Tòa can thiệp vào vấn đề nhân sự ?

 Một vụ tranh chấp liên quan đến quá trình thực hợp đồng liên doanh, nhưng TAND tỉnh Đồng nai đã xác định không đúng quan hệ tranh chấp và quyết định cả vấn đề nhân sự của cty liên doanh...

Một vụ tranh chấp liên quan đến quá trình thực hợp đồng liên doanh, nhưng TAND tỉnh Đồng nai đã xác định không đúng quan hệ tranh chấp và quyết định cả vấn đề nhân sự của cty liên doanh...

Tranh chấp hợp đồng liên doanh

Cty liên doanh sơn Bauhinia Việt Nam (Cty liên doanh sơn) sản xuất các loại sơn cao cấp, dầu bóng cao cấp và keo dính được thành lập trên cơ sở Hợp đồng liên doanh ký giữa Cty Broad Haverst Investment Ltđ (Hồng Kông) và Cty TNHH Long Thành Đại Trung (Việt Nam), được UBND tỉnh Đồng Nai cấp Giấy phép đầu tư số 50/GP.ĐN ngày 24/7/2002.

Theo Hợp đồng liên doanh, Cty Long Thành Đại Trung góp vốn bằng 20% vốn pháp định bằng giá trị nhà xưởng; Cty Broad Haverst Investment Ltđ góp 80% bằng giá trị máy móc, trang thiết bị. Hội đồng quản trị (HĐQT) gồm các cá nhân đại diện của các bên liên doanh, Chủ tịch HĐQT do các bên bầu ra. Tổng Giám đốc và các Phó Tổng giám đốc do HĐQT bổ nhiệm, do bên nước ngoài đề cử, đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Cty liên doanh hoạt động theo Luật Đầu tư, Luật doanh nghiệp, trên cơ sở Hợp đồng liên doanh, Điều lệ cty liên doanh. Tuy nhiên, khi đi vào hoạt động đã xảy ra tranh chấp.

Đại diện Cty Broad Haverst Investment Ltđ cho rằng, do ban đầu bên Việt Nam giới thiệu với bên nước ngoài diện tích đất liên doanh là 27.000 m2 , nhưng giấy phép đầu tư chỉ là 3.600 m2  đất. Về nhân sự, bên nước ngoài cử người diện mới thay thế thành viên cũ theo Điều lệ cty, bên Việt Nam không thừa nhận. Ngược lại, Cty Long Thành Đại Trung cho rằng, việc góp vốn của bên nước ngoài bằng máy móc, trang thiết bị thì giá trị được tính cao hơn giá trị thực và trong việc tham gia quản lý điều hành, đại diện Cty Broad Haverst Investment Ltđ tại Cty liên doanh có dấu hiệu cô lập vai trò của đại diện của Cty Long Thành Đại Trung và có nhiều hoạt động vi phạm Điều lệ Cty liên doanh.

Trong quá trình thương lượng giữa các bên liên doanh, chỉ có đại diện của Cty Broad Haverst Investment Ltđ tham gia tại Cty liên doanh và đại diện Cty Long Thành Đại Trung, không có đại diện hợp pháp của Cty Broad Haverst Investment Ltđ tham gia giải quyết tranh chấp.

Ngày 17/3/2011, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai đã chủ trì hội nghị giải quyết những vấn đề liên quan đến hoạt động của Cty liên doanh. Hội nghị thống nhất các bên phải chấp nhận nhân sự mới do các bên đề cử để lập HĐQT, tiếp tục quản lý, điều hành cty liên doanh trong thời hạn trước ngày 2/5/2011, bên nào không chấp hành sẽ bị xử lý hành chính. UBND tỉnh chỉ làm thủ tục giải thể Cty liên doan sơn khi HĐQT mới đồng thuận kiến nghị hoặc có phán quyết của Tòa án…

Và phán quyết sai lầm của Tòa…

Sau cuộc họp, ngày 22/3/2010 Cty Long Thành Đại Trung khởi kiện yêu cầu Cty liên doanh sơn Bauhinia Việt Nam thực hiện đúng Hợp đồng liên doanh và Điều lệ, đảm bảo cho Cty Long Thành Đại Trung được tham gia hoạt động điều hành Cty liên doanh, được báo cáo đầy đủ mọi hoạt động kinh doanh của Cty liên doanh sơn từ khi thành lập đến nay ….

Bản án số 14/2011/KDTM-ST ngày 24/3/2011 của TAND tỉnh Đồng Nai quyết định: Cty liên do sơn thực hiện đúng Điều lệ doanh nghiệp Liên doanh ký kết ngày 25/3/2002 giữa Cty Long Thành Đại Trung và Công ty Broad Haverst Investment Ltđ….  Giao cho ông Gilbert Khauv- Phó Tổng giám đốc thứ nhất của Cty liên doanh sơn thực hiện quyền quản lý và điều hành hoạt động của Cty liên theo Điều 10, Điều lệ doanh nghiệp Liên doanh…

Trong trường hợp này, Cty liên doanh sơn là pháp nhân, doanh nghiệp, là chủ thể để tham gia quan hệ pháp luật, nhưng chỉ là đối tượng trong quan hệ Hợp đồng liên doanh giữa các chủ thể tham gia Hợp đồng liên doanh gồm Cty Long Thành Đại Trung và Công ty Broad Haverst Investment Ltđ. Việc thực hiện Hợp đồng liên doanh và Điều lệ Cty chỉ có thể là bên liên doanh và đại diện của các bên liên doanh trong quá trình quản lý điều hành Cty liên doanh.

Do vậy, với nội dung tranh chấp nêu trên và đối chiếu với quy định pháp luật về đầu tư thì đây là tranh chấp giữa các bên tham gia hợp đồng liên doanh. Cty Long Thành Đại Trung phải khởi kiện Cty Broad Haverst Investment Ltđ về tranh chấp hợp đồng liên doanh, mới phù hợp với nội dung tranh chấp và đúng chủ thể hợp đồng liên doanh. Việc xác định Cty liên doanh sơn là bị đơn và không đưa Cty Broad Haverst Investment Ltđ vào tham gia tố tụng cho thấy có sự sai lầm trong việc xác định quan hệ pháp luật đang tranh chấp và có sự nhầm lẫn về chủ thể của Hợp đồng liên doanh.

Đồng thời, đại diện hợp pháp của Cty Broad Haverst Investment Ltđ khác với đại diện của Cty Broad Haverst Investment Ltđ tại Cty liên doanh sơn, nên việc Cty Broad Haverst Investment Ltđ không được tham gia tố tụng là không bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Tòa án có quyền công nhận hoặc không công nhận những vấn đề liên quan đến nội dung tranh chấp nếu có hoặc không có căn cứ. Theo Điều 10 Điều lệ Cty liên doanh, Tổng Giám đốc đi vắng và ủy quyền cho Phó Tổng giám đốc để điều hành hoạt động Cty liên doanh. Lẽ ra phải yêu cầu Cty Broad Haverst Investment Ltđ đề cử Tổng Giám đốc thì Tòa án lại chỉ định, giao cho Phó Tổng giám đốc thứ nhất điều  hành hoạt động của Cty liên doanh là không phù hợp điều lệ.

Do không tham gia tố tụng nên Cty Broad Haverst Investment Ltđ không thể kháng cáo bản án  nói trên và bản án đã có hiệu lực pháp luật để thi hành. Ngày 25/5/2011 Cục Thi hành án tỉnh Đồng Nai có Quyết định số 124/QĐ-CTHA thi hành bản án và Giấy báo tự nguyên thi hành án yêu cầu Cty liên doanh sơn tự nguyện thi hành bản án nêu trên.

Vấn đề đặt ra là sẽ thi hành án như thế nào khi mà một trong các bên liên doanh không biết mình có vi phạm cam kết Hợp đồng liên doanh hay không và Tổng Giám đốc liên doanh do Cty Broad Haverst Investment Ltđ đề cử theo Điều lệ Cty liên doanh, sẽ tham gia điều hành hoạt động Cty liên doanh như thế nào khi Tòa án đã chỉ định, giao Phó Tổng giám đốc thực hiện quyền quản lý, điều hành hoạt động của Cty liên doanh.

Nguyễn Đình Bích