Tội ác động trời trục lợi trên hàng ngàn hài cốt liệt sỹ ở Đồng Nai

(PLO) - Mỗi một người lính hy sinh không tìm thấy hài cốt, là nỗi đau khôn nguôi không chỉ của một gia đình, mà của cả một dòng họ, cả một đơn vị, một địa phương. Những người mẹ thường day dứt đến không nhắm được mắt khi lìa trần vì chưa tìm thấy hài cốt con. Vậy mà ở đây, hàng trăm người lính đã bị cố tình bỏ lại hàng chục năm dưới lòng đất, hàng ngàn hài cốt Liệt sỹ đã bị xáo trộn xâm hại, chỉ còn bạt ngàn bia mộ hoặc không đề dòng chữ nào, hoặc “Liệt sỹ chưa biết tên”.  
 Ông Phan Ngọc Mậu (trái), người phát hiện ra sự việc động trời. Ông Phan Ngọc Mậu (trái), người phát hiện ra sự việc động trời.

Phòng tuyến Xuân Lộc nơi quân VNCH lập ra hòng “tử thủ” Sài Gòn 43 năm trước, nơi diễn ra những chiến công hiển hách của Quân Giải phóng, nơi hai bên giao tranh đẫm máu và hàng ngàn bộ đội đã ngã xuống, nay có lẽ chỉ còn duy nhất một dấu tích.

Đi từ Bắc vào Nam trên Quốc lộ 1, đoạn qua cầu vượt thị xã Long Khánh (Đồng Nai), nhìn sang phía bên trái, sẽ thấy một cây sung khổng lồ. Cây sung tán rộng hàng trăm m2, cành lá sum suê bốn mùa, mọc trên khu đất hàng ngàn m2 cỏ xanh tươi tốt thuộc khuôn viên Công ty Dâu Tằm tơ Tân Lộc. 

Ông Phan Ngọc Mậu (SN 1952, Giám đốc, kiêm Bí thư chi bộ Công ty) cho hay, cây sung do gió trời đưa đến, tự nhiên mọc, nhưng không tự nhiên khổng lồ. Đó là vì mỗi nắm đất nơi này đều thấm máu các anh hùng liệt sỹ, đều là xương cốt những người ngã xuống cho quê hương đất nước. Cây sung lớn một cách thần kỳ như cột mốc đánh dấu nghĩa địa hàng ngàn Liệt sỹ bị xáo trộn hài cốt, nơi hàng trăm người lính đã bị người ta cố tình bỏ quên.

Linh tính của một cựu binh

Ông Mậu cho hay Công ty Dâu tằm tơ Tân Lộc (thuộc Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn) được thành lập từ đầu những năm 1990, khi Trung ương ra quyết định sát nhập hai xí nghiệp: Xí nghiệp dâu tằm tơ Hàm Tân (Bình Thuận) và Xí nghiệp dâu tằm tơ Xuân Lộc (Đồng Nai). Ông Mậu nhận bàn giao công ty từ tháng 4/1991.

Trước đó, khu đất là nhà xưởng của Xí nghiệp dâu tằm tơ Xuân Lộc. Ông chỉ biết loáng thoáng nơi đây từng xảy ra giao tranh ác liệt, chứ không nghĩ đây chính là một phần phòng tuyến Xuân Lộc, là nghĩa địa tạm chôn cất hàng ngàn liệt sỹ trong chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn.

Câu chuyện động trời bắt đầu được phát giác vào ngày 31/5/1992, khi công ty khởi công xây dựng nhà máy ươm tơ. Thời điểm đó ngành ươm tằm tơ đang lúc “hoàng kim”, phát triển vùng nguyên liệu, cần nhà xưởng rộng hơn. Chiều thứ Bảy 30/5/1992, hồi đó nhà ở Hàm Tân (Bình Thuận), thường lệ ông Mậu sẽ về nhà. Nhưng linh tính mách bảo ông phải ở lại.

Trưa 30/5 công ty cúng để ngày mai khởi công. Khoảng 3h chiều ông Mậu gặp đội thi công trao đổi bàn kế hoạch ngày mai. Ông Mậu hỏi cặn kẽ: “Khởi công ngày mai mấy em có cần thay đổi gì?”. Kỹ sư và đội trưởng trả lời: “Theo bản thiết kế để làm khung kho thì chừa 4m làm đường đi và phía sau 16m”.

