TP Cần Thơ “chạy nước” mùa khô
Hiện nay, khả năng cung cấp nước sạch TP Cần Thơ chỉ đáp ứng khoảng 80% nhu cầu đô thị và chỉ 68% khu vực nông thôn được cấp nước tập trung. Cần Thơ đã kích hoạt các biện pháp khẩn cấp bảo đảm nước sinh hoạt là nhiệm vụ ưu tiên.
Không chỉ là vấn đề hạ tầng
Trước áp lực hạn hán và xâm nhập mặn dự báo gay gắt trong năm 2026, UBND TP Cần Thơ đã ban hành chỉ đạo yêu cầu tổ chức thực hiện các biện pháp khẩn cấp để bảo đảm cấp nước sinh hoạt, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán.
Thay vì cách làm thụ động, thành phố chuyển sang tư duy “ứng phó tình huống”. Các đơn vị cấp nước phải kiểm tra toàn bộ nhà máy, trạm cấp, mạng lưới ống; sửa chữa, nâng cấp, bảo đảm cấp nước liên tục. Các giếng khoan dự phòng chống mặn phải vận hành định kỳ, sẵn sàng khai thác khi nguồn mặt bị nhiễm mặn.
Trong trường hợp thiếu nước cục bộ, mở điểm cấp nước miễn phí, dùng xe bồn chở nước đến bệnh viện, trường học, khu dân cư trọng điểm.
Đáng chú ý, Cần Thơ cho phép một số công trình khai thác vượt lưu lượng cấp phép trong tình huống khẩn cấp, kèm cơ chế báo cáo và giám sát chặt chẽ. Đây là quyết định mang tính “linh hoạt”, đặt nhu cầu dân sinh lên trên thủ tục hành chính.
Ở khu vực nông thôn, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn được khoan bổ sung 1-2 giếng/trạm để dự phòng, đồng thời vận hành tạm thời các giếng thăm dò nhằm kịp thời cấp nước cho người dân.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn câu chuyện ở góc độ “thiếu công trình” sẽ bỏ qua bản chất vấn đề. Cần Thơ hiện chịu áp lực kép: nguồn nước mặt suy giảm do biến đổi dòng chảy và xâm nhập mặn đến sớm hơn. Trong khi nhu cầu nước tăng nhanh theo tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa. Hệ thống cấp nước được thiết kế cho một quy mô dân số và sản xuất của quá khứ nay phải gồng mình đáp ứng tương lai.
Từ “chữa cháy” đến chiến lược dài hạn
Vì thế, các giải pháp trong công văn không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn mang tính quản trị. Nước sạch giờ đây không còn là nhiệm vụ riêng của doanh nghiệp cấp nước, mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính quyền. Cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến khí tượng; Sở Y tế kiểm soát chất lượng nước; Sở Công Thương bảo đảm cấp điện ổn định cho nhà máy nước; Chính quyền cơ sở tuyên truyền người dân tích trữ, sử dụng tiết kiệm, tổ chức cấp nước luân phiên khi cần thiết…
Trước đó, ngày 27/1, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ thông tin, TP Cần Thơ đang khẩn trương triển khai 37 điểm cấp nước sạch miễn phí hoạt động trước Tết Nguyên đán cho người dân vùng ven biển ảnh hưởng bởi khô hạn và xâm nhập mặn.
Song song với những biện pháp khẩn cấp chỉ giúp thành phố “qua cầu” thì về lâu dài, Cần Thơ đã và đang chuẩn bị chiến lược giảm phụ thuộc nước ngầm, tăng đầu tư nguồn nước mặt ổn định, kết nối liên vùng với Hậu Giang, Sóc Trăng, Kiên Giang (cũ); đồng thời phát triển hệ thống dự phòng cho các kịch bản mặn cực đoan.