Tổng công ty Hàng hải Việt Nam- Phát triển đội tàu mạnh của quốc gia

Năm 2008, đội tàu Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VINALINES) vượt qua “bão lớn”,  về đích an toàn với việc vận tải 31 triệu tấn hàng hóa, tăng 20% so với năm 2007, góp phần vào tổng doanh thu chung gần 21 nghìn tỷ đồng,  lợi nhuận 1600 tỷ đồng, tăng 41% so với năm trước. Với việc đầu tư đúng hướng, mục tiêu phát triển đội tàu đạt 2,6 triệu tấn vào năm 2010 đang trở thành hiện thực.

Đầu tư đúng hướng

      

Năm qua, các thành viên VINALINES đầu tư mua và đóng mới 22 tàu biển với tổng trọng tải khoảng 580 nghìn tấn (DWT), đưa tổng trọng tải của toàn đội tàu đến thời điểm cuối tháng 12-2008 đạt trên 2,5 triệu DWT, gần bằng mức trọng tải theo mục tiêu đến năm 2010. Việc đầu tư đúng hướng góp phần tăng mạnh sản lượng, cũng như doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp vận tải biển của tổng công ty. Điều đáng nói là trong điều kiện huy động vốn khó khăn hiện nay, việc đầu tư thêm được gần 600 nghìn tấn trọng tải tàu, thể hiện sự nỗ lực và phấn đấu rất lớn của các doanh nghiệp vận tải biển, góp phần thực hiện thành công đề án phát triển tổng công ty giai đoạn 2006-2010, đưa đội tàu VINALINES từng bước phát triển ngang tầm khu vực, nâng cao khả năng cạnh tranh trong giai đoạn hội nhập.

   

Trong ba năm qua, VINALINES đầu tư phát triển đội tàu vận tải biển theo hướng chuyên dùng, hiện đại, tập trung vào tàu hàng khô, trọng tải lớn, tàu chở dầu thô, tàu chở dầu sản phẩm và tàu công-ten-nơ. Chỉ sau ba năm đầu tư, đội tàu VINALINES tăng thêm 1,4 triệu tấn, đưa tổng trọng tải đội tàu lên 2,5 triệu tấn, chiếm 60% tổng trọng tải đội tàu quốc gia. Đây là cố gắng lớn của các đơn vị thành viên VINALINES, bởi tổng trọng tải đội tàu đạt được trong ba năm qua cao hơn tổng trọng tải tàu mà trong vòng 10 năm (1995-2005) VINALINES phấn đấu mới có được.

      

Mặt khác, cơ cấu đội tàu cũng thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng tàu có trọng tải lớn, tuổi tàu trung bình giảm từ 17,5 tuổi năm 2005 xuống còn 16,2 tuổi năm 2008. Đội tàu của tổng công ty vẫn giữ được vai trò nòng cốt của đội tàu biển quốc gia. Riêng đối với chương trình đóng mới 32 tàu biển tại các cơ sở của Tập đoàn Kinh tế VINASHIN, đến hết tháng 12-2008, VINALINES đã nhận bàn giao 24 tàu với tổng trọng tải gần 300 nghìn tấn, đến năm 2010, tổng công ty sẽ nhận bàn giao con tàu cuối cùng của chương trình này.

 

Khó khăn còn nhiều

  

Hiệu quả đầu tư đúng hướng hứa hẹn tương lai tốt đẹp cho đội tàu VINALINES từng bước chiếm lĩnh thị phần vận tải biển nội địa, sẵn sàng chia xẻ thị phần vận tải biển quốc tế với các đội tàu biển các quốc gia mạnh trên thế giới. Tuy nhiên, với dự báo cuộc khủng hoảng tài chính, suy giảm kinh tế sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng mạnh mẽ trong năm 2009, khối lượng tàu đầu tư lớn trong hai năm qua phần nào là gánh nặng trả nợ cho các doanh nghiệp.

 

Trong hai năm 2007, 2008 Tổng công ty Hàng hải Việt Nam đầu tư (mua và đóng mới) 56 tàu, tổng trọng tải hơn 1,4 triệu tấn với tổng mức đầu tư khoảng 1,26 tỷ USD (21300 tỷ đồng). Nếu tính trung bình tỷ lệ vốn vay thương mại để đầu tư 56 tàu nói trên ước khoảng 882 triệu USD (14900 tỷ đồng) chiếm 3/4 tổng vốn đầu tư.

 

Thực tế, có những doanh nghiệp thỏa thuận vay được 90% -100% tổng mức đầu tư dự án, như vậy, với lãi suất vay vào thời điểm nóng nhất của các ngân hàng, thì đây cũng là gánh nặng, trong khi giá cước vận tải những tháng cuối năm 2008 liên tục giảm sút. Trong số 56 tàu đầu tư kể trên có tới 31 tàu hàng khô, trọng tải từ 20-73 nghìn tấn (cỡ handysize và panamax) chiếm 74% tổng mức đầu tư. Đây cũng là  những cỡ tàu chịu ảnh hưởng mạnh nhất trong cuộc khủng hoảng giá cước hiện nay và cũng là những tàu được đầu tư tại thời điểm giá tàu, cũng như lãi suất vay vốn thương mại cao nhất. Đội tàu VINALINES tăng nhanh về trọng tải tàu, nhưng chủ yếu vẫn là tàu chở hàng khô với tỷ trọng tàu dưới 15 nghìn DWT, chiếm 41% đội tàu, lĩnh vực này đang chịu tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới. Đội tàu công-ten-nơ và tàu chở dầu sản phẩm còn nhỏ, phạm vi hoạt động chủ yếu trên những tuyến trong khu vực. Việt Nam nói chung và VINALINES nói riêng vẫn chưa có tuyến liner trực tiếp đến những thị trường xuất nhập khẩu chủ yếu như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và châu Âu…

   

Để hoàn thành mục tiêu phát triển đội tàu đạt 2,6 triệu tấn trọng tải vào năm 2010, các đơn vị thành viên VINALINES tiếp tục đàm phán với các ngân hàng để hạ mức lãi suất cho vay, giãn thời gian trả nợ, tận dụng thời điểm giá tàu đang giảm mạnh để lựa chọn, tìm kiếm những con tàu phù hợp bảo đảm hiệu quả đầu tư. Chính phủ quan tâm, chỉ đạo các tổng công ty lớn của nước ta ưu tiên đội tàu quốc gia nói chung và đội tàu VINLINES nói riêng những hợp đồng vận tải những mặt hàng có sản lượng lớn như than, gạo xuất khẩu, dầu sản phẩm…Hơn ai hết, chính các đơn vị vận tải trong nước coi nâng cao chất lượng dịch vụ tiến tới chiếm lĩnh thị phần vận tải nội địa, nhất là tuyến vận tải công-ten-nơ Bắc- Nam và ngược lại là nhiệm vụ và giải pháp khả thi để phát triển.

 

                                                                                              Anh Tú