Tổng rà soát 474 văn bản trong lĩnh vực khoa học và công nghệ

Đánh giá độc lập kết quả rà soát theo 6 nhóm tiêu chí

Sáng 21/7, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp thẩm định đối với báo cáo sơ bộ về kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện cơ quan chủ trì thẩm định, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) Hoàng Xuân Hoan - Chủ tịch Hội đồng cho biết, thực hiện nhiệm vụ đánh giá độc lập, khách quan đối với kết quả tổng rà soát thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ do Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện, Bộ Tư pháp đã thành lập nhóm nghiên cứu kết quả tổng rà soát, đề xuất xử lý hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Nhóm nghiên cứu gồm 17 thành viên, do Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) làm Trưởng nhóm. Thành viên nhóm gồm đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan như Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ và các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực pháp luật.

Cũng theo đại diện Bộ Tư pháp, Hội đồng thẩm định có trách nhiệm cho ý kiến đối với hai nội dung chính gồm kết quả tổng rà soát của Bộ Khoa học và Công nghệ và báo cáo chuyên đề rà soát về lĩnh vực khoa học, công nghệ do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng.

Qua rà soát sơ bộ, tổng số văn bản thuộc phạm vi tổng rà soát của Bộ Khoa học và Công nghệ là 474 văn bản, từ luật đến thông tư của Bộ trưởng. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất 103 văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ một phần; 9 văn bản cần ban hành mới; 19 văn bản đề xuất bãi bỏ toàn bộ.

Việc thẩm định được thực hiện trên cơ sở các yêu cầu tại Hướng dẫn số 06 của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tập trung vào 6 tiêu chí gồm: sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tính tương thích với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; việc cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hành nghề, đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính bất hợp lý; các quy định chưa rõ ràng, chưa phù hợp thực tiễn, gây khó khăn trong áp dụng; và những vấn đề chưa có quy định pháp luật điều chỉnh cần được bổ sung.

Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất 9 văn bản cần ban hành mới

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Khoa học và Công nghệ) Nguyễn Hữu Quân cho biết, trong tổng số 474 văn bản được rà soát có 15 luật, 1 nghị quyết của Quốc hội, 51 nghị định, 44 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 363 văn bản cấp bộ.

Theo ông Nguyễn Văn Quân, đây là số lượng văn bản ở mức tương đối trong tổng thể hệ thống văn bản cần rà soát của các Bộ, ngành. Trong quá trình thực hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục cập nhật, điều chỉnh về số lượng, tên gọi văn bản để bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành.

Kết quả bước đầu cho thấy, đối với các văn bản không theo chế độ mật, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định có 131 văn bản quy phạm pháp luật cần ban hành mới, bổ sung, thay thế, tạm ngừng hiệu lực hoặc bãi bỏ một phần.

Đối với 9 văn bản đề xuất ban hành mới, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết các nội dung này liên quan đến việc hoàn thiện quy định tại hai nghị định và Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Mặc dù Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mới được ban hành năm 2025 nhằm thể chế hóa yêu cầu tại Nghị quyết số 57, nhưng qua quá trình triển khai đã phát sinh một số vấn đề cần tiếp tục điều chỉnh để bảo đảm tính đồng bộ.

Về phương pháp thực hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ đang tiếp tục hoàn thiện báo cáo, tiếp thu ý kiến góp ý của các đơn vị. Một số nội dung cần điều chỉnh chủ yếu liên quan đến tên gọi, căn cứ pháp lý của văn bản nhằm bảo đảm thống nhất với các quy định mới.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thẳng thắn nhìn nhận đây là cuộc tổng rà soát có quy mô lớn, lần đầu tiên triển khai nên trong quá trình thực hiện còn gặp khó khăn, nhất là việc đánh giá, phân loại các kiến nghị có mức độ khác nhau. Bộ mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến của Hội đồng thẩm định để hoàn thiện kết quả rà soát với tinh thần cầu thị, bảo đảm chất lượng và tiến độ được giao.

Tiếp tục làm rõ nhiều nội dung, ưu tiên xử lý các vấn đề cấp thiết

Các thành viên Hội đồng thẩm định kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ đã tập trung đánh giá phạm vi, chất lượng rà soát, đồng thời đề nghị tiếp tục làm rõ các nội dung liên quan đến tính thống nhất của hệ thống pháp luật, yêu cầu phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và tháo gỡ điểm nghẽn trong thực tiễn. Đánh giá dự thảo báo cáo, nhiều ý kiến cho rằng việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này được triển khai trên quy mô lớn, do đó khó tránh khỏi những khó khăn, lúng túng ban đầu. Tuy nhiên, thông qua quá trình thực hiện sẽ tiếp tục phát hiện vấn đề để hoàn thiện phương pháp và nâng cao chất lượng rà soát.

Kết quả tổng rà soát của Bộ Khoa học và Công nghệ đã đáp ứng yêu cầu bước đầu về phạm vi và mức độ bao quát, bao trùm nhiều lĩnh vực quản lý sau khi hợp nhất như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện...

Tại cuộc họp, TS Hoàng Xuân Châu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội đánh giá cao việc nhóm nghiên cứu đã phân tích nhiều nội dung cụ thể đến điều khoản, chỉ ra các vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời tiếp thu kiến nghị từ nhiều nguồn theo đúng yêu cầu của Hướng dẫn số 06. Các đề xuất cũng cơ bản bám sát yêu cầu thực hiện các nghị quyết của Chính phủ về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, theo TS Hoàng Xuân Châu, báo cáo vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, trong đó có nhiều nội dung cần làm rõ thêm về căn cứ pháp lý, phạm vi đánh giá và sự cần thiết phải xử lý. Một số nội dung liên quan đến mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mã bưu chính, vùng cước, quy hoạch tần số theo địa phương và các thủ tục hành chính cần được ưu tiên xử lý sớm để bảo đảm tiến độ thực hiện các nghị quyết liên quan.

Bên cạnh đó, cần rà soát, cập nhật căn cứ pháp lý đối với các quy định đã thay đổi; phân loại rõ các trường hợp văn bản đương nhiên hết hiệu lực do văn bản làm căn cứ đã hết hiệu lực; đồng thời xác định cụ thể lộ trình xử lý đối với từng nhóm vấn đề.

TS Hoàng Xuân Châu cho rằng với những nội dung cần tiếp tục làm rõ, nếu tập trung bổ sung phân tích, hoàn thiện thông tin, vẫn có thể bảo đảm tiến độ hoàn thành báo cáo. Ông cũng đề nghị tiếp tục ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong quá trình rà soát, song song với việc kiểm chứng, đánh giá của chuyên gia để bảo đảm tính chính xác của kết quả.