Tòa có được phép "xử nằm" bị cáo?

(PLO) - Dù bác sỹ đã kết luận: Sức khỏe bị cáo bình thường, nhưng bị cáo từ chối mọi câu hỏi của HĐXX, đại diện VKS giữ quyền công tố tại phiên tòa. Trong trường hợp này, tòa phải làm thế nào? Luật có cho phép phiên tòa tiếp tục diễn ra hay không? Vấn đề này đang được dư luận hết sức quan tâm. 
 Tòa có được phép "xử nằm" bị cáo?

Sự việc này xảy ra tại phiên tòa xét xử vụ án “trộm dê” đang được TAND huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận xét xử vào ngày 09/01/2014 và kéo dài trong nhiều ngày. Bị cáo bị truy tố trong vụ án này là bà Trần Thị Kim Nguyệt  (trú thị trấn Lương Sơn, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận). 

Không phải lần đầu

Việc bị cáo từ chối khai báo, nằm vật vạ trong phòng xử án, không phải lần đầu diễn ra trong các phiên tòa hình sự ở nước ta. Trước đây cũng từng có trường hợp, bị cáo cho rằng mình không phạm tội, bị oan nên đập đầu vào vành móng ngựa hoặc bất ngờ “ngất xỉu”, không trả lời bất kỳ câu hỏi nào của HĐXX, đại diện VKS. 

Gần đây nhất là trường hợp của bị cáo Đặng Trần Hoài, bị VKS TP.Hà Nội truy tố về hai tội “Hiếp dâm trẻ em” và “Cướp tài sản”. Cuối năm 2012, TAND TP.Hà Nội đưa vụ án này ra xét xử và HĐXX cũng khá vất vả với bị cáo này. 

Theo báo chí đăng tải vào thời điểm đó, trong suốt phiên xử, bị cáo này la hét, khóc lóc, nằm vật xuống đất không trả lời các câu hỏi của HĐXX, đại diện VKS. Sau khi cho bác sỹ kiểm tra sức khỏe, xác định bị cáo bình thường nên HĐXX tiếp tục phiên tòa, công bố lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra. Kết thúc phiên tòa, HĐXX tuyên án tử hình đối với bị cáo này về hai tội “Hiếp dâm trẻ em” và “Cướp tài sản”.

Trở lại với vụ án “trộm dê” ở huyện Bắc Bình, theo thông tin từ báo chí, ngày 10/01/2014, do bị cáo Nguyệt (đang tại ngoại) không đến tòa nên HĐXX đã cử tổ công tác xác minh và biết bị cáo đang truyền dịch tại trạm y tế thị trấn Lương Sơn. Sau đó, HĐXX trưng cầu một bác sỹ thuộc bệnh viện đa khoa Bình Thuận đến khám cho bị cáo và xác định sức khỏe bình thường nên tòa  tiếp tục phiên xử. 

Sau buổi xét xử hôm đó, HĐXX ra quyết định tạm giam bị cáo để đảm bảo cho việc xét xử. Mấy ngày tiếp theo, phiên tòa diễn ra trong tình trạng hết sức căng thẳng: Bị cáo nằm bất động trên ghế xếp, không nghe, không trả lời HĐXX; còn HĐXX thì lần lượt công bố từng lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra. Đến phần tranh luận, chỉ có VKS và các luật sư của bị cáo tranh luận, còn bị cáo vẫn im lặng, nằm trên ghế xếp.

Luật cho phép xử  

Về nguyên tắc, khi bị cáo thông báo không đủ sức khỏe để tham dự phiên tòa thì HĐXX sẽ cho bộ phận y tế kiểm tra sức khỏe. Nếu cán bộ y tế kết luận, bị cáo không đảm bảo sức khỏe tham dự phiên tòa thì HĐXX sẽ quyết định hoãn phiên tòa. Trong trường hợp, cán bộ y tế kết luận bị cáo vẫn đủ sức khỏe thì tòa tiếp tục xét xử. Do vậy, ý kiến kết luận của cán bộ y tế là căn cứ quan trọng để HĐXX đưa ra quyết định. 

Nếu bị cáo cố tình giả bệnh thì trong trường hợp này bị xem là cố tình gây khó khăn cho hoạt động xét xử, tòa án có thể căn cứ vào điều 79, 80, 88 BLTTHS để ra quyết định bắt bị cáo tạm giam. Trường hợp của bị cáo Nguyệt trong vụ án “Trộm dê” được HĐXX nhận định theo hướng này nên đã ra lệnh bắt tạm giam dù bị cáo nằm bất động trên ghế xếp. Nếu thật sự bị cáo Nguyệt giả vờ bệnh thì việc ra quyết định bắt tạm giam của HĐXX trong trường hợp này là phù hợp với quy định pháp luật. 

Về việc bị cáo Nguyệt từ chối khai báo tại tòa, theo quy định tại điều 209 BLTTHS, HĐXX, KSV giữ quyền công tố tại phiên tòa có quyền công bố lời khai của bị cáo, bị hại, người liên quan và các vật chứng, tài liệu khác để phục vụ cho việc xét xử. 

Hơn nữa, để xác định sự thật của vụ án, ngoài lời trình bày của bị cáo, HĐXX còn phải căn cứ vào các chứng cứ khác được thu thập hợp pháp trong quá trình điều tra, truy tố. Do vậy, bị cáo không chịu khai báo ở tòa thì HĐXX vẫn có quyền sử dụng các chứng cứ khác để xác định bị cáo có tội hay không có tội. Vì vậy, theo quan điểm tôi, trong mọi trường hợp, bị cáo (và cả những đương sự khác), không nên từ chối trả lời các câu hỏi của HĐXX, đại diện VKS, luật sư tại phiên tòa. 

Nếu thấy rằng, bản án của Tòa xét xử đối với mình là không đúng người, đúng tội, bị cáo có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án cấp trên xét xử lại vụ án theo trình tự phúc thẩm. Không nên vì không hài lòng với các cơ quan tiến hành tố tụng mà phản ứng tiêu cực như vậy. Điều này không những không giúp được gì cho bị cáo mà đôi khi còn “lợi bất cập hại”.   

Luật sư Nguyễn Văn Đức
Cùng chuyên mục
Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, xử lý thế nào?

Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, xử lý thế nào?

(PLO) - Hiện nay, không ít người sử dụng lao động (NSDLĐ) nợ tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), không đóng cho các cơ quan bảo hiểm, làm nguời lao động (NLĐ) có nguy cơ không được hưởng những khoản trợ cấp này, ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của họ. Như vậy, nếu NSDLĐ không đóng BHXH bắt buộc cho NLĐ thì sẽ bị xử lý như thế nào?

Đọc thêm

Sớm gỡ vướng mắc trong giải quyết nuôi con nuôi

Ảnh minh họa
(PLO) - Qua 6 năm triển khai Luật Nuôi con nuôi và các văn bản hướng dẫn thi hành cho thấy các thủ tục hành chính về việc nuôi con nuôi hiện nay cơ bản là phù hợp với nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, một số địa phương cũng phản ánh những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ để có thể tăng cường hơn nữa hiệu quả công tác giải quyết việc nuôi con nuôi.

Bản chính kết hôn không phù hợp với giấy tờ khác, xử lý thế nào?

Bản chính kết hôn không phù hợp với giấy tờ khác, xử lý thế nào?
(PLO) - Nghị định 158/2005/NĐ-CP của Chính phủ quy định về đăng ký và quản lý hộ tịch (hết hiệu lực 01/01/2016) có quy định về  điều chỉnh hộ tịch được áp dụng trong trường hợp điều chỉnh nội dung trong các giấy tờ, sổ hộ tịch mà không phải là Sổ đăng ký khai sinh và bản chính giấy khai sinh...

Làm thế nào để đơn phương ly hôn chồng ngoại quốc?

Hình minh họa
(PLO) -Bạn Nguyễn Bùi Trang (Hà Tĩnh) hỏi: Em muốn ly hôn chồng người Malaysia, nhưng ông xã không đồng ý. Trước đây em và chồng đăng ký kết hôn tại Singapore. Hiện em đã về Việt Nam sống một mình được 1 năm rồi. Em muốn ly hôn gấp, cần phải làm sao?.

Hồ sơ đăng ký tàu biển Việt Nam

Giấy chứng nhận đăng ký có thời hạn tàu biển Việt Nam chỉ được cấp một bản chính cho đối tượng được cấp là chủ tàu có tàu biển được đăng ký.
(PLO) - Ông Bùi Văn Bá (Kiên Giang) hỏi: Hồ sơ đăng ký có thời hạn tàu biển Việt Nam gồm những giấy tờ gì? Cách thức và nơi nộp hồ sơ, trình tự nhận và xử lý hồ sơ như thế nào?

Thẩm quyền tiếp tục hạn chế, tạm dùng qua lại cửa khẩu biên giới

Thẩm quyền tiếp tục hạn chế, tạm dùng qua lại cửa khẩu biên giới
(PLO) - Ông Hà Quang Hanh (Ninh Bình) hỏi: Trong trường hợp vì lý do quốc phòng, an ninh, thiên tai, phòng chống dịch bệnh hoặc lý do đặc biệt khác, cơ quan nào có thẩm quyền tiếp tục hạn chế hoặc tạm dừng các hoạt động qua lại biên giới tại cửa khẩu biên giới? Thời gian gia hạn là bao lâu?

Đừng dại bán xe không khai báo

Phương tiện đã bán chưa sang tên đổi chủ gây tai nạn giao thông, việc thông báo chuyển nhượng giúp tránh trách nhiệm liên đới của người bán xe.
(PLO) - Từ ngày 1/6, khi bán hoặc cho, tặng xe, chủ xe phải thông báo ngay bằng văn bản đến cơ quan đã cấp đăng ký xe để theo dõi, nếu không sẽ bị liên đới và xử lý hành chính khi chiếc xe đã chuyển quyền sử dụng gây tai nạn... 

Từ 1/6 tới, xe máy điện cũng phải đăng ký

Hình minh họa (internet)
(PLO) - Thông  tư số 15/2014/TT-BCA khẳng định, từ ngày 1/6 tới, xe máy điện phải đăng ký mới được phép lưu thông. Thế nhưng, nhiều cửa hàng không biết gì về quy định này. Còn khách không mấy người biết loại xe mình mua là xe máy điện hay xe đạp điện. 

Nơm nớp sợ đi tù sau khi mua dâm ở nước ngoài

Nơm nớp sợ đi tù sau khi mua dâm ở nước ngoài
(PLO) - Quá quen thuộc đến nhàm chán với những cuộc chơi bời trong nước, anh Nguyễn D. (29 tuổi, trú tại TP.Hồ Chí Minh) rủ đám bạn ra nước ngoài “xả xui” trong các sòng bài, rồi sà vào “phố đèn đỏ” vui vẻ cùng em út. 

Hoang báo mất 900 triệu trên máy bay, nữ khách có phải hầu tòa?

Tung tin bị đánh thuốc mê trên máy bay gây ảnh hưởng lớn tới ngành hàng không. (Hình chỉ mang tính minh họa - Internet)
(PLO) - Ngày 8/4, chuyến bay từ Vinh đi TP.HCM của hãng hàng không Jetstar Pacific đã thu hút sự chú ý bởi thông tin một nữ hành khách khai báo bị chuốc thuốc mê đánh cướp 900 triệu. Sau khi xác minh đây chỉ là “chiêu bài”, liệu nữ khách này có phải hầu tòa như nhiều người từng thích “làm trò” trên máy bay?

Vụ Dương Chí Dũng: bị cáo chối tội, gia đình nộp tiền khắc phục hậu quả, xử lý thế nào

Ảnh nguồn Internet
(PLO) - Cho đến nay, Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc vẫn chưa thay đổi nội dung kháng cáo kêu oan về tội “Tham ô tài sản”, nghĩa là các bị cáo này vẫn cho rằng họ bị kết án tử hình oan. Trong khi các bị cáo vẫn đang tiếp tục kêu oan thì gia đình họ lại tự nguyện nộp tiền để khắc phục một phần hậu quả với mong muốn các bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ mới. Trường hợp này Tòa án sẽ xem xét, cân nhắc thế nào?