCN, ĐMST & CĐS.

Cơ chế này được xây dựng nhằm mở rộng khả năng huy động nguồn lực xã hội, nhất là nguồn vốn tư nhân, cho các dự án KHCN, ĐMST & CĐS; tạo cơ sở pháp lý để triển khai các mô hình hợp tác, thử nghiệm công nghệ mới trên địa bàn.

Theo đánh giá, thực tiễn phát triển tại TP cho thấy, nhu cầu đầu tư cho hạ tầng số, nghiên cứu và ĐMST ngày càng lớn. Trong khi đó, việc huy động nguồn lực xã hội hóa cho các dự án quy mô lớn vẫn còn những hạn chế, nhất là với các lĩnh vực có mức độ rủi ro công nghệ cao, vòng đời sản phẩm ngắn, nhu cầu đầu tư lớn.

Theo dự thảo, một nội dung trọng tâm là mở rộng phương thức PPP và các mô hình hợp tác đa bên; xây dựng cơ chế khai thác hiệu quả tài sản công tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Các viện nghiên cứu, trường đại học công lập có thể sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, dữ liệu sẵn có để tham gia các dự án PPP hoặc liên doanh, liên kết với DN. Dự thảo cũng đề xuất cơ chế tính chi phí khấu hao tài sản công vào phương án tài chính của dự án, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tài sản công và tăng tính tự chủ tài chính cho các đơn vị.

Một nội dung khác được đề xuất là cơ chế hỗ trợ từ ngân sách TP với các dự án đáp ứng điều kiện theo quy định. Theo dự thảo, mức vốn ngân sách tham gia có thể lên đến 60% tổng mức đầu tư với một số trường hợp. Với các công nghệ lõi, có mức độ rủi ro cao trong giai đoạn nghiên cứu, đề xuất cơ chế hỗ trợ kinh phí tối đa 80% tổng mức đầu tư theo phương thức khoán chi dựa trên sản phẩm, kết quả đầu ra. TP cũng dự kiến kết hợp nguồn vốn ngân sách với Quỹ Phát triển KH&CN của DN, Quỹ đầu tư mạo hiểm TP để cùng tham gia đầu tư, hỗ trợ các dự án có tiềm năng...

Đặc biệt, TP sẽ thiết lập cơ chế thử nghiệm Sandbox, loại trừ trách nhiệm pháp lý và bảo vệ chủ quyền dữ liệu nhà nước, chấp nhận tính rủi ro kỹ thuật khách quan cũng như độ trễ trong nghiên cứu khoa học, thử nghiệm có kiểm soát. Trên cơ sở khoản 2 và khoản 3 Điều 62 Luật Phát triển đô thị, TP sẽ thiết lập cơ chế loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý cho cán bộ, công chức, viên chức khi thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, không vụ lợi và vì sự phát triển chung.

Trước đó, Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP HCM nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã nêu bố trí ít nhất 4 - 5% tổng chi ngân sách hằng năm cho KHCN & CĐS. Việc triển khai quy định này sẽ sử dụng bộ máy chuyên môn hiện có của Sở KH&CN, Sở Tài chính, các đơn vị liên quan, hoàn toàn không làm phát sinh thêm biên chế hay thủ tục hành chính mới.

Dự thảo đang được lấy ý kiến rộng rãi và tham vấn từ các cơ quan. Nếu chính thức ban hành, các quy định này được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt, góp phần đưa TP HCM trở thành trung tâm công nghệ hàng đầu khu vực.

Nguyễn Trường Giang