Đa dạng các thành phần

Hoạt động trong điều kiện không có sự hỗ trợ về vốn, kinh phí, cơ sở vật chất của nhà nước, 6 đơn vị này bộc lộ tất cả những mặt mạnh cũng như hạn chế của mình. Mặc dù ở một số chương trình chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng nghệ thuật, nhưng mô hình dân lập trên đóng góp  đáng kể vào việc biểu diễn trên địa bàn rộng, nhất là chịu đi về cơ sở, vùng sâu, vùng xa. Đồng thời tự bổ sung các điều kiện phát triển thành một đoàn nghệ thuật  thích nghi với cơ chế thị trường.

Tháng 8 năm 2004, khi Bộ Văn hóa – Thông tin (VHTT) ra Quyết định  47  về việc  “Ban hành Quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp”, chỉ còn 2 trong số 6 đơn vị trực thuộc Trung tâm TCBD là kịch nói Sóng Biển và đoàn Cải lương Tháng Năm theo mô hình dân lập. Một số còn lại chuyển sang mô hình tư nhân hoạt động theo Luật Doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Tổ chức biểu diễn Quang Minh (tiền thân là Đoàn ca nhạc tạp kỹ Mùa Thu), Doanh nghiệp tư nhân Ca nhạc tạp kỹ xiếc Sông Cấm (tiền thân là Đoàn  Ca nhạc tạp kỹ Tháng Tám). Số khác như  Ca nhạc Sao Đêm được trả lại phía Nam. Đoàn Ca nhạc Hoa Phượng và Ca nhạc Tháng Năm tự tan vì không trụ nổi. Gần đây, lại có thêm một số công ty có chức năng TCBD nghệ thuật chuyên nghiệp cũng hoạt động theo Luật Doanh nghiệp như Công ty CATRACO (thuộc Công ty Du lịch dịch vụ  Vạn Hoa), Công ty TNHH Lưu Minh, Công ty  TNHH Phạm Tuyên, Công ty TCBD và đào tạo người mẫu THS, Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển văn hoá Việt Nam ACS.  Cũng theo Quyết định 47/ 2004-BVHTT, trên địa bàn thành phố còn có một số quán bar, khách sạn, nhà hàng thường xuyên TCBD nghệ thuật chuyên nghiệp.  Những phác thảo chưa đầy đủ  trên cho thấy hoạt động TCBD phục vụ người xem tại Hải Phòng thời gian gần đây rất đa dạng, giống như hình ảnh nhiều con thuyền nhưng chỉ một bến đỗ là công chúng hôm nay.

Cạnh tranh để tạo dựng thương hiệu

Được khuyến khích bởi chủ trương của nhà nước tạo điều kiện để  mọi thành phần được quyền chủ động  tham gia trong biểu diễn nghệ thuật, các đơn vị tham gia hoạt động TCBD nghệ thuật chuyên nghiệp  trên địa bàn thành phố đặc biệt coi trọng thương hiệu của mình. Điều này làm nhẹ bớt gánh nặng cho cơ quan chức năng về phương diện quản lý nhà nước. Nếu trước đây có tình trạng đoàn dân lập, tư nhân ù xoẹ trong tiếp thị như mượn danh nghệ sĩ có tên tuổi hoặc đơn vị nhà nước để quảng cáo, chào hàng thì giờ đây việc này gần như không còn. Trong quá trình khẳng định thương hiệu, mỗi đơn vị đều có cách làm,  cách cạnh tranh như đầu tư cho chương trình, xây dựng cơ chế thu hút lực lượng cộng tác, tạo uy tín bằng người thực, việc thực  với tinh thần “lời ăn lỗ chịu”. Ngay ở Trung tâm Tổ chức biểu diễn  trực thuộc Sở VHTT, tuy có thuận lợi về địa điểm, cơ sở vật chất vì được quản lý Nhà hát thành phố và Nhà hát Tháng Tám, nhưng cũng phải bằng nhiều cách tìm kiếm chương trình, “kéo” người xem nhằm ổn định về thị phần khán giả khu vực nội thành.Trong 6 tháng đầu năm 2006, Trung tâm  tổ chức 265 buổi biểu diễn, doanh thu đạt 700.000.000 đồng.Đối với các đơn vị dân lập, tư nhân, đầu tư lớn có thể xem như một trong những cách tạo dựng thương hiệu cho mình. Nhiều năm trước đây, đoàn Sao Đêm từng được biết đến với thế mạnh “tất cả các chương trình của Sao Đêm đều có nhiều sao”.Về trang thiết bị biểu diễn, Sao Đêm hùng hậu với 4 xe hậu đài. Chi phí cho một đêm biểu diễn từ 40- 50 triệu đồng (trong đó có cát sê khá cao cho ca sĩ  ngôi sao).  Công ty TNHH TCBD Quang Minh đầu tư hàng tỷ đồng  cho phương tiện,  âm thanh, ánh sáng. Đoàn kịch nói Sóng Biển có cơ cấu tổ chức như một đoàn chuyên nghiệp và có vẻ còn khá hơn về trang thiết bị, địa điểm tập luyện. Bằng các vở diễn có chất lượng nghệ thuật và làm tốt công tác tìm kiếm, tiếp thị, Sóng Biển  trở nên quen thuộc, có chỗ đứng  trong công chúng trong và ngoài Hải Phòng kể từ năm 1989 đến nay. Các đơn vị TCBD nghệ thuật chuyên nghiệp  như CATRACO, Quang Minh, Lưu Minh cũng đang được công chúng biết đến với tư cách là những doanh nghiệp mang món ăn tinh thần cho người xem.

                                                                                          (Còn tiếp)

Anh Thơ