Ông yêu cầu chừa thêm 1m để đường đi rộng 5m. Ông Mậu hồi ức: “Có một linh tính mách bảo tôi phải “phá” bản thiết kế vào phút cuối như vậy. Hơn nữa làm đường rộng để xe chuyên chở kén đi vào được thuận lợi, hoặc có xảy ra hỏa hoạn thì xe cứu hỏa vào dễ hơn”.  

Thấy đội thi công thiết kế có vẻ “lăn tăn”, ông thuyết phục mọi người đồng ý với quyết định của mình. Ông tiếp tục hỏi: “Tôi nghe nói đây có thể từng là vùng chiến tranh ác liệt nên có thể có “anh em của mình” hay “người bên kia” tử trận. Mai đào móng định đào sâu bao nhiêu?”. Đội thi công nói đào ngang 40cm, dài 40cm, sâu 40cm, đủ lực để chịu cột như bản thiết kế.

Tội ác động trời trục lợi trên hàng ngàn hài cốt liệt sỹ ở Đồng Nai ảnh 1
Nghĩa trang Long Khánh nay bạt ngàn bia mộ không đề một dòng chữ 

Ông Mậu không chịu, yêu cầu đào sâu 60cm, phát hiện ra vật gì như bình đựng nước, lọ penicilin hoặc bọc ni lông thì phải dừng ngay, không được lấp hay xóa đi. “Vì trước tôi đi cách mạng, biết lúc mình chôn có cạn nhất cũng 60cm. Còn nếu đưa liệt sỹ về chôn cẩn thận thì cũng phải 1,2m. Mà dặn thì dặn vậy thôi, chứ không ai nghĩ mình lại phát hiện ra chuyện động trời như vậy”, ông hồi ức.

Linh tính trên đã hóa sự thật một ngày sau đó. Đúng 8h sáng ngày Chủ nhật 31/5/1992, đội thi công chia làm hai tổ đào hai cột móng khung kho. Mỗi cột cách nhau 4m. Đào đến 9h sáng ngày 30/5/1992, đội thi công phát hiện hai túi nilon nằm dọc theo hố đào, đầu hướng ra Quốc lộ 1. Nếu ông Mậu không quyết định thay đổi bản thiết kế trước đó một ngày, vị trí hố đào sẽ không đụng những túi nilon này.

Ông Mậu kể lại: “Tôi lập tức điện cho chủ tịch huyện Long Khánh là chị Ba Trâm, lúc đó Long Khánh vừa mới tách ra từ huyện Xuân Lộc. Do ngày Chủ nhật nên phải điện vào nhà chị, báo cáo anh em ở đây phát hiện vậy đó”. Chị ấy nói “chắc sót hài cốt liệt sĩ, khoảng 5 – 7 người thôi”.

“Lúc đó tôi cũng chưa hình dung nổi khu vực lại có hàng trăm mộ liệt sỹ bị “sót” ngay hàng thẳng lối. Nếu là mộ phần thì phải có nấm đất lô nhô, chứ sao lại là bãi đất phẳng lì hàng chục năm như vậy. Nhưng vẫn là linh tính thúc đẩy khiến tôi có hành động quyết liệt. Tôi nói: “Chưa rõ ra sao nhưng đề nghị chị báo cho mấy anh bên Phòng Thương binh Xã hội và Huyện đội lại đây ngay phối hợp với bọn tôi”.

Ông Mậu kể tiếp: “Khi chờ cơ quan chức năng trên đường tới, tôi tiếp tục nảy sinh ra một quyết định khác. Hồi đó phía sau khu vực định xây nhà xưởng là một vườn cà phê đã trồng được gần 10 năm, cà phê rất tốt. Công ty có hai máy ủi ĐT75 của Nga, tôi gọi ngay hai tài xế đến cho ủi phá cà phê, phá hai đường mỗi đường 25m. Phá thẳng từ khu vực phát hiện bịch nilon ra phía sau 25m. Nếu đây là nơi chôn cất liệt sỹ hẳn hoi thì sẽ có hàng loạt ngôi mộ khác”. 

Phát hiện động trời

Hai máy ủi được lệnh san bằng vườn cà phê, ủi sâu xuống 40cm, cạo lớp đất mặt. Khi xuống 40cm, ông giật mình thấy đất ngả màu như đất sét. Ông ra lệnh máy ủi dừng lại, để phần việc tiếp theo cho người đào tay.

Trong lúc đó cơ quan chức năng vẫn chưa có mặt. Chỉ hai đường máy ủi, ông Mậu đã phát hiện 25 phần mộ, một bên 12 ngôi, một bên 13 ngôi. Ông lại điện Chủ tịch huyện, cho hay giờ này chưa thấy cơ quan nào đến, trong khi công ty đã phát hiện ra 25 mộ. “Lúc đó bà Ba Trâm mới tá hỏa: “Vậy là do cái đám được thuê bốc cốt Liệt sỹ trước kia”.

Hỏi cặn kẽ, bả mới nói đây từng là nghĩa trang Liệt sỹ tạm. Năm 1978 – 1979 xây dựng nghĩa trang Liệt sỹ chính, tỉnh chỉ đạo Phòng Thương binh Xã hội huyện Xuân Lộc tổ chức đưa anh em về nghĩa trang chính, những nấm mộ này bị “bỏ sót””, ông Mậu kể.

Tội ác động trời trục lợi trên hàng ngàn hài cốt liệt sỹ ở Đồng Nai ảnh 2
Cây sung xanh tốt trên khu đất nơi mỗi nắm đất đều thấm máu xương anh hùng liệt sỹ

Dư luận cả Đồng Nai chấn động. Người ta đã cố tình “bỏ sót” không chỉ là 25 ngôi mộ, mà tổng cộng 192 người lính. Khu vực Công ty Dâu tằm tơ Tân Lộc tọa lạc, 17 năm trước từng là chiến trường, nay lại một lần nữa ngổn ngang như bãi chiến trường. Hàng trăm người thuộc các lực lượng được điều tới tìm kiếm suốt bảy tháng trời.

Thậm chí tất cả các nhà xưởng đều được đào xuống rỗng móng, tới tháng 1/1993 mới kết thúc tìm kiếm. Mộ liệt sỹ bị “bỏ quên” tập trung chủ yếu ở hai khu vực, phía trước 12 ngôi rải rác, phía sau 180 ngôi, tổng cộng 192 hài cốt. 192 người lính 17 năm bị cố tình bỏ quên dưới lòng đất Xuân Lộc, nằm trong võng nilôn, hài cốt vẫn nguyên vẹn.

Khu vực tập trung 180 ngôi mộ thì chôn theo hàng theo lối, cách 4m có một hàng, mỗi ngôi cách nhau 2m50; còn 12 ngôi thì nằm rải rác. 192 Liệt sỹ không thể xác định danh tính, duy nhất ngôi mộ của một Sỹ quan Quân y còn có lọ thủy tinh chứa tờ giấy ghi họ tên, năm sinh, cấp bậc, đơn vị.

Ông Mậu trầm ngâm: “Tới lúc này xâu chuỗi lại thông tin, mới chắp nối được toàn cảnh sự việc. Khu vực đây từng là nghĩa trang Liệt sỹ tạm. Các liệt sĩ chôn ở đây tham gia trận Xuân Lộc giao chiến với Sư đoàn 18 VNCH. Quân ta tấn công từ đầu tháng Tư đến 21/4/1975 mới giải phóng khu vực. Giờ con đường trước công ty có tên 21/4 là như vậy. Mặt trận Xuân Lộc chính là khu vực này. Nhiều liệt sỹ hy sinh, người ta chôn cất tạm ngay tại con hào quân VNCH đào nhằm ngăn xe tăng quân ta”.

“Khi chôn cất ban đầu, bộ phận chính sách làm đàng hoàng, có bia mộ, có sơ đồ, bảng ghi danh tính. Năm 1978 xây dựng xong Nghĩa trang Liệt sỹ Long Khánh cách đây hơn 1km, cấp trên chỉ đạo Ty Thương binh Xã hội và Phòng Thương binh Xã hội đưa hài cốt về nghĩa trang chính tiếp tục lập mộ. Chính quyền huyện thuê một nhóm người làm việc này, đội trưởng là Bảy Hùm, cựu thượng sĩ trung đội trưởng quân VNCH (lính bảo an), còn Ba Mây đội phó là trung sĩ cảnh sát VNCH”.

Vẫn lời ông Mậu: “Một số nguồn tin cho hay cấp trên có giao về đây số tiền công 15 đồng bốc mỗi bộ hài cốt. Nhưng số tiền này bị người thừa hành xà xẻo đi nhiều. Sau đó những người được thuê bốc cốt cố tình san phẳng cả một khu mộ đi để cho xong việc. Chúng bốc cốt phía ngoài rất kỹ lưỡng, sau này quật tung tìm kiếm sót lại có 12 ngôi thôi.

Nhưng phía sau chúng làm ăn gian dối vô cùng, cố tình phá nấm, xóa dấu 180 ngôi mộ, hủy sơ đồ. Lúc đó mới hy sinh mấy năm, hài cốt các Liệt sỹ còn mới, còn “tươi” lắm. Nhưng chúng chỉ ủi nấm, rút bảng tên lên mang sang mộ ở Nghĩa trang Liệt sỹ chính cắm (nghĩa là ở nghĩa trang mới, có những ngôi mộ không có hài cốt - PV) và xóa nấm bên đây, vẫn lấy tiền công bốc mộ như bình thường. Vậy mà chủ tịch huyện hồi đó vẫn ký xác nhận đã hoàn thành di dời mộ”.

Tội ác của những kẻ trục lợi trên máu xương Liệt sỹ chưa dừng lại ở đó. Từ phát hiện động trời này, những nhân chứng đã bắt đầu xuất hiện, tố cáo những tội ác còn nghiêm trọng hơn.

Nhóm phóng viên
Cùng chuyên mục
Phú Thọ cần khẩn trương, quyết liệt, đồng bộ giải pháp để lập trật tự khai thác cát tại khu 2 xã Vạn Xuân (Ảnh: Xuân Hồng).

Tam Nông (Phú Thọ): Mạo danh doanh nghiệp để khai thác cát trái phép

(PLVN) -  Tại khu 2 xã Vạn Xuân, hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển cát trái phép diễn ra rầm rộ, kéo dài, gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân, chính quyền xã áp lực trong quản lý. Điều đáng nói, người khai thác cát đã mạo danh doanh nghiệp được cấp mỏ để khai thác trong khi doanh nghiệp được cấp mỏ đã xin tạm dừng khai thác mỏ cát này.

Đọc thêm

Phát hiện hàng loạt sai phạm tại Cty CP Thanh Út

Nhiều sai phạm tại dự án của Cty Thanh Út nhiều năm chưa được xử lý dứt điểm.
(PLVN) -  Thanh tra tỉnh Hòa Bình vừa công khai thông tin về việc phát hiện Cty CP Thanh Út có một loạt vi phạm như thực hiện dự án chậm tiến độ, xây dựng công trình không phép, vi phạm quy định về đầu tư, quản lý sử dụng đất đai, vi phạm về chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất.

Cty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt lấy hàng loạt khu đất rồi bỏ không: Vi phạm đã được khắc phục ra sao?

Dự án Vườn ươm Cam Ly chậm tiến độ nhiều năm, có công trình vi phạm, nay được làm thủ tục… thuê tiếp.
(PLVN) - Được giao đất để kinh doanh thực hiện dự án nhưng các dự án của Cty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt nhiều năm liền nằm trên giấy. Đến khi các vi phạm được chỉ ra, Cty “khắc phục” bằng cách trả lại đất, lập lại dự án mới thay thế dự án cũ để tiếp tục sử dụng đất; còn nhà đất được giao sai quy định thì chưa tính tới phương án khắc phục.

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn
(PLVN) - Quá trình tổ chức kiểm điểm trách nhiệm việc để xảy ra loạt sai phạm trong thực hiện các dự án và công tác quản lý đất đai theo Kết luận thanh tra 2318/KL-TTr của Thanh tra Chính phủ, Sở Nội vụ Lạng Sơn cho biết, UBND tỉnh này đã thống nhất áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách với ông Bùi Văn Côi, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, nguyên là Chủ tịch UBND TP Lạng Sơn.

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án
(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam ngày 11/9/2021 đăng bài “Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu”, Công ty Cổ phần Điện gió Khe Sanh, chủ đầu tư dự án điện gió Amaccao có văn bản gửi Báo Pháp luật Việt Nam phản hồi một số nội dung.

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?
(PLVN) - Luật sư cho rằng, nếu tranh chấp đất mà hai bên có giấy tờ mua bán đất thì cần xác định bản chất vụ kiện là “tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng đất” chứ không thể là “đòi lại đất cho mượn…”. Nếu xác định sai bản chất vụ kiện sẽ dẫn đến “chệch hướng” trong xác định chứng cứ và cũng như xác định điều luật áp dụng để giải quyết vụ kiện…

Hưng Yên: Dự án V- Green City chưa được cấp Giấy CNQSD đất, đã nhận góp vốn hơn 2.300 lô đất nền, xây dựng nhà ở

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Dự án Khu đô thị phía Bắc đường trung tâm khu đô thị phía Nam quốc lộ 5 (hay còn gọi là Dự án V- Green City) do Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long làm chủ đầu tư chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, song doanh nghiệp này đã phân lô, ký hợp đồng góp vốn hơn 2.300 lô đất nền và xây dựng 213 căn nhà trên đất dự án.

Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu

Các hộ dân khẳng định đã được cấp đất và canh tác ổn định 15 năm.
(PLVN) - 15 năm trước, 25 hộ dân lên vùng đồi núi thuộc xã Húc, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị để ăn ở, trồng cây theo chủ trương kinh tế mới. Đầu tháng 3/2021, họ bất ngờ khi một phần diện tích đất của mình đã bị dự án điện gió san ủi mà không hề nhận được đồng nào đền bù, hỗ trợ.

Hưng Yên: Cần công khai kết luận thanh tra dự án V- Green City và xử lý nghiêm vi phạm

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Trước dấu hiệu vi phạm pháp luật của chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long, năm 2020 Thanh tra tỉnh đã vào cuộc thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai, thuế và các khoản phải nộp Ngân sách Nhà nước đối với dự án V-Green City. Tuy nhiên, khi có kết luận thanh tra sự việc thì UBND tỉnh Hưng Yên lại né tránh cung cấp thông tin liên quan đến vi phạm của chủ đầu tư.

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'
(PLVN) - Công ty (Cty) CP đầu tư hạ tầng Donacoop báo cáo với Đồng Nai “đã đàm phán xong với hãng dược Pfizer”, đã thống nhất giá mua vaccine, đã thống nhất số lượng 15 triệu liều và bàn giao trong tháng 8 và 9/2021. Tuy nhiên, thông tin chính thức từ hãng Pfizer và Bộ Y tế thì lại khác.

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?
(PLVN) - Ngày 29/5/2021, PLVN có bài phản ánh về việc anh Trần Gia Lanh, ngụ tại thôn 6, xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng bị một nhóm đối tượng dùng dao tấn công gây thương tích 15%. Công an huyện Bảo Lâm đã khởi tố bắt tạm giam 4 đối tượng. Tuy nhiên, cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, nạn nhân đã gửi đơn đến cơ quan chức năng.

Nhà máy bê tông không phép tại Lạng Sơn

Bê tông Lạng Sơn xây dựng hoàn thiện hàng loạt hạng mục khi chưa được cấp giấy phép tại dự án ở huyện Chi Lăng.
(PLVN) -  Chưa được cấp phép xây dựng nhưng Cty CP Bê tông Lạng Sơn đã xây dựng hàng loạt các hạng mục công trình của dự án “Nhà máy sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn, sản xuất bê tông thương phẩm và các vật liệu xây dựng bằng bê tông” tại huyện Chi Lăng.

Dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu: Bất thường khi chỉ định liên danh nhà đầu tư

2.811 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước mà tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tham gia giải phóng mặt bằng Dự án sông Cầu là không đúng quy định.
(PLVN) - Theo Thanh tra Chính phủ, các nội dung đánh giá, chỉ định liên danh nhà đầu tư thực hiện Dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu (Dự án) của UBND tỉnh Thái Nguyên là mang tính hình thức, có nhiều dấu hiệu bất thường.