Tình yêu nghề báo phía sau những giải thưởng Quốc gia

Mỗi tác phẩm báo chí cần tạo được giá trị cho xã hội

Được biết, chị tốt nghiệp ĐH chuyên ngành Luật. Yếu tố này có giúp chị thành công trong nghề báo?

- Tôi tốt nghiệp Trường ĐH Luật Hà Nội năm 1999. Về công tác tại Báo PLVN, ban đầu tôi nghĩ đây là một công việc phù hợp với chuyên môn mình được đào tạo. Nhưng càng làm, tôi càng nhận ra nghề báo mang đến cho mình nhiều hơn thế. Báo chí cho tôi cơ hội đi nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều số phận, nhiều câu chuyện và cũng cho tôi cơ hội được góp sức mình vào quá trình xây dựng, hoàn thiện, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật đến với người dân.

Kiến thức pháp lý giúp tôi làm tốt công việc ở một tờ báo chuyên ngành pháp luật; giúp tôi tiếp cận vấn đề một cách thận trọng, khách quan, có chiều sâu hơn.

Chị đã đoạt được nhiều giải thưởng báo chí uy tín, từ Giải Báo chí Quốc gia, Giải Búa liềm vàng, đến những giải thưởng cấp Bộ, ngành. Chị có thể chia sẻ kinh nghiệm để có được những tác phẩm báo chí chất lượng, giành được các giải thưởng báo chí?

- Trước khi bắt tay vào một đề tài nào đó, điều đầu tiên tôi luôn tự hỏi là: Đề tài này có thực sự cần thiết không? Có chạm đến những vấn đề thực tiễn đang đặt ra và có thể đóng góp gì cho quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật? Khi một tác phẩm tạo được giá trị cho xã hội, thì giải thưởng, nếu có, sẽ là sự ghi nhận, là nguồn động viên đáng quý.

Tôi không nghĩ mình có “bí quyết” nào đặc biệt. Quan trọng nhất là kiên trì theo đuổi đề tài đến cùng. Nhiều tuyến bài tôi thực hiện phải dành nhiều tháng, thậm chí lâu hơn để đọc tài liệu, nghiên cứu văn bản, gặp gỡ chuyên gia, đối chiếu nhiều nguồn thông tin dữ liệu, dành nhiều thời gian suy ngẫm trước khi đặt bút.

Tôi có một thói quen là không bao giờ hài lòng với bản thảo đầu tiên. Mỗi bài viết đều được đọc đi đọc lại, sửa từng câu, cân nhắc từng từ đến khi cảm thấy mình không thể làm tốt hơn được nữa. Tôi nghĩ đó cũng là một sự tôn trọng với bạn đọc và với chính mình.

Bên cạnh đó, tôi may mắn được làm việc trong một môi trường thực sự đoàn kết. Mỗi giải thưởng tôi nhận được đều có sự tham gia của tập thể Báo PLVN, từ sự định hướng của Ban Biên tập đến sự đồng hành của đồng nghiệp.

Giải thưởng là thành quả tự nhiên, không phải mục tiêu

Những khó khăn gì chị thường gặp phải khi làm nghề, thưa chị?

- Điều khó nhất không phải là những chuyến đi vất vả hay áp lực về thời gian, mà là làm thế nào để tiếp cận được những nguồn thông tin có giá trị, đặc biệt với những đề tài liên quan xây dựng thể chế, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực…

Như khi thực hiện các loạt bài: Kiểm soát quyền lực trong các cơ quan phòng chống tham nhũng, tiêu cực; chặn hiểm hoạ từ doanh nghiệp sân sau... là những chủ đề rất nhạy cảm. Để có được góc nhìn đa chiều, phải liên hệ nhiều chuyên gia, nhà quản lý, người có kinh nghiệm thực tiễn. Nhiều người khéo léo từ chối vì e ngại sự “va chạm”. Thậm chí, có chuyên gia đã dành nhiều thời gian trao đổi tâm huyết, thẳng thắn, nhưng đến khi bài báo chuẩn bị lên khuôn thì lại gọi điện xin rút toàn bộ ý kiến vì lo ngại tính nhạy cảm của vấn đề.

Hơn 26 năm gắn bó với Báo PLVN, tôi từng trải qua nhiều vị trí công tác, thực hiện nhiều đề tài áp lực, khó khăn. Có khi từng bị đối tượng hành hung, đe dọa, có lúc bị giật máy ảnh để phá hủy tư liệu, hay gặp tai nạn giao thông trên đường đi tác nghiệp…

Nhưng khi những bài báo được bạn đọc đón nhận, được các cơ quan có thẩm quyền lắng nghe, hoặc góp phần tạo ra những chuyển động tích cực trong đời sống pháp luật, tôi thấy mọi vất vả, khó khăn trải qua, đều rất xứng đáng.

Là một nhà báo có thể nói đã rất thành danh, mong chị có những chia sẻ tâm sự với các nhà báo trẻ?

- Tôi không nghĩ mình là người “thành danh”, mà chỉ là một người gắn bó lâu năm với nghề báo, có cơ hội học hỏi từ nhiều đồng nghiệp.

Với các nhà báo trẻ, tôi nghĩ điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần nhiệt huyết, tình yêu với nghề. Làm báo không cần bắt đầu bằng những đề tài lớn, nhưng cần bắt đầu bằng thái độ nghiêm túc với từng chi tiết nhỏ. Nghề báo có nhiều áp lực, nhất là trong bối cảnh thông tin đa chiều, tốc độ rất nhanh, nếu không giữ được bản lĩnh và sự tỉnh táo thì rất dễ bị cuốn theo những thông tin không chính xác.

Đặc biệt, viết báo về công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải cách tư pháp, nhà báo không chỉ cần kỹ năng nghiệp vụ, mà còn cần nền tảng kiến thức pháp luật vững vàng.

Tôi cũng muốn chia sẻ rằng, đừng xem giải thưởng là mục tiêu. Giải thưởng, nếu có, chỉ là thành quả tự nhiên của quá trình lao động nghiêm túc, trách nhiệm. Điều quan trọng hơn là mỗi bài báo có thể mang lại một giá trị cho xã hội, cho quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Xin cảm ơn chị!