TKV: Chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng cứu sự cố khí mê tan và bụi than

Tại Lễ phát động, Trung tâm An toàn mỏ, Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) trình diễn một số thử nghiệm về cháy nổ khí mê tan và bụi than.

Những năm qua, tại Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, ATVSLĐ là yếu tố cốt lõi, là nền tảng cho phát triển bền vững. Để viết tiếp truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", các đơn vị trong TKV đã chú trọng đầu tư dây chuyền công nghệ mới, hệ thống tự động hóa vào sản xuất nhằm tăng năng suất, cải thiện điều kiện đi lại làm việc, giảm lao động nặng nhọc, nâng cao mức độ an toàn; tăng cường và đổi mới công tác tuyên truyền, huấn luyện nhằm nâng cao tự chủ an toàn đến người lao động.

Tuy nhiên, nhiều sự cố đau lòng vẫn xảy ra trong quá trình khai thác, điển hình: khoảng 8 giờ 30 phút ngày 11/1/1999, tại mức - 25, Công ty than Mạo Khê đã xảy ra vụ nổ khí mê tan khiến 19 người chết, 12 người bị thương; tiếp đến ngày 8/12/2008 tại Công ty than Khe Chàm xảy ra vụ nổ khí mê tan khiến 11 người chết; khoảng  0 giờ 20 phút, ca 3, ngày 3/4/2024 tại Công ty than Thống Nhất xảy ra vụ cháy khí mê tan khiến 4 người thiệt mạng, 7 người bị thương và gần đây nhất tại khai trường Công ty than Dương Huy, khoảng 10 giờ 35 phút ngày 28/9/2025 xảy ra sự cố khí mê tan khiến 5 công nhân của Phân xưởng Đào lò 3 thương vong (3 công nhân tử vong), 5 công nhân thương vong làm việc tại công ty Xây lắp mỏ - TKV.

Trong sản xuất hầm lò, khí mê tan và bụi than luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ đặc biệt nghiêm trọng. Vì vậy việc chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng cứu là yêu cầu sống còn đối với mỗi đơn vị sản xuất.

Tại chương trình ông Nguyễn Huy Nam - Bí thư Đảng ủy than Quảng Ninh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV)  cho biết: An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là yếu tố cốt lõi, là nền tảng cho phát triển bền vững. Công tác ATVSLĐ luôn được lãnh đạo TKV đặc biệt quan tâm chỉ đạo, xác định là nhiệm vụ hàng đầu, xuyên suốt trong quá trình sản xuất kinh doanh của TKV.

Từ Đảng ủy - Hội đồng thành viên và cơ quan điều hành TKV, Công đoàn, Đoàn Thanh niên đến các đơn vị trực thuộc TKV đã ban hành các Nghị quyết, Chỉ thị, Chương trình hành động và các văn bản chỉ đạo về việc tăng cường thực hiện các biện pháp về công tác an toàn vệ sinh lao động, ông Nguyễn Huy Nam nhấn mạnh.

Phó Tổng Giám đốc TKV khẳng định, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã quan tâm, kiểm soát các nguy cơ rủi ro, trong đó đặc biệt quan tâm đến công tác thông gió và kiểm soát khí mỏ, áp lực mỏ, thăm dò phòng ngừa bục nước, PCTT-TKCN và quản lý thiết bị nghiêm ngặt. TKV đã đầu tư hệ thống quan trắc khí tự động và các thiết bị cơ giới hóa hiện đại nhằm giảm thiểu tai nạn lao động (TNLĐ).

Tuy nhiên, Tập đoàn nhận thấy các nguy cơ gây mất an toàn vẫn còn tiềm ẩn, đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa về phương thức quản lý. Hưởng ứng Tháng hành động về ATVSLĐ - Tháng Công nhân, TKV xác định mục tiêu cốt lõi là: "Giảm thiểu tối đa TNLĐ chết người và không để xảy ra sự cố kỹ thuật loại I". Ông Nguyễn Huy Nam nhấn mạnh, để hiện thực hóa mục tiêu này, TKV triển khai một số giải pháp đột phá gồm: đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong nhận diện và cảnh báo sớm nguy cơ. Tập trung tự động hóa các dây chuyền sản xuất và quản lý kỹ thuật an toàn bằng phần mềm chuyên dụng như hệ thống định vị người và thiết bị, hệ thống camera giám sát thông minh và cảm biến đo khí hiện đại, chú trọng các công đoạn nguy cơ về an toàn lao động tại vị trí sản xuất trọng yếu.

Đồng thời, thực hiện kỷ cương, kỷ luật điều hành với nguyên tắc "6 rõ": Rõ người - Rõ việc - Rõ thời gian - Rõ kết quả - Rõ trách nhiệm - Rõ thẩm quyền. Đặc biệt là kiên quyết đình chỉ các vị trí sản xuất khi không đảm bảo các điều kiện an toàn theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, TKV lấy con người là trung tâm chuyển đổi số và kiến tạo Hệ sinh thái an toàn số với tuyên truyền, huấn luyện an toàn là "chìa khóa". Mạng lưới An toàn vệ sinh viên được kiện toàn để trở thành những "Người chiến sĩ an toàn" tại hiện trường, biết bảo vệ chính mình và đồng nghiệp với tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm".

Kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ rủi ro cao: Cháy nổ khí mê-tan; Bục nước mỏ; Áp lực mỏ; Tai nạn vận tải và Sự cố thiết bị. TKV tăng cường công tác khoan thăm dò, lắp đặt các trạm cứu hộ chuyên nghiệp và triển khai diễn tập các phương án ứng phó sự cố định kỳ.

Tiếp tục quan tâm chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động trong Tập đoàn.

Ông Nguyễn Huy Nam nhấn mạnh, trong Tháng Hành động về ATVSLĐ và Tháng Công nhân năm 2026, TKV triển khai thực hiện chuỗi hoạt động thiết thực: Tổ chức Lễ phát động tháng hành động an toàn cấp Tập đoàn tại tất cả các đơn vị trực thuộc, tham gia Lễ phát động tháng hành động an toàn cấp quốc gia tại Quảng Ninh với các hoạt động thử nghiệm thực tế về cháy nổ khí và bụi than để nâng cao trực quan; Tăng cường kiểm tra chuyên đề, đột xuất vào ca 2, ca 3 tại các đơn vị sản xuất hầm lò, lộ thiên và nhà máy tuyển khoáng; Phát động phong trào "Mỗi tổ sản xuất là một pháo đài an toàn", gắn trách nhiệm an toàn với thu nhập và thi đua khen thưởng.

Tại Lễ phát động, ông Đỗ Thanh Bình - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Trưởng Ban Chỉ đạo Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động Trung ương khẳng định, phát triển kinh tế - xã hội bền vững, văn minh phải gắn với bảo đảm quyền người lao động được làm việc trong những điều kiện an toàn, được chăm lo về đời sống vật chất, tinh thần, là chuẩn mực chung trong phát triển bền vững và hội nhập quốc tế, góp phần thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh xuất hiện những rào cản kiểm soát chuỗi cung ứng, thuế quan mới.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Trưởng Ban Chỉ đạo Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động Trung ương nhấn mạnh, những thách thức, nguy cơ trong công tác an toàn, vệ sinh lao động vẫn đang hiện hữu, tác động không nhỏ đến môi trường làm việc của người lao động. Nhiều người sử dụng lao động vẫn chưa quan tâm đến cải thiện điều kiện lao động hoặc thực hiện mang tính hình thức, đối phó.

Chăm sóc, nâng cao sức khỏe người lao động, phòng chống tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, đặc biệt thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động gắn với việc bảo đảm an toàn, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc Khóa XIV đề ra, nhằm đưa nước ta phát triển nhanh và bền vững.

Phát huy truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", những năm qua, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng một môi trường làm việc an toàn, bền vững, xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước và đặc biệt là sự tin yêu của hàng chục vạn gia đình thợ mỏ.

Năm 2025, dù khai thác khoáng sản trong điều kiện địa chất ngày càng khó khăn, diện sản xuất xuống sâu và đi xa hơn, TKV vẫn đạt được những con số ấn tượng. Về kinh tế: Doanh thu đạt trên 161 nghìn tỉ đồng; Thu nhập bình quân người lao động đạt 19,5 triệu đồng/tháng. Về đầu tư cho công tác ATVSLĐ: Năm 2025, Tập đoàn đã dành hơn 1.600 tỉ đồng cho công tác ATVSLĐ và cải thiện điều kiện làm việc.

Trung tâm An toàn mỏ, trình diễn một số thử nghiệm về cháy nổ khí mê tan và bụi than: