Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật sẽ là đợt sinh hoạt chính trị - pháp lý sâu rộng

Ngay sau Phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật vào chiều muộn 9/4, sáng ngày 10/4, lãnh đạo Bộ Tư pháp - Cơ quan được giao nhiệm vụ Thường trực Ban Chỉ đạo  đã có cuộc họp với các đơn vị chuyên môn để khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao. 

Tổng rà soát toàn diện, đi vào thực chất

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc với Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật và các cơ quan, đơn vị liên quan về công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định, đợt rà soát lần này có tính chất hoàn toàn khác biệt so với các đợt trước. Nếu như trước đây việc rà soát thường mang tính chuyên đề, kỹ thuật thì lần này là một cuộc “tổng rà soát” toàn diện, đi vào thực chất, với quy mô lớn và yêu cầu cao hơn nhiều.

Theo Thứ trưởng, mục tiêu cốt lõi không chỉ là bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp hay sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, mà quan trọng hơn là phải nhận diện và tháo gỡ các “điểm nghẽn” đang cản trở sự phát triển. Hệ thống pháp luật sau rà soát phải thực sự khả thi, đồng bộ và trở thành nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Đảng, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIII và các chủ trương về đổi mới tổ chức bộ máy, phát triển kinh tế - xã hội.

Nhấn mạnh cách làm, Thứ trưởng yêu cầu phải nhìn nhận đây là một đợt sinh hoạt chính trị - pháp lý sâu rộng. Công tác truyền thông cần được đẩy mạnh để tạo sự đồng thuận xã hội, qua đó khẳng định kết quả rà soát không chỉ là sản phẩm của cơ quan chuyên môn mà là kết tinh của cả hệ thống chính trị.

Xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương

Một điểm được Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh yêu cầu các đơn vị chuyên môn xác định rõ trong các dự thảo Kế hoạch cũng như toàn bộ quá trình triển khai công việc là trách nhiệm của người đứng đầu.

Theo tinh thần Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả rà soát trong phạm vi quản lý. Thứ trưởng nêu rõ, nếu sau này vẫn còn tồn tại những điểm nghẽn mà đợt rà soát không phát hiện thì trách nhiệm trước hết thuộc về người đứng đầu.

Cùng với đó, việc rà soát phải gắn chặt với yêu cầu phân cấp, phân quyền. Đối với cấp cơ sở như xã, phường, hướng dẫn cần đơn giản, dễ hiểu, tránh tình trạng “học thuật hóa” khiến cán bộ khó triển khai. Tinh thần xuyên suốt là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, từ đó đánh giá đúng những quy định còn thiếu khả thi, gây cản trở trong thực tiễn.

Về tổ chức triển khai, Thứ trưởng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, xây dựng các sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, video hướng dẫn, tọa đàm chuyên gia; đồng thời vận hành hiệu quả chuyên mục tổng rà soát trên Cổng Pháp luật quốc gia cũng như sơ đồ hóa các nhóm nhiệm vụ để dễ kiểm soát, kiểm đếm cụ thể các nhóm việc. Các đoàn kiểm tra cũng sẽ nên tổ chức tại các Bộ, ngành và địa phương trọng điểm nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã thảo luận cụ thể về kế hoạch triển khai, với sự thống nhất cao về các nội dung trọng tâm.

Về tập huấn và hướng dẫn, các đại biểu nhất trí tổ chức hội nghị hướng dẫn đến tận cấp xã, chia thành hai nhóm đối tượng gồm các Bộ, ngành, hiệp hội và 34 tỉnh, thành phố. Tài liệu tập huấn sẽ được số hóa, tích hợp mã QR để thuận tiện tra cứu và sử dụng.

Để nâng cao chất lượng báo cáo, dự kiến sẽ tổ chức một số hội thảo chuyên đề, tập trung vào các lĩnh vực còn nhiều vướng mắc như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế tư nhân; giáo dục, y tế; cải cách thủ tục hành chính... Đây được xem là những “điểm nóng” cần được mổ xẻ sâu để đưa ra kiến nghị xác đáng.

Lộ trình thực hiện cũng được xác định rõ theo hai giai đoạn. Trong giai đoạn đầu (dự kiến từ tháng 7 đến tháng 8), các Bộ, ngành, địa phương sẽ gửi báo cáo sơ bộ; Ban Chỉ đạo sẽ tổng hợp và tổ chức các hội nghị theo vùng để lấy ý kiến, phản biện. Giai đoạn hai (dự kiến từ tháng 11 đến tháng 12) sẽ hoàn thiện báo cáo tổng thể trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến, trình Chính phủ và Quốc hội. Bên cạnh đó, Tổ công tác cũng đề xuất nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế thông qua các đoàn khảo sát tại một số quốc gia nhằm học hỏi cách thức xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại và tháo gỡ các rào cản pháp lý phục vụ phát triển.

Về nguồn lực, các đại biểu tán thành việc phải phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để bảo đảm kinh phí cho toàn bộ hoạt động, đồng thời thành lập các nhóm giúp việc chuyên sâu, huy động chuyên gia đầu ngành tham gia nhằm nâng cao chất lượng khoa học của các báo cáo.

Các đại biểu cũng thống nhất cao về yêu cầu hành động quyết liệt, thực chất, tránh hình thức. Đợt tổng rà soát lần này được kỳ vọng không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật, mà sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng để hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo động lực cho phát triển bền vững của đất nước.