Tôn vinh đạo học Việt Nam, lan tỏa tinh thần hiếu học và khát vọng cống hiến

Khơi dậy khát vọng mới cho tương lai

Phát biểu tại chương trình, ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhấn mạnh ý nghĩa của việc nhìn lại dấu mốc 950 năm không chỉ bằng niềm tự hào về quá khứ, mà bằng trách nhiệm với tương lai.

“Chúng ta kỷ niệm 950 năm không chỉ để tự hào về một di sản lâu đời. Mà để từ di sản ấy, khơi dậy một khát vọng mới cho tương lai”, ông Lê Xuân Kiêu nói.

Theo Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, điều được trao truyền qua các thế hệ chính là “mạch nguồn của hiếu học, của trọng đạo, của trọng dụng hiền tài, của khát vọng vươn lên bằng tri thức và bằng chính sự tu dưỡng của mỗi con người”.

Trong thời đại tri thức và công nghệ không ngừng biến đổi, thông điệp của “Khai Văn” vì thế càng có ý nghĩa: tri thức không chỉ làm con người giỏi hơn, mà cần giúp con người tốt hơn; thành công không chỉ tạo ra giá trị cho cá nhân, mà còn cần được chuyển hóa thành những đóng góp cho cộng đồng và đất nước.

Năm 1076, dưới triều Lý, Quốc Tử Giám được thành lập, trở thành trường quốc học đầu tiên của Việt Nam. Cùng với sự phát triển của nền giáo dục và khoa cử, Văn Miếu – Quốc Tử Giám dần trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc.

Trải qua 950 năm, những giá trị được hun đúc từ truyền thống Quốc học không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn được kế thừa, trao truyền và phát huy trong đời sống hôm nay.

Từ ý nghĩa đó, chương trình nghệ thuật “Khai Văn” được tổ chức tại chính không gian di sản Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhằm tôn vinh hành trình phát triển của nền giáo dục và đạo học Việt Nam; khẳng định sức sống của các giá trị văn hiến Thăng Long – Hà Nội; đồng thời lan tỏa tinh thần hiếu học, ý thức rèn luyện nhân cách, khát vọng lập thân, lập nghiệp và trách nhiệm cống hiến cho cộng đồng, đất nước.

Tên gọi “Khai Văn” gợi mở hành trình hoàn thiện con người bằng tri thức và đạo học – từ mở mang tri thức, bồi đắp nhân cách đến nuôi dưỡng chí hướng, khát vọng và tinh thần cống hiến. Đó cũng là hành trình học tập, tu dưỡng và thực hành những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.

Lấy cảm hứng từ truyền thống đạo học ngàn năm tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình được xây dựng xoay quanh năm giá trị bao gồm Khai Tâm – Mở lòng nhân ái; Khai Trí – Mở mang tri thức; Khai Chí – Xây dựng lý tưởng; Khai Nghiệp – Cống hiến bằng nghề nghiệp; Khai Sáng – Lan tỏa giá trị cho cộng đồng.

5 giá trị tạo nên một hành trình xuyên suốt của đạo học: học để hoàn thiện nhân cách, mở mang tri thức, nuôi dưỡng chí hướng, biến tri thức thành hành động và đóng góp những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng, xã hội và đất nước.

Qua đó, “Khai Văn” tiếp nối một tinh thần căn cốt của truyền thống giáo dục Việt Nam: việc học không chỉ nhằm tích lũy tri thức mà còn hướng tới tu dưỡng đạo đức, lập chí và thực hiện trách nhiệm của người có học đối với quốc gia, dân tộc.

Đưa đạo học đến gần hơn với công chúng đương đại

Chương trình “Khai Văn” kết hợp các loại hình nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ biểu đạt đương đại, tạo nên một không gian nghệ thuật giàu chiều sâu văn hóa, lịch sử nhưng vẫn gần gũi với công chúng hôm nay.

Các tiết mục được xây dựng theo một mạch nội dung xuyên suốt, từ khai mở tri thức, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo đến ý chí lập thân, khát vọng cống hiến và trách nhiệm của người tài đối với đất nước.

Thông qua nghệ thuật, những câu chuyện và giá trị gắn với Văn Miếu – Quốc Tử Giám được chuyển tải bằng những phương thức biểu đạt mới, góp phần giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận di sản không chỉ như một dấu tích của lịch sử mà còn như một nguồn cảm hứng cho học tập, sáng tạo và phát triển trong hiện tại.

Việc lựa chọn Vườn Giám làm không gian tổ chức cũng tạo nên sự kết nối trực tiếp giữa chương trình nghệ thuật và di sản. Trong đó, giá trị lịch sử, kiến trúc và cảnh quan của Văn Miếu – Quốc Tử Giám được đặt ở vị trí trung tâm; nghệ thuật và công nghệ trình diễn được sử dụng như những phương tiện hỗ trợ kể chuyện, góp phần làm nổi bật chiều sâu văn hóa của di sản mà không lấn át những giá trị vốn có của di tích